Was Socrates echt zo saai, vraagt iemand mij.
Betere vraag is: heeft Socrates echt geleefd?
Laten we beginnen met de vraag: is ie wel dood gegaan?
Vast wel. Als hij geleefd heeft zal hij ook wel dood zijn gegaan. Maar ik weet zeker dat hij die gifbeker niet geledigd heeft. Iemand die met een feeks samen kan leven, heeft ook geen last van een paar mensen die vinden dat ie op moet rotten.
Zo heeft mijn vader eens tegen iemand, die vond dat ie altijd gelijk had en nog nooit een fout had gemaakt in zijn leven, gezegd: dan wordt het tijd dat je doodgaat (je moet dat in het Zeeuws horen om te begrijpen dat dat wel te verdragen is). Die man heeft natuurlijk niet stante pede zelfmoord gepleegd.
Bij ons op het dorp had je een plek, de kop van de haven, ook wel de hoek van de Voorstraat, waar mannen bij elkaar stonden als ze niks anders te doen hadden. Zaterdagavond, zondagmiddag. Daar stonden ze dan een paar uur, een opmerking over het weer, of over de volkstuin, en zo nu en dan zeiden ze ook een hele tijd niks. Er was toen nog geen tv.
In Italië gaat dat iets anders. Daar komen ze ieder vrij uurtje op het piazza bij elkaar en gaan op een bankje zitten. Kopen één glaasje water in de bar - kunnen daar een hele avond op teren - terwijl ze een beetje kletsen. Dat kan een heel lawaai worden als het over Berlusconi gaat, of over Prodi. Een paar hebben dan het hoogste woord. Als er eentje een punt maakt zeggen de anderen met z'n allen beh, wat zoveel wil zeggen als: eigenlijk heb je wel gelijk. Als de ander een punt maakt, zeggen ze weer met z'n allen: beh.
Zuid Europa.
Zo zal dat ook gegaan zijn in Griekenland. Dus daar zal Socrates, en de kleine Plato, en nog wat mannen uit het dorp bij elkaar hebben gezeten op de agora, op een grote steen die gestut werd door een paar kleine steentjes. Bekertje water in de hand en dan een beetje lullen. We gebruiken nu woorden als academie, of gremium, om de heiligheid van het voorbeeld naar ons toe te trekken, maar veel meer is het niet geweest. Socrates zal vast het hoogste woord gehad hebben, kon ook mateloos irritant zijn, en zo zal daar ook wel iemand geweest zijn die gezegd heeft: 't wordt tijd dat je dood gaat. Of dat in het Grieks net zo onschuldig kan klinken als in het Zeeuws weet ik niet.
Ik vermoed dat Socrates zijn schouders opgehaald heeft, net als bij de woede-uitbarstingen van Xanthippe.
Daar staat het min of meer expliciet: er is vast ooit een Socratesje geboren.
Is het Plato geweest die ons daarvan kond heeft gedaan?
Als je onze "onvolprezen" Wiki - zgn. onafhankelijk en objectief - raadpleegt voor een bijbels boek of voor een geschrift van een Griekse filosoof, zie je dit verschil.
- van een evangelie wordt vermeld dat de auteur dubieus is, en dat het oudste handschrift van ver na Jezus optreden stamt
- bij een werk van Plato wordt alleen aan de inhoud gerefereerd
Terwijl het oudste Plato-"manuscript" stamt uit ca. 900 en in Latijn geschreven is, ofwel een vastlegging zo'n 1350 jaar na zijn dood. Bij de geschriften over Jezus hebben we het over een tijdspanne van tussen de 300 en 700 jaar na zijn dood. Da's nogal een verschil.
Dus, als er getwijfeld moet worden aan "feiten" uit het leven van Jezus, dan mag je toch zeker wel twijfelen aan "feiten" uit het leven van Socrates.
Niet ondenkbaar dat Socrates zich op dit moment, nu ik dit opschrijf, of U dit leest, omdraait in zijn graf.
Niet omdat ik oneerbiedig over hem spreek.
Nee, uit nijd. Hij realiseert zich opeens - in mijn kop zit ik inmiddels alweer meer dan 2000 jaar verder, in het jaar 1750, bij de dood van een ander genie - dat Bach wel een prachtig muziekdrama heeft gewijd aan het lijden en sterven van een dubieuze Jood die ook een paar wijsheden heeft gedebiteerd, terwijl deze componist bij de heldhaftige dood van hem, die toch met wijsheden strooide, geen nootje heeft weten te verzinnen.
Tuesday, May 13, 2014
Wednesday, April 16, 2014
es ist noch nicht vollbracht
Die sieben letzten Worte unseres Erlösers am Kreuze is een compositie van Joseph Haydn. Het is oorspronkelijk gecomponeerd als sonates voor groot orkest onder de titel Sieben Sonaten mit einer Einleitung und am Schluß ein Erdbeben, om deze een paar jaar later te voorzien van tekst en uit te werken voor solisten, koor en orkest.
Ik refereer hier aan de Duitstalige muziekcultuur omdat die toch wel in het bizonder verantwoordelijk is voor het feit dat wij, niemand uitgezonderd, alles weten over het lijden en de dood van Jezus, de man van Nazareth.
Hoe is het anders te verklaren dat de Theologische Faculteit van de Universiteit van Utrecht Ton Koopman een eredoctoraat verleend heeft, terwijl die toch niet meer heeft gedaan dan het cantatewerk van Bach in een nieuw jasje steken.
De zeven laatste woorden van Jezus luidden als volgt:
Vader, vergeef hun: ze weten niet wat ze doen.
Amen, ik zeg je, vandaag zul je met mij in het paradijs zijn.
Vrouw, zie, hij is je zoon.
Zie, zij is je moeder.
Eli Eli lema sabachtani?
Ik heb dorst.
Het is volbracht.
Vader, aan Uw handen vertrouw ik mijn geest toe.
Ik denk zomaar dat als ik de Duitse versie volgens Haydn hier had opgeschreven dat ze U vertrouwder waren geweest dan deze Hollandse tekst.
De hierboven vermelde laatste woorden zijn van de hand van Hans Warren en Mario Molegraaf, uit hun niet geautoriseerde vertaling van de vier evangeliën. Zij maakten een editie bedoeld voor iedereen - voor gelovigen en ongelovigen, voor kerkgangers en kerkhaters - die wenst te weten wat er werkelijk stáát.
