daar heb je Bregman, hij is geweldig

In een boodschap in de Volkskrant – zo eentje van: dit standpunt reflecteert niet noodzakelijk het standpunt van de redactie – mag een discipel van Rutger Bregman zijn visie over hoe de wereld te verbeteren uiteenzetten: Gebruik je carrière om zoveel mogelijk goed te doen. […] Zijn oproep is even urgent als aanstekelijk: gebruik je carrière niet om jezelf te verrijken, maar om de wereld beter te maken. Het woord “bullshitbanen” valt, een concept van de Heiland zelf afkomstig.

Maar de schrijver ziet natuurlijk wel dat je zo niet een twee drie de ratrace stillegt, dus hij heeft een alternatief waarmee hij met de deur in huis valt in de inleidende kop: MET HET GELD DAT JE IN JE HUIDIGE BAAN VERDIENT, KUN JE ÓÓK VEEL GOEDS DOEN. JE EURO’S ZIJN MEER WAARD DAN JE DENKT.

Er staat een veelzeggend plaatje bij.

Guus Dubbelman / de Volkskrant

Het onderschrift bij de foto: Hoogopgeleide dertigers komen bijeen om te discussiëren over de theorie van Rutger Bregman over bullshitbanen, in maart 2025.
En hij vermeldt dat in een boodschap MORELE AMBITIE zijn paus Bregman zich vooral richt op mensen met kansen die nu hun energie steken in banen met weinig maatschappelijke waarde.

Bullshitbanen. Volgens de theorie van Bregman kun je stellen dat 25% van onze aandacht en arbeidsenergie gestoken wordt in bullshit.
’t Is nogal wat, om dat als aanstaande gepensioneerde te moeten horen als je voor de laatste keer toegesproken wordt door één van je hoogste bazen.
’t Is nogal wat om aan het begin van je carrière te horen dat het onvermijdelijk is dat je je begint te bekommeren om bullshit, maar dat je – wie weet – over enkele jaren kunt aanschuiven bij een kleine elite die haar maatschappelijke waarde heeft weten op te krikken.

Is dat eigenlijk denkbaar, de nijvere bij die de mens is, de mens die naar een bijbels woord tot de mieren moet gaan om te leren van het aanschouwen van hun wijze werken … is het denkbaar zijn bezigheden te rangschikken op morele waarde?

Wordt ook vast een nieuwe aanpak bij consultaties voor beroepskeuze. Misschien is een goede raad aan onzekere ouders, om hun eigen carrière erbij betrekken en hun moreel-ambitieuze dochter te waarschuwen dat het niet allemaal goud is wat er blinkt in dewereldmoetopdeschopland.

Ik heb zo mijn twijfels. Ik heb zo mijn reuze twijfels.
Ik geloof er eigenlijk helemaal niks van.
Onze wijze van doen, de organisatie van onze bezigheden gedijen in een niet onhandig neergelegde bedding van steentijd ijzertijd – én, niet onbelangrijk, het astrologische Watermantijdperk – ofwel een paar duizend jaar van beschaving. Gedurende welk tijdsbestek er ook veel moraal is langsgekomen, maar waarbij, qua intrinsiek belang, de putjesschepper even onmisbaar bleek te zijn als de wijwaterkwastzwaaier.

Is er een kwaliteitsmaat voor die bedding, of voor wat dat heeft opgeleverd?
Je zou op de stijging van de gezondheid, de gemiddelde leeftijd kunnen wijzen.
Je zou op de terugdringing van de honger kunnen wijzen.
De vrijetijdsgenoegens.
Anderzijds, de grip die volksmenners op het morrende volk hebben neemt angstwekkende vormen aan.
Het volksverhuizingsprobleem waar we maar geen grip op krijgen.

De schrijver van deze ingezonden opinie relativeert in ieder geval behoorlijk. Die morele ambitie begint bij je bankrekening, zegt het artikel. Dus dat je je energie in goedbetaalde bullshit stopt is niet erg, als je je salaris maar deelt met de armen. Volgens een aan Klaus Schwab toegeschreven uitspraak, founding father van het World Economic Forum: Du wirst nichts besitzen und glücklich sein.
[De uitspraak is niet van Schwab maar is in de WEF-documenten terecht gekomen, en wordt toegeschreven aan iemand uit zijn invloedskring die dat in een essay heeft betoogd: You’ll own nothing, and you’ll be happy.]

En dan volgt ter afsluiting nog een waarschuwing.

We vergelijken laptops, zorgverzekeringen en energiecontracten tot in detail, om zelf de beste koop te kunnen doen. Maar als het gaat om geld dat bedoeld is om anderen te helpen, kiezen we vaak op basis van emotie, naamsbekendheid of geraffineerde marketing.

Geraffineerde marketing. Moet je nu ook al waken voor de verborgen verleidingen van de sociale media als je goed wil doen?

Nogmaals dat plaatje.
Ik kan er niks aan doen, maar ik kan mijn indruk van de setting niet onderdrukken: dit is geen dagje op de hei, op de Veluwe, maar dit is een dagje naar de Zuidas – symbool en zenit tegelijk van dat verdorven kapitalisme.
Hoogopgeleide dertigers?
Makke schapen zul je bedoelen. En ze wachten in eerbiedige stilte tot Sint Rutger zijn berichtjes van die morgen doorgescrold heeft en nog even de laatste nieuwslijntjes over de werkelijke bullshitban van Trump en Netanyahu waarin we gevangen zitten sinds 20 januari 2025, dat onheilige jaar onzes Heeren.