Showing posts with label nature and science. Show all posts
Showing posts with label nature and science. Show all posts

Thursday, May 14, 2026

AI is een beetje lui

ATP is, en staat voor, zoals bekend, Association of Tennis Professionals, de overkoepelende organisatie voor mannelijke tennissers die van tennis hun beroep hebben gemaakt. ATP tour is de naam van haar site waar je alle mogelijke informatie over professioneel tennis van de mannen kunt vinden. En dat is geen kattepies.
ATP levert
“statistics from men's professional tennis on the ATP Tour. Features stats leaderboards for serve, return and under pressure, individual match stats ... etc
Mijn “etc”, maar als je hun site induikt vind je de meest onmogelijke statistieken, naar allerlei gezichtspunten en voor allerlei doeleinden, waaronder zelfs marketing.
Maar dat hoef ik niet aan ATP te vragen, want AI weet dat ook. Als ik AI naar statistiek over tennissen vraag luidt het antwoord
“Yes, the ATP Tour provides extensive, in-depth statistics for players and matches through its official website, featuring leaderboards, match insights, and advanced metrics, including "TDI Insights" [Data Innovations, ook een feature] for deeper analysis.”
Dus ik vroeg AI naar een specifieke statistiek – een eenvoudige: hoeveel ATP Masters matches duren twee sets (2-0) en bij hoeveel matches is een beslissende derde set nodig (2-1), in haar moedertaal “how many ATP Masters matches are decided by two sets and how many by three sets”. Zie hier het antwoord:
All ATP Masters 1000 singles matches—from the first round through to the final—are played as best-of-three sets.

• Two-set matches (2–0): In typical ATP Masters 1000 tournaments, the majority of matches are decided in two sets.

• Three-set matches (2–1): A smaller percentage of matches go to a deciding third set.

While the exact number varies by tournament depending on the draw size (usually 56 or 96 players) and the number of walkovers or retirements, data suggests that in tour-level best-of-three matches, roughly 35–40% go to a third set, while over 60% are decided in straight sets
Het antwoord is niet to the point, er wordt informatie geleverd waar niet naar gevraagd wordt. Wie een menselijke bron raadpleegt weet dan “oppassen geblazen”; dit is een poging om een “zekere” mate van onzekerheid te verbergen.
Maar dat roughly 35–40% go to a third set … dat kan ze exact vinden in de basisgegevens die ze voor dit antwoord geraadpleegd heeft.
En dan dat data suggests ...
Als ik dat de ATP data base zou vragen dan zou ik als antwoord krijgen: 37,36409620057% wordt eerst na 3 sets beslist.

AI is dus een beetje lui, zo van: die informatie is er, zoek maar op.


- + - + - + - + - + - + - + - + -


By the way:

Haar moedertaal …?
Kan ze exact vinden…?
Oh jeetje, is AI een vrouw?

Beh … God, die ook alles weet is een man, met een baard nog wel, dus AI mag dan van mij de Godin van de kennis zijn.





Friday, March 27, 2026

statistiek blijft moeilijk

Een Amerikaanse komiek, Pete Holmes, steekt een draak van een verhaal af over hoe nietig we zijn in het heelal en hoe zinloos dat het leven maakt, waarop Neil deGrasse Tyson, astrophysicist en science communicator. daartoe uitgenodigd door de komiek (naar ik aanneem), de focus naar het kleine molecuul verlegt en als voorbeeld inbrengt dat een glas water meer moleculen bevat dan er glazen water te putten zijn uit de oceanen.
Poeh, toch wel een verbazingwekkend gegeven.
En ik maar denken dat alleen de eeuwigheid onbevatbaar is.
Neil deGrasse Tyson zegt dan letterlijk, nadat hij diverse zaken de revue heeft laten passeren …het aantal glazen water dat de oceanen bevat … de manieren waarop water het lichaam verlaat … het aantal moleculen dat de wereld zou kunnen bevolken …:
... which means the glass of water you did draw from your faucet contains molecules that definitely passed through the kidneys of Abraham Lincoln, of Jesus. Genghis Khan … of, pick any historical figure.
De meaning of life zal dan wel zoiets zijn dat je lichaam een container is om de moleculen op te slaan die van belang zijn om het leven in eeuwigheid te laten stromen, én door te geven aan een andere vorm van leven als je dood gaat.
Mijn lijf werkt mee aan een perpetuum mobile.
Definitely, hé.

[En, voor mij, als aanhanger van de theorie van meerdere big bangs, van meerdere momenten van initial singularity, betekent dit dat mijn moleculen, al dan niet gesplitst in individuele H- en O-atomen ook doorgegeven worden in dat kleine balletje materie, waar het allemaal mee begint ... en weer begint ... en opnieuw begint ... en dat zo kenmerkend is voor de expanison of universe.]