De twee vertalers zien in het relaas van Jezus' laatste dagen, zoals dat door Johannes wordt verteld, een hoogtepunt, vooral door het ontbreken van de "onzin" over zonsverduisteringen, aardbevingen en geopende graven. En vanwege de rol die Lazarus, als geliefde van Jezus speelt: naast moeder Maria voor het kruis, en als degene die als eerste het lege graf aanschouwt, ver nadat Jezus hém uit het graf had doen opstaan.
Voor mij is er een ander punt van "onzin" dat juist alleen in het evangelie van Johannes voorkomt. Dat zijn de woorden Het is volbracht.
Dat kan Jezus nooit geroepen hebben. Niet als hij de persoon is geweest zoals ook Johannes hem graag aan ons voorstelt: de Zoon van God die het allemaal voorzien had.
Want Jezus is daarna nedergedaald ter helle en heeft dus eerst nog twee nachten en een volle dag in de hel moeten verblijven. De evangeliën zeggen niets over wat daar is gebeurd. Maar uit alles wat wij, vanuit de ware leer, weten over de hel - met als apotheose toch wel de schildering die Giovanni Pietro Pinamonti ons nagelaten heeft - moet de kruisdood daarbij vergeleken in het niet gevallen zijn.
Nee, het was alles behalve volbracht, die vooravond van de sabbat.
Ik refereer hier aan de Duitstalige muziekcultuur omdat die toch wel in het bizonder verantwoordelijk is voor het feit dat wij, niemand uitgezonderd, alles weten over het lijden en de dood van Jezus, de man van Nazareth.
Hoe is het anders te verklaren dat de Theologische Faculteit van de Universiteit van Utrecht Ton Koopman een eredoctoraat verleend heeft, terwijl die toch niet meer heeft gedaan dan het cantatewerk van Bach in een nieuw jasje steken.
De zeven laatste woorden van Jezus luidden als volgt:
Vader, vergeef hun: ze weten niet wat ze doen.
Amen, ik zeg je, vandaag zul je met mij in het paradijs zijn.
Vrouw, zie, hij is je zoon.
Zie, zij is je moeder.
Eli Eli lema sabachtani?
Ik heb dorst.
Het is volbracht.
Vader, aan Uw handen vertrouw ik mijn geest toe.
Ik denk zomaar dat als ik de Duitse versie volgens Haydn hier had opgeschreven dat ze U vertrouwder waren geweest dan deze Hollandse tekst.
De hierboven vermelde laatste woorden zijn van de hand van Hans Warren en Mario Molegraaf, uit hun niet geautoriseerde vertaling van de vier evangeliën. Zij maakten een editie bedoeld voor iedereen - voor gelovigen en ongelovigen, voor kerkgangers en kerkhaters - die wenst te weten wat er werkelijk stáát.
De twee vertalers zien in het relaas van Jezus' laatste dagen, zoals dat door Johannes wordt verteld, een hoogtepunt, vooral door het ontbreken van de "onzin" over zonsverduisteringen, aardbevingen en geopende graven. En vanwege de rol die Lazarus, als geliefde van Jezus speelt: naast moeder Maria voor het kruis, en als degene die als eerste het lege graf aanschouwt, ver nadat Jezus hém uit het graf had doen opstaan.
Voor mij is er een ander punt van "onzin" dat juist alleen in het evangelie van Johannes voorkomt. Dat zijn de woorden Het is volbracht.
Dat kan Jezus nooit geroepen hebben. Niet als hij de persoon is geweest zoals ook Johannes hem graag aan ons voorstelt: de Zoon van God die het allemaal voorzien had.
Want Jezus is daarna nedergedaald ter helle en heeft dus eerst nog twee nachten en een volle dag in de hel moeten verblijven. De evangeliën zeggen niets over wat daar is gebeurd. Maar uit alles wat wij, vanuit de ware leer, weten over de hel - met als apotheose toch wel de schildering die Giovanni Pietro Pinamonti ons nagelaten heeft - moet de kruisdood daarbij vergeleken in het niet gevallen zijn.
Nee, het was alles behalve volbracht, die vooravond van de sabbat.
Wednesday, March 5, 2014
Israël Rusland Pavlov Zombies
De titel van deze post had ook kunnen zijn: Netanayhu Poetin Pavlov Gezagdragers ... oh, niet vergeten: én zij die gezagdrager willen worden!
(Ik weet niet of het mag, maar ik trek maar even een rechte lijn van Pavlov naar zombies, hierna zal de naam Pavlov niet meer vallen.)
Ik had een verhaal geschreven over een chirurg die zich gespecialiseerd had in gecompliceerde transplantaties, en zijn carrière wilde bekronen met een hoofdtransplantatie. Waartoe hij ook een team van vertrouwelingen om zich heen verzamelde. In het verhaal wist hij zijn doel te bereiken - de transplantatie verliep succesvol - zij het dat het eindresultaat niet helemaal werd wat hij er van verwachtte.
Zoals wel vaker legde ik dit verhaal aan enkele bekenden voor. De een vond het prima.
Een ander zei: ... [het] wordt niet plausibel, tenzij [het team van die chirurg] uit volslagen zombies bestaat, en dát kun je ook in één zin duidelijk maken.
Ik antwoordde: Dan moet je toch nog eens even kijken waarom we allemaal, maar vooral waarom de dikbuikigen onder ons, en zij die hoog te paard gezeten zijn, zo veel van Israël houden en de Palestijnen verafschuwen.
Hoe waar dit is, is de laatste dagen maar weer gebleken.
Netanayhu is in het Midden Oosten bezig, Kerry helpt hem heel erg, Obama wil daarvoor ook wat van hem terug, edoch wordt heel verdrietig van de reactie van deze almachtige leider. Maar, Obama gaat moedig en onverdroten door in de pogingen diens hart te verzachten en ergens nog een gaatje te vinden.
Ja, uncle Sam is daar met een chirurgische ingreep bezig die zijn weerga niet kent. Zeg maar: de Joden moeten en zullen een nieuw lichaam hebben. Alleen, dat wat als cosmetisch bedoeld is, het wegwerken van de littekens, de Palestijnen en zo, wil maar niet lukken. Maar de operatie moet coûte que coûte geslaagd genoemd kunnen worden.
Poetin is op de Krim bezig en onmiddellijk worden samenwerkingen en zelfs banktegoeden bevroren.
Ik denk dat Poetin, net als Freud in zijn begintijd, door de sociëteit niet als serieus te nemen heelmeester wordt beschouwd.
Kerry is, zo heet het, "hard" over de leugens van Rusland.
Zo heet het.
Overbodig te zeggen dat alle dikbuikigen - zij die gezag dragen, of dat gezag vertegenwoordigen, ook die hen vertegenwoordigen over wie gezag gevoerd wordt - en zij die dikbuikig willen worden, hun Obama en Kerry achterna lopen.
In alles, wel te verstaan!
En dat blijft niet beperkt tot gezagdragers.
Zo kwam de Volkskrant met de kop 'Poetins doofheid voor vermaningen is geen aanleiding voor optimisme' waarvan de ondertitel boekdelen sprak 'Een krachtiger signaal is gewenst'. Van de chef meninkjes.
Ik weet niet waar U aan denkt als er sprake is van onwillekeurige - ik bedoel, daar waar de eigen wil geen invloed op heeft - reacties.
Ik weet niet wat U precies op het oog heeft als U denkt aan een verdwaasde staat, of robotachtig handelen.
Zombies dus.
En dat houdt niet op bij de dikbuikigen. Dat gaat door bij hun tassendragers.
JOUW MENING TELT heet het bij de Volkskrant. Ik heb meneer Brouwers - de chef Opinie, zo wordt hij aangeduid op de site - fatsoenlijk gevraagd wat hij bedoelde, en wat hij Obama daarmee wilde influisteren. Die reactie is - uiteraard zou ik haast zeggen - geweigerd. De moderatoren, weet U wel - die heel goed weten wat telt en wat niet telt, want die willen ook liever redacteur worden dan dat ze al die ongein van lezers moeten beoordelen.
Dat zou niet zo erg zijn, als er die zelfde dag niet een incident had plaatsgevonden.
Mevrouw Aaf Brandt Corstius heeft een prachtige column geschreven over de dood van haar vader, Piet Grijs. Het zou me niets verbazen als ze ons daarmee deelgenoot heeft gemaakt van haar grafrede, haar afscheidswoorden.
Er waren een aantal reacties, lovend en of condolerend.
Er was ook één andere reactie: Ik vond het een afschuwelijke man.
Die mening telde, vonden de moderatoren, en het heeft een paar uur geduurd voordat iemand bij de Volkskrant z'n volle verstand teruggevonden had, en die reactie alsnog heeft laten verwijderen. *)
Ik weet, het is moeilijk: wat is goed, en wat is kwaad. Laat staan dat je het onderscheid aan kunt geven. Daarbij komt: het ene goed is het andere goed niet, en het ene kwaad niet vergelijkbaar met het andere kwaad.
Poeh. Dat is net zo moeilijk als nadenken over de oneindigheid van de ruimte. Nog erger: piekeren over de eeuwigheid van de tijd; want dat heeft niet alleen geen einde, dat heeft ook nog eens geen begin. Daar word je helemaal tureluurs van.
Je kunt daarom beter op een bandwagon springen. Als dikbuikige hoef je dan alleen maar te weten wat jouw bandwagon is. En als je dikbuikig wilt worden moet je alleen maar begrijpen wat nodig is, en vooral benul hebben van wat er allemaal niet van je gevraagd wordt, om op die bandwagon te mogen springen zonder dat je er onmiddellijk weer wordt afgeflikkerd.
Dus als er verhalen verteld worden, bij het kampvuur of op internet, of boeken geschreven worden, met een merkwaardige, ja hoogst merkwaardige loop der dingen - kijk even rond in de kringen van hen wier mening er werkelijk toe doet.
Zombies.
*) Zij die mij kennen zullen misschien zeggen: nu ga je tegen jezelf in, alles mag toch. Inderdaad, in beginsel moet alles kunnen, en alles moet mogen - vandaar ook dat deze moderator een echte zombie is.
NB deze post vervangt de eerdere post Lichaam én Geest
voor het verhaal Lichaam én Geest volg deze link
Ik had een verhaal geschreven over een chirurg die zich gespecialiseerd had in gecompliceerde transplantaties, en zijn carrière wilde bekronen met een hoofdtransplantatie. Waartoe hij ook een team van vertrouwelingen om zich heen verzamelde. In het verhaal wist hij zijn doel te bereiken - de transplantatie verliep succesvol - zij het dat het eindresultaat niet helemaal werd wat hij er van verwachtte.
Zoals wel vaker legde ik dit verhaal aan enkele bekenden voor. De een vond het prima.
Een ander zei: ... [het] wordt niet plausibel, tenzij [het team van die chirurg] uit volslagen zombies bestaat, en dát kun je ook in één zin duidelijk maken.
Ik antwoordde: Dan moet je toch nog eens even kijken waarom we allemaal, maar vooral waarom de dikbuikigen onder ons, en zij die hoog te paard gezeten zijn, zo veel van Israël houden en de Palestijnen verafschuwen.
Hoe waar dit is, is de laatste dagen maar weer gebleken.
Netanayhu is in het Midden Oosten bezig, Kerry helpt hem heel erg, Obama wil daarvoor ook wat van hem terug, edoch wordt heel verdrietig van de reactie van deze almachtige leider. Maar, Obama gaat moedig en onverdroten door in de pogingen diens hart te verzachten en ergens nog een gaatje te vinden.
Ja, uncle Sam is daar met een chirurgische ingreep bezig die zijn weerga niet kent. Zeg maar: de Joden moeten en zullen een nieuw lichaam hebben. Alleen, dat wat als cosmetisch bedoeld is, het wegwerken van de littekens, de Palestijnen en zo, wil maar niet lukken. Maar de operatie moet coûte que coûte geslaagd genoemd kunnen worden.
Poetin is op de Krim bezig en onmiddellijk worden samenwerkingen en zelfs banktegoeden bevroren.
Ik denk dat Poetin, net als Freud in zijn begintijd, door de sociëteit niet als serieus te nemen heelmeester wordt beschouwd.