Dat brengt deGrasse op een toon en met een niet-verbale communicatie die geen ruimte voor twijfel laat over het feit dat ik één of meerdere moleculen van Hitler en Stalin in mijn lijf genesteld moet weten, maar ook een paar van die wijze, en toch ook wel nette heerser – fictief! - Salomon.

My Bonnie lies over the ocean
My Bonnie lies over the sea
My Bonnie lies over the ocean
Oh, bring back my Bonnie to me
Nu is er ontzettend veel leven dat op een half dozijn manieren (deGrasse over metabolisme) H2O het lichaam doet verlaten – veel meer dan er glazen water in de oceaan kunnen en zelfs meer dan er moleculen in een glas water geteld worden … uh, denk ik. Het aantal mensen is daar eigenlijk toch een heel klein onderdeeltje van, aanschouw de werken van de mieren.

Het lijkt mij dat deGrasse hier zit te goochelen met statistiek, en de kans, gegeven de grote aantallen, zonder onderzoek op 1 stelt. Volgens mij moeten er dan toch wel een paar dingen bewezen worden
- over de gelijkmatige distributie van de moleculen van al die wezens – olifanten, mensen, luizen, schimmels ... noem maar op – in de oceanen
- over het transport van individuele waterbestanddelen (het individuele H2O zowel als de H2O die niet afgebroken kan worden)
om maar een paar dwarsstraten te noemen.
Dus dat de moleculen van de plas die Lincoln deed nadat hij zijn Gettysburg address had afgeleverd en een glas had gedronken, zich zo gelijkelijk over de aardbodem hebben verspreid dat de kans dat ik Lincoln in mijn lijf heb zitten even groot is als die van een Amerikaan uit de Commonwealth of Pennsylvania en even groot als die van een Uzbek uit Tashkent … om precies te zijn: 1.

DeGrasse is een man van de wetenschap, maar hij populariseert die ook graag. Toch kan ik me niet aan de indruk onttrekken dat hij hier geen mode de dire hanteert.
Hij lijkt op een homeopaat die het principe van verdunning - homeopathic dilution - probeert te verkopen, ofwel: de ziel van de oertinctuur

Onderzoek naar de oertinctuur heeft nooit enig effect kunnen aantonen.
Ik denk dat onderzoek naar of mijn lichaam een molecule van aartsvader Abraham bevat, of ooit bevat heeft en weer uitgezweet volkomen zinloze arbeid zou zijn, en na alle noodzakelijke inspanningen daaraan besteed niet tot de gewenste uitspraak zou komen.

Pete Holmes, de komiek, betoonde zich in ieder geval niet onder de indruk van zoveel wetenschappelijk inzicht.


de FB-post van deze komiek waarin hij Neil deGrasse Tyson laat optreden


Friday, September 5, 2025

ongezondheidsstatistieken

Het leven is tegenwoordig één lange lijdensweg van slechte en goede leefgewoontes. Ja, ook goede gewoontes is lijden: het aantal oudere vrouwen dat achter haar man (of nieuwe vriend) aan hier moeizaam de heuvels van Toscane beklimt omdat dat zo goed voor je gezondheid is, is niet meer te tellen. En dat zelfs één glas wijn per dag verkeerd kan aflopen voor je levenskwaliteit, is dubbel lijden: het lijden gedurende het moment dat je de wijn laat staan, vechtend tegen de bierkaai, én het moment suprême dat je, met een enorm schuldgevoel, de fles gulzig naar je toetrekt en aan de mond zet.

En dan het publieke discours. Mensen die elkaar vertellen – of bezweren soms – dat dit en dat slecht is, en dat je dit en dat kunt krijgen als ... Ondanks de gemiddelde levensverwachting die nog steeds stijgt.
Die statistieken, hé.
Of het ontbreken daarvan, ook een "gezonde" basis voor dit soort gesprekken.
Nou, ik heb er eentje voor jullie: een gezondheidswaarheid, blootgelegd door Amerikaanse onderzoekers.

Using the phone while you poop greatly raises hemorrhoid risk, new study says
En onder deze kop wordt gewag gemaakt van mensen die naar het toilet hun smartphone meenemen, daar te lang op zitten te scrollen en zo het functioneren van de uitgang verstoren.
Symptoom: aambeien.
All this scrolling is messing with people’s health zegt de senior auteur van het onderzoek. Hoe ze dat weten?
Wel ze hebben een aantal mensen geïnterviewd: 125 adults. De helft daarvan gebruikte de smartphone (ook) op het toilet. [Wat dat precies betekent – “gebruikte de smartphone op het toilet” - weet ik ook niet. Mij lijkt dit een betere weergave: … was er zo verslaafd aan dat ze er ook op het toilet niet vanaf kon blijven.]
De aanwezigheid van aambeien is endoscopisch onderzocht, welk onderzoek onafhankelijk geëvalueerd is door twee “blinde” onderzoekers.

Er wordt tegelijkertijd wel gerelativeerd:
The study suggests
… smartphone use on the toilet was associated with a 46% increased risk of hemorrhoids …

Ik heb Google maar eens gevraagd of het aantal mensen met aambeien de laatste 20 jaar was toegenomen.
Daarover was geen informatie te vinden in de content van die grote verzameling van informatie verwerkende systemen.