Kerry is, zo heet het, "hard" over de leugens van Rusland.
Zo heet het.
Overbodig te zeggen dat alle dikbuikigen - zij die gezag dragen, of dat gezag vertegenwoordigen, ook die hen vertegenwoordigen over wie gezag gevoerd wordt - en zij die dikbuikig willen worden, hun Obama en Kerry achterna lopen.
In alles, wel te verstaan!
En dat blijft niet beperkt tot gezagdragers.
Zo kwam de Volkskrant met de kop 'Poetins doofheid voor vermaningen is geen aanleiding voor optimisme' waarvan de ondertitel boekdelen sprak 'Een krachtiger signaal is gewenst'. Van de chef meninkjes.
Ik weet niet waar U aan denkt als er sprake is van onwillekeurige - ik bedoel, daar waar de eigen wil geen invloed op heeft - reacties.
Ik weet niet wat U precies op het oog heeft als U denkt aan een verdwaasde staat, of robotachtig handelen.
Zombies dus.
En dat houdt niet op bij de dikbuikigen. Dat gaat door bij hun tassendragers.
JOUW MENING TELT heet het bij de Volkskrant. Ik heb meneer Brouwers - de chef Opinie, zo wordt hij aangeduid op de site - fatsoenlijk gevraagd wat hij bedoelde, en wat hij Obama daarmee wilde influisteren. Die reactie is - uiteraard zou ik haast zeggen - geweigerd. De moderatoren, weet U wel - die heel goed weten wat telt en wat niet telt, want die willen ook liever redacteur worden dan dat ze al die ongein van lezers moeten beoordelen.
Dat zou niet zo erg zijn, als er die zelfde dag niet een incident had plaatsgevonden.
Mevrouw Aaf Brandt Corstius heeft een prachtige column geschreven over de dood van haar vader, Piet Grijs. Het zou me niets verbazen als ze ons daarmee deelgenoot heeft gemaakt van haar grafrede, haar afscheidswoorden.
Er waren een aantal reacties, lovend en of condolerend.
Er was ook één andere reactie: Ik vond het een afschuwelijke man.
Die mening telde, vonden de moderatoren, en het heeft een paar uur geduurd voordat iemand bij de Volkskrant z'n volle verstand teruggevonden had, en die reactie alsnog heeft laten verwijderen. *)
Ik weet, het is moeilijk: wat is goed, en wat is kwaad. Laat staan dat je het onderscheid aan kunt geven. Daarbij komt: het ene goed is het andere goed niet, en het ene kwaad niet vergelijkbaar met het andere kwaad.
Poeh. Dat is net zo moeilijk als nadenken over de oneindigheid van de ruimte. Nog erger: piekeren over de eeuwigheid van de tijd; want dat heeft niet alleen geen einde, dat heeft ook nog eens geen begin. Daar word je helemaal tureluurs van.
Je kunt daarom beter op een bandwagon springen. Als dikbuikige hoef je dan alleen maar te weten wat jouw bandwagon is. En als je dikbuikig wilt worden moet je alleen maar begrijpen wat nodig is, en vooral benul hebben van wat er allemaal niet van je gevraagd wordt, om op die bandwagon te mogen springen zonder dat je er onmiddellijk weer wordt afgeflikkerd.
Dus als er verhalen verteld worden, bij het kampvuur of op internet, of boeken geschreven worden, met een merkwaardige, ja hoogst merkwaardige loop der dingen - kijk even rond in de kringen van hen wier mening er werkelijk toe doet.
Zombies.
*) Zij die mij kennen zullen misschien zeggen: nu ga je tegen jezelf in, alles mag toch. Inderdaad, in beginsel moet alles kunnen, en alles moet mogen - vandaar ook dat deze moderator een echte zombie is.
NB deze post vervangt de eerdere post Lichaam én Geest
voor het verhaal Lichaam én Geest volg deze link
Monday, March 3, 2014
de prijs die je moet betalen om (niet) oud te mogen worden
Piet Grijs is dood, en dat is doodzonde. (Zoals het ook doodzonde is dat Jan Blokker dood is gegaan - als die twee nog geleefd hadden zou er misschien wat minder ruimte zijn geweest voor al die rare columnistjes in de Volkskrant.)
Ik ben niet zo van de favorieten, de mijne kan ik op de vingers van één hand tellen. Piet Grijs is er één van. (Ik weet ook wel: het is Hugo Brandt Corstius - maar ik prefereer Piet Grijs ... en Maaike Helder!)
Maar daar gaat dit stukje niet over.
Het CBS zegt een statistiek te hebben, waaruit blijkt dat hoger opgeleiden ouder worden.
Ik heb een andere statistiek.
Ik lees THE FREUD SCENARIO van Sartre. Prachtig boek. Intellectuele geweldenaars, verzonken in een even geweldige ruimte.
Sartre is 74 geworden - geen geweldige leeftijd.
Grijs is 78 geworden - voor deze tijd niet echt oud.
Freud is 84 geworden - voor zijn tijd een mooie leeftijd, maar niet opzienbarend.
Het CPB bracht nu ongeveer een jaar geleden een policy brief uit die ons liet weten dat lager opgeleiden ongezonder leven en eerder doodgaan. (Het CPB verwijst naar een onderzoek van Kunst uit 2007.)
Ik had onmiddellijk argwaan:
- de meeste mensen gaan dood rond hun 87ste, qua aantal moeten daar ook (genoeg) mensen bij zitten die zware arbeid hebben verricht
- als ik met de gezondheidszorg in aanraking kom vragen ze me nooit welke opleiding ik heb
- van bekenden (en van hen die bekend willen zijn) zie je altijd doodsberichten, daar zit nogal wat hoger opgeleid bij; in mijn geheugen staat niet gegrift dat die allemaal oud zijn geworden, sterker: ik denk nogal eens: wat is die jong gegaan
Het Nationaal Kompas Volksgezondheid van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu zegt het, inleidend, zo: Het verschil in levensverwachting bij geboorte tussen laag- en hoogopgeleide mannen en vrouwen is 7,3 respectievelijk 6,4 jaar ... waarna een heleboel tekst met cijfertjes volgt en een verwijzing naar een artikel van Bruggink van 2009 in het Statistisch kwartaalblad over de demografie NL (bericht over levensverwachting versie 4.14, 12/12/2013).
Er waren nog wel een paar dingen meer die mij aan het denken zetten.
Mijn vader komt uit een arm landbouwersgezin van 12 kinderen. Als ik een meisje, dat jong stierf omdat de gezondheidszorg nog niet helemaal op poten stond (1925), afzonder is de gemiddelde leeftijd van de overige 11 leden van die familie 85 jaar.
Dat is natuurlijk een particuliere observatie. Nou, dat mag wel, vind ik, tegenover die enormiteit van de prominentie van de HBO'er in dit verhaal - die leven ook heel gezond.
???
HBO'ers komen tot leven in de Wet op het Voortgezet Onderwijs, ingegaan 1968. Dan gaan we het ook over aantallen hebben die wel of niet iets in de statistiek kunnen betekenen. Dankzij spreiding van kennis, en al die andere nobele en minder nobele principes lopen die opleidingen dan vol.
De eerste HBO'ers worden dus afgeleverd begin jaren 70. Die zijn, als rond 2008 de conclusies uit die daarvoor liggende onderzoeken, waar CBS, CPB en ons Nationale Kompas naar verwijzen, getrokken worden, aan hun eerste burn-out toe.
Dan weten we nog helemaal niks van kosten gezondheidszorg van die groep, laat staan van overlijdensdata.
Ja, behalve als ze overleden zijn - en dan moeten ze dus heel jong zijn gegaan!
Ik heb dus zelf maar een statistiekje aangelegd. Van alle hoger opgeleiden NL die ik kon vinden en die na 1945 overleden zijn: geboortedatum en sterfdatum.
Er zijn heel wat lijstjes. Op Wiki, op internetsites van clubs en instituten. Het voordeel van dit onderzoek is dat zij die gezag dragen en autoriteit hebben - en dat hebben die hoger opgeleiden maar wat graag - zichzelf graag terugzien in lijstjes.
Zo heb ik een bestand weten aan te leggen van bewindvoerders en gezagdragers, Kamerleden, leden van de (koninklijke!) club van wetenschappers, kunstbeoefenaars, wiskundigen.
Die laatsten, wiskundigen, dat is nog het gezondste volkje: gemiddelde leeftijd 79,3 jaar. Overigens, niet om over naar huis te schrijven.
Voor de rest heb ik een verdrietige conclusie: hun gemiddelde leeftijd is normaal: 76,1 jaar.
Een kleine aantekening: bij die groep is wel eens onduidelijk of er sprake is van HBO. Bauke Roolvink, staatssecretaris en minister, was metaalarbeider en vakbondsbestuurder, opleiding wordt niet vermeld. Als ik dat soort mensen afzonder, gaat de gemiddelde leeftijd van de werkelijk hoog opgeleide er niet op vooruit.
NB Zoals gezegd, de meeste mensen gaan dood op hun 87ste. Kindersterfte werkt mee bij het omlaag brengen van de werkelijk gemiddelde leeftijd. Die negatieve invloed is uiteraard afwezig bij de (dus te lage!) gemiddelde leeftijd van hoger opgeleiden.
Ik heb het nu over een steelproef van 1570 personen. Dat is niet gering, gezien de omvang van steekproeven voor allerlei onderzoeken.
Globaal heb ik nog even verder gekeken. Dus Leo Vroman is oud geworden, en Theun de Vries ook. Daar staan tegenover Karel Glastra van Loon en Patricia de Martelaere (Vlaams).
Van dat gezond leven van hoger opgeleiden moet je je ook niet al te veel voorstellen. Ik ben heel wat WO'ers en HBO'ers tegengekomen die helemaal niet blij waren met hun job: heb je daar nou voor doorgeleerd, jongen? En nu al een aantal jaren worden heel wat WO'ers en HBO'ers afgeleverd die geen (passende) baan kunnen vinden.
Dat levert frustraten op, en ik persoonlijk maak me ernstig zorgen over de kosten van de gezondheidszorg voor deze groepen.
Ik heb mijn bevindingen gemeld aan de Volkskrant - vijf dagen na verschijning van de CPB policy brief. Hun antwoord: dit is nu geen onderwerp, wij moeten aansluiten bij de actualiteit.
Ik heb het aan de NRC gemeld. Die hebben mijn bevindingen drie dagen in een bureaula gelegd, waarna het vanzelf niet meer bij de actualiteit aansloot.
Ik begrijp die jongens en meisjes die de redacties van Volkskrant en NRC bevolken wel. Op z'n minst HBO'er, waarschijnlijk WO'er, dus die horen graag dat ze veel gezonder en langer leven dan het plebs.
Ze hebben vooral belang bij de bedoelde uitkomst van die onderzoeken: dat een hoger opgeleide minder premie moet gaan betalen voor zijn sociale verzekeringen, en dat Jan met de Pet meer gaat betalen.
Ik ben niet zo van de favorieten, de mijne kan ik op de vingers van één hand tellen. Piet Grijs is er één van. (Ik weet ook wel: het is Hugo Brandt Corstius - maar ik prefereer Piet Grijs ... en Maaike Helder!)
Maar daar gaat dit stukje niet over.
Het CBS zegt een statistiek te hebben, waaruit blijkt dat hoger opgeleiden ouder worden.
Ik heb een andere statistiek.
Ik lees THE FREUD SCENARIO van Sartre. Prachtig boek. Intellectuele geweldenaars, verzonken in een even geweldige ruimte.
Sartre is 74 geworden - geen geweldige leeftijd.
Grijs is 78 geworden - voor deze tijd niet echt oud.
Freud is 84 geworden - voor zijn tijd een mooie leeftijd, maar niet opzienbarend.
Het CPB bracht nu ongeveer een jaar geleden een policy brief uit die ons liet weten dat lager opgeleiden ongezonder leven en eerder doodgaan. (Het CPB verwijst naar een onderzoek van Kunst uit 2007.)