Althans, het influencertje AI gaf er geen antwoord op. Het AI-praatje kwam wel: dat het in onze leefstijl ingebakken zou zitten dat het risico daarop hoger moet worden ingeschat. Vandaar dat, ongevraagd, het advies kwam dat een gezonde leefstijl aambeien kan voorkomen én wat die gezonde leefstijl kan inhouden. De moraal zit, onafwendbaar denk ik, ingebakken in die verder zo rationele hersenpan als de verzameling van alle gegevensopslag- en verwerkingssystemen.
Verder kwamen er geen alarmerende berichten tevoorschijn in de hits van de eerste pagina’s.

De eindconclusie van het onderzoek luidt: despite the study’s limitations, we believe these findings contribute information that may be valuable […] in bolstering advice to restrict smartphone use while on the toilet to under 5 minutes.
Het lijkt wel een climate change of een kantelpunt-studie.

Wat mijzelf betreft: ik ben gestopt met poepen. Dan hoef ik tenminste niet bang te zijn voor de nadelige gevolgen van mijn scroll-behavior, althans niet op dit punt.



*) NB het is geen uitkomst van het onderzoek dat vrouwen eerder/vaker aambeien hebben





Thursday, July 31, 2025

gek hé, dat doet onze wolf nou nooit, zoiets

Quote van de nieuwsmedia:
Een 6-jarige jongen is vanmorgen in de Utrechtse bossen vermoedelijk door een wolf aangevallen. Het kind liep verschillende bijt- en schaafwonden op die in het ziekenhuis gehecht zijn. Inmiddels is hij weer thuis.
Het jongetje was aan het spelen bij de Pyramide van Austerlitz, toen hij ineens door een wolf werd aangevallen, zegt zijn moeder. Hij werd meegesleept naar het bos
Vermoedelijk.
Zegt zijn moeder.
Zoiets doet onze wolf niet ... echt niet ... nog nooit gedaan. Weet je zeker dat het niet dat keffertje van die andere wandelaars was? Die liep op dat tijdstip ook vrij rond daar.
Eerst maar eens DNA-onderzoek doen. Niet direct met de vinger wijzen, hoor.


* * * * * *



PS
Gek hé, ouders wordt geadviseerd even niet met hun kind in het bos te komen. Ze zouden die arme wolven moeten waarschuwen: hier lopen kinderen rond met kwaadaardige moeders.
’t Is net Israël, die daar krijgen ook de schuld van het doodslaan van 80.000 Palestijnse mannen vrouwen kinderen.

In het bos zijn de wilde dieren
in het bos,
in het bos

‘k Ben niet bang van de wilde dieren …
Onderschrift bij deze foto, van de European Wilderness Society: Wolf in Italy: Under threat!

Sunday, July 20, 2025

ruimen

Een bericht in de LATimes (Los Angeles).

Er is in het westen van Amerika een uil het landschap binnengedrongen, the barred Owl, zo genoemd omdat er bruine strepen horizontaal – borst - en verticaal – buik - over zijn voorkant gaan, zeg maar: een uil achter tralies – en die is dominant geworden. Zo dominant dat een andere uilensoort extinct dreigt te worden.
Derhalve is er een plan gemaakt om 450,000 van deze beesten af te schieten. In California, Oregon en Washington. Daarvoor is budget nodig - boswachtersuren/kogels/opruimen en vooronderzoek/wetenschappelijke begeleiding/evaluatie, dat soort dingen - en daarvoor is dus wetgeving gemaakt: federaal budget 163 miljoen.
Het plan wordt getrokken door U.S. Fish and Wildlife Service. Daar is tegen geprotesteerd. Uit “onverdachte” hoek: het argument dat de regering Trump beloofd heeft geen federaal geld meer ter beschikking te stellen aan leuke plannetjes van natuurhoeders en ander soort ongeregeld. Maar ook het immer aanwezige geluid van milieu- en natuurfanaten. Er is zelfs sprake van een heuse coalitie, zeg maar: the coalition of the unwilling.
Bipartisan protest, dus.

Beide politieke partijen hebben zich er achter geschaard: 19 Republikeinen en 18 Democraten, allen wetgevers, hebben een brief geschreven. Naar Washington. Jaja, zelfs de grote baas is ingeschakeld: If a resolution is introduced, passed and signed by President Trump, the plan will be over.

Now lawmakers could kill the plan is de verzuchting binnen het projectteam.
Tom Wheeler, executive director van het Environmental Protection Information Center, supporter van het plan, noemde de Congressional Review Act die daarvan het gevolg zou kunnen zijn very scary. Wheeler: It’s an intrusion by Congress into areas where we’re relying on high agency expertise and scientific understanding. Ofwel, emotioneel tegenover rationeel.
Hoe het afloopt moet nog blijken