Ik had onmiddellijk argwaan:
- de meeste mensen gaan dood rond hun 87ste, qua aantal moeten daar ook (genoeg) mensen bij zitten die zware arbeid hebben verricht
- als ik met de gezondheidszorg in aanraking kom vragen ze me nooit welke opleiding ik heb
- van bekenden (en van hen die bekend willen zijn) zie je altijd doodsberichten, daar zit nogal wat hoger opgeleid bij; in mijn geheugen staat niet gegrift dat die allemaal oud zijn geworden, sterker: ik denk nogal eens: wat is die jong gegaan
Het Nationaal Kompas Volksgezondheid van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu zegt het, inleidend, zo: Het verschil in levensverwachting bij geboorte tussen laag- en hoogopgeleide mannen en vrouwen is 7,3 respectievelijk 6,4 jaar ... waarna een heleboel tekst met cijfertjes volgt en een verwijzing naar een artikel van Bruggink van 2009 in het Statistisch kwartaalblad over de demografie NL (bericht over levensverwachting versie 4.14, 12/12/2013).
Er waren nog wel een paar dingen meer die mij aan het denken zetten.
Mijn vader komt uit een arm landbouwersgezin van 12 kinderen. Als ik een meisje, dat jong stierf omdat de gezondheidszorg nog niet helemaal op poten stond (1925), afzonder is de gemiddelde leeftijd van de overige 11 leden van die familie 85 jaar.
Dat is natuurlijk een particuliere observatie. Nou, dat mag wel, vind ik, tegenover die enormiteit van de prominentie van de HBO'er in dit verhaal - die leven ook heel gezond.
???
HBO'ers komen tot leven in de Wet op het Voortgezet Onderwijs, ingegaan 1968. Dan gaan we het ook over aantallen hebben die wel of niet iets in de statistiek kunnen betekenen. Dankzij spreiding van kennis, en al die andere nobele en minder nobele principes lopen die opleidingen dan vol.
De eerste HBO'ers worden dus afgeleverd begin jaren 70. Die zijn, als rond 2008 de conclusies uit die daarvoor liggende onderzoeken, waar CBS, CPB en ons Nationale Kompas naar verwijzen, getrokken worden, aan hun eerste burn-out toe.
Dan weten we nog helemaal niks van kosten gezondheidszorg van die groep, laat staan van overlijdensdata.
Ja, behalve als ze overleden zijn - en dan moeten ze dus heel jong zijn gegaan!
Ik heb dus zelf maar een statistiekje aangelegd. Van alle hoger opgeleiden NL die ik kon vinden en die na 1945 overleden zijn: geboortedatum en sterfdatum.
Er zijn heel wat lijstjes. Op Wiki, op internetsites van clubs en instituten. Het voordeel van dit onderzoek is dat zij die gezag dragen en autoriteit hebben - en dat hebben die hoger opgeleiden maar wat graag - zichzelf graag terugzien in lijstjes.
Zo heb ik een bestand weten aan te leggen van bewindvoerders en gezagdragers, Kamerleden, leden van de (koninklijke!) club van wetenschappers, kunstbeoefenaars, wiskundigen.
Die laatsten, wiskundigen, dat is nog het gezondste volkje: gemiddelde leeftijd 79,3 jaar. Overigens, niet om over naar huis te schrijven.
Voor de rest heb ik een verdrietige conclusie: hun gemiddelde leeftijd is normaal: 76,1 jaar.
Een kleine aantekening: bij die groep is wel eens onduidelijk of er sprake is van HBO. Bauke Roolvink, staatssecretaris en minister, was metaalarbeider en vakbondsbestuurder, opleiding wordt niet vermeld. Als ik dat soort mensen afzonder, gaat de gemiddelde leeftijd van de werkelijk hoog opgeleide er niet op vooruit.
NB Zoals gezegd, de meeste mensen gaan dood op hun 87ste. Kindersterfte werkt mee bij het omlaag brengen van de werkelijk gemiddelde leeftijd. Die negatieve invloed is uiteraard afwezig bij de (dus te lage!) gemiddelde leeftijd van hoger opgeleiden.
Ik heb het nu over een steelproef van 1570 personen. Dat is niet gering, gezien de omvang van steekproeven voor allerlei onderzoeken.
Globaal heb ik nog even verder gekeken. Dus Leo Vroman is oud geworden, en Theun de Vries ook. Daar staan tegenover Karel Glastra van Loon en Patricia de Martelaere (Vlaams).
Van dat gezond leven van hoger opgeleiden moet je je ook niet al te veel voorstellen. Ik ben heel wat WO'ers en HBO'ers tegengekomen die helemaal niet blij waren met hun job: heb je daar nou voor doorgeleerd, jongen? En nu al een aantal jaren worden heel wat WO'ers en HBO'ers afgeleverd die geen (passende) baan kunnen vinden.
Dat levert frustraten op, en ik persoonlijk maak me ernstig zorgen over de kosten van de gezondheidszorg voor deze groepen.
Ik heb mijn bevindingen gemeld aan de Volkskrant - vijf dagen na verschijning van de CPB policy brief. Hun antwoord: dit is nu geen onderwerp, wij moeten aansluiten bij de actualiteit.
Ik heb het aan de NRC gemeld. Die hebben mijn bevindingen drie dagen in een bureaula gelegd, waarna het vanzelf niet meer bij de actualiteit aansloot.
Ik begrijp die jongens en meisjes die de redacties van Volkskrant en NRC bevolken wel. Op z'n minst HBO'er, waarschijnlijk WO'er, dus die horen graag dat ze veel gezonder en langer leven dan het plebs.
Ze hebben vooral belang bij de bedoelde uitkomst van die onderzoeken: dat een hoger opgeleide minder premie moet gaan betalen voor zijn sociale verzekeringen, en dat Jan met de Pet meer gaat betalen.
Sunday, February 23, 2014
't zat er dik in
Het valt eigenlijk wel mee, die negatieve perceptie van MIND & COSMOS, dat kleine werkje van Thomas Nagel dat zoveel opschudding veroorzaakt zou hebben. (Ik kom daar nu op, omdat Ronald Meester ook zo graag oorzaak van opschudding wil zijn). Er zijn er een paar zeer negatief, maar de meeste komen toch hierop neer:
- Nagel heeft niet echt zicht op de huidige status van de wetenschap
- Nagel heeft wel een punt
- Nagel vergaloppeert zich met z'n pleidooi voor een teleological argument
Wat het laatste betreft ben ik ook zeer sceptisch, wat zeg ik: ronduit ongelovig. Laat ik het zo voorzichtig mogelijk zeggen: ik denk te moeten lezen dat Nagel het de moeite van het overwegen waard vindt om te veronderstellen dat het universum ons als doel had kunnen hebben.
Er is één goede reden om die hypothese onmiddellijk af te wijzen: het zou van arrogantie getuigen om te denken dat wij dan het eindproduct zijn. Ofwel: er moet dan, per definitie, een verder liggend doel zijn, wij kunnen niets anders dan een tussenproduct zijn.
Maar ja, daar zal ik nooit van afweten.
Meine Nachjenseitszeit, weet U wel. *)
En dat zette me aan het denken.
Eindconclusie: Nagel heeft gelijk (ik kan er niet omheen draaien).
Ik herinner mij een potje biljarten. Ik maakte een prachtige stoot, stond hellend op één been, nauwelijks in staat om mijn evenwichtstoestand te bewaren, om de twee op hetzelfde doel afgaande ballen in hun baan te houden, toen daar plotseling, als uit het niets, de derde bal terugkwam, terwijl ik die toch zo keurig opzij had gelegd, en zo verhinderde dat de beide andere ballen elkaar zouden ontmoetten om hun gepredestineerde lot te ondergaan.
't Zat erin, was mijn verdrietige conclusie.
Ja, antwoordde mijn tegenspeler, anders was het er niet uitgekomen.
Een terechte constatering.
En, als ik al een prachtige serie in gedachten had ... wel, die zat er niet in, want die is er niet uitgekomen.
Hier zit ik dit allemaal op te schrijven, als uitvloeisel van de big bang, of whatever er ook gebeurd moge zijn in meine Vorjenseitszeit. *)
Dat zat er in.
Iets anders is er niet uitgekomen.
En als het er nou niet uitgekomen was?
Awel zulle, dan was er geen weet geweest van deze mogelijkheid. Geen vorjenseits, geen diesseits, geen nachjenseits. Misschien dat ik zoiets graag opgeschreven had kunnen hebben, maar U was er in ieder geval niet geweest om te zeggen dat ik dan heel erg fout bezig ben.
voor de begrippen Vorjenseitszeit en Nachjenseitszeit, zie het grote vertijden
- Nagel heeft niet echt zicht op de huidige status van de wetenschap
- Nagel heeft wel een punt
- Nagel vergaloppeert zich met z'n pleidooi voor een teleological argument
Wat het laatste betreft ben ik ook zeer sceptisch, wat zeg ik: ronduit ongelovig. Laat ik het zo voorzichtig mogelijk zeggen: ik denk te moeten lezen dat Nagel het de moeite van het overwegen waard vindt om te veronderstellen dat het universum ons als doel had kunnen hebben.
Er is één goede reden om die hypothese onmiddellijk af te wijzen: het zou van arrogantie getuigen om te denken dat wij dan het eindproduct zijn. Ofwel: er moet dan, per definitie, een verder liggend doel zijn, wij kunnen niets anders dan een tussenproduct zijn.
Maar ja, daar zal ik nooit van afweten.
Meine Nachjenseitszeit, weet U wel. *)
En dat zette me aan het denken.
Eindconclusie: Nagel heeft gelijk (ik kan er niet omheen draaien).
Ik herinner mij een potje biljarten. Ik maakte een prachtige stoot, stond hellend op één been, nauwelijks in staat om mijn evenwichtstoestand te bewaren, om de twee op hetzelfde doel afgaande ballen in hun baan te houden, toen daar plotseling, als uit het niets, de derde bal terugkwam, terwijl ik die toch zo keurig opzij had gelegd, en zo verhinderde dat de beide andere ballen elkaar zouden ontmoetten om hun gepredestineerde lot te ondergaan.
't Zat erin, was mijn verdrietige conclusie.
Ja, antwoordde mijn tegenspeler, anders was het er niet uitgekomen.
Een terechte constatering.
En, als ik al een prachtige serie in gedachten had ... wel, die zat er niet in, want die is er niet uitgekomen.
Hier zit ik dit allemaal op te schrijven, als uitvloeisel van de big bang, of whatever er ook gebeurd moge zijn in meine Vorjenseitszeit. *)
Dat zat er in.
Iets anders is er niet uitgekomen.
En als het er nou niet uitgekomen was?
Awel zulle, dan was er geen weet geweest van deze mogelijkheid. Geen vorjenseits, geen diesseits, geen nachjenseits. Misschien dat ik zoiets graag opgeschreven had kunnen hebben, maar U was er in ieder geval niet geweest om te zeggen dat ik dan heel erg fout bezig ben.
voor de begrippen Vorjenseitszeit en Nachjenseitszeit, zie het grote vertijden
Wednesday, February 19, 2014
Saturday, February 15, 2014
integriteitstest
Peter Otten, voorzitter van Raadslid.Nu wil een integriteitstest voor aspirant gemeenteraadsleden. Hij maakt zich zorgen over het toenemende aantal akkefietjes met die lui.
Ik weet niet wat dat op kan lossen. Gemeenteraadsleden leggen gewoonlijk een eed af bij de aanvaarding van hun ambt. Daarin beloven ze precies datgene wat je bij een integriteitstest moet testen. Dus als ze geen probleem hebben om die eed af te leggen, zal het ze al helemaal geen moeite kosten om goed uit die test tevoorschijn te komen.
Toch vind ik het een goed idee. Mits het uitgebreid wordt tot Kamerleden - en dat dat dan ook met terugwerkende kracht voor de zittende Kamerleden geldt. Iedere test die Wilders uit zou selecteren als ongeschikt voor het Kamerlidmaatschap kan ik toejuichen.
Zou Wilders zakken?
Wel, ik zou niet graag op mijn conto hebben staan dat ik gezegd zou hebben dat de heer Wilders omkoopbaar is, niet onkreukbaar.
Daarom ben ik even over dat woord na gaan denken. En je komt dan daar waar de taal mee begint: rechtschapenheid, een ouder woord voor integriteit, dat door Van Dale gepositioneerd wordt in 1649 - en het heeft ook nog even geduurd voordat dat woord het etiket gallicisme is kwijtgeraakt.
Rechtschapenheid wordt dan al lang gebruikt.
Regtschaepenheidt.
Een integriteitstest levert dus antwoord op de vraag: kan die man met recht een schaap genoemd worden. *)
En die vraag durf ik, en kan ik ook, wat Wilders betreft, ontkennend beantwoorden.
Nee dus.
Niet zachtmoedig als een schaap.
Niet onschuldig als een lam.
Ik kan me hier natuurlijk met een Jantje van Leiden van afmaken: iemand die het woord "kopvoddentax" in de mond neemt om daarmee een volksdeel te beledigen waarbij rassenonderscheid een criterium is, maakt zich als Kamerlid aan iets schuldig, laat niet een kant van het zelf zien dat zachtmoedig genoemd mag worden. Je zal het wellicht niet in een integriteitstest kunnen opbergen, maar dat is dan ook het enige bezwaar dat aan zo'n test kleeft.
Maar, ik heb een betere.
De islam is een leugen, Mohammed een crimineel, de Koran is vergif. Zo luidt, volgens Wilders zelf, de tekst van de sticker die hij verspreidt. Als je in het westen zegt dat het christendom een leugen is, dat Jezus een crimineel is (of, als Mohammed niet Jezus mag zijn, dat Jesaja een crimineel is) en dat de Bijbel vergif is, dan heb je, zachtjes gezegd, een probleem. Willem Frederik Hermans kwam er alleen maar genadig vanaf omdat hij staande mocht houden dat niet hij lelijke dingen had gezegd over kerk en geloof, maar zijn hoofdpersoon.
Dat het verschijnen van die sticker samenviel met het schrappen van het artikel over Godslastering uit onze wet, zegt heel veel over de bedoeling van zo'n sticker.
Wilders is in zekere zin een profeet. Die man boodschapt ook over geloofszaken. En wat voor de ene religie geldt, geldt voor alle religies: je hebt profeten en je hebt profeten.
Voor de islam is Wilders een valse profeet.
En dat heet volgens de joods-christelijke worteltjesleer: een wolf in schaapskleren.
Vandaar: Wilders kan niet met recht een schaap worden genoemd. En hij zou dus zakken voor die rechtschapenheidstest.
Als een baksteen.
*) U zult zeggen: rechtschapen heeft helemaal geen verwantschap met schapen. Dat komt van recht en schapen, en dat komt weer van rechtschaffen, ofwel goed scheppen.
Ja, dat weet m'n neus ook, maar dat doet er niet toe, want, zoals ik al zei: iedere test die Wilders uit zou selecteren als ongeschikt, voor wat voor openbare functie dan ook, zou door mij van harte toegejuicht worden.
Ik weet niet wat dat op kan lossen. Gemeenteraadsleden leggen gewoonlijk een eed af bij de aanvaarding van hun ambt. Daarin beloven ze precies datgene wat je bij een integriteitstest moet testen. Dus als ze geen probleem hebben om die eed af te leggen, zal het ze al helemaal geen moeite kosten om goed uit die test tevoorschijn te komen.
Toch vind ik het een goed idee. Mits het uitgebreid wordt tot Kamerleden - en dat dat dan ook met terugwerkende kracht voor de zittende Kamerleden geldt. Iedere test die Wilders uit zou selecteren als ongeschikt voor het Kamerlidmaatschap kan ik toejuichen.
Zou Wilders zakken?
Wel, ik zou niet graag op mijn conto hebben staan dat ik gezegd zou hebben dat de heer Wilders omkoopbaar is, niet onkreukbaar.
Daarom ben ik even over dat woord na gaan denken. En je komt dan daar waar de taal mee begint: rechtschapenheid, een ouder woord voor integriteit, dat door Van Dale gepositioneerd wordt in 1649 - en het heeft ook nog even geduurd voordat dat woord het etiket gallicisme is kwijtgeraakt.
Rechtschapenheid wordt dan al lang gebruikt.
Regtschaepenheidt.
Een integriteitstest levert dus antwoord op de vraag: kan die man met recht een schaap genoemd worden. *)
En die vraag durf ik, en kan ik ook, wat Wilders betreft, ontkennend beantwoorden.
Nee dus.
Niet zachtmoedig als een schaap.
Niet onschuldig als een lam.
Ik kan me hier natuurlijk met een Jantje van Leiden van afmaken: iemand die het woord "kopvoddentax" in de mond neemt om daarmee een volksdeel te beledigen waarbij rassenonderscheid een criterium is, maakt zich als Kamerlid aan iets schuldig, laat niet een kant van het zelf zien dat zachtmoedig genoemd mag worden. Je zal het wellicht niet in een integriteitstest kunnen opbergen, maar dat is dan ook het enige bezwaar dat aan zo'n test kleeft.
Maar, ik heb een betere.
De islam is een leugen, Mohammed een crimineel, de Koran is vergif. Zo luidt, volgens Wilders zelf, de tekst van de sticker die hij verspreidt. Als je in het westen zegt dat het christendom een leugen is, dat Jezus een crimineel is (of, als Mohammed niet Jezus mag zijn, dat Jesaja een crimineel is) en dat de Bijbel vergif is, dan heb je, zachtjes gezegd, een probleem. Willem Frederik Hermans kwam er alleen maar genadig vanaf omdat hij staande mocht houden dat niet hij lelijke dingen had gezegd over kerk en geloof, maar zijn hoofdpersoon.
Dat het verschijnen van die sticker samenviel met het schrappen van het artikel over Godslastering uit onze wet, zegt heel veel over de bedoeling van zo'n sticker.
Wilders is in zekere zin een profeet. Die man boodschapt ook over geloofszaken. En wat voor de ene religie geldt, geldt voor alle religies: je hebt profeten en je hebt profeten.
Voor de islam is Wilders een valse profeet.
En dat heet volgens de joods-christelijke worteltjesleer: een wolf in schaapskleren.
Vandaar: Wilders kan niet met recht een schaap worden genoemd. En hij zou dus zakken voor die rechtschapenheidstest.
Als een baksteen.
*) U zult zeggen: rechtschapen heeft helemaal geen verwantschap met schapen. Dat komt van recht en schapen, en dat komt weer van rechtschaffen, ofwel goed scheppen.
Ja, dat weet m'n neus ook, maar dat doet er niet toe, want, zoals ik al zei: iedere test die Wilders uit zou selecteren als ongeschikt, voor wat voor openbare functie dan ook, zou door mij van harte toegejuicht worden.
Subscribe to:
Posts (Atom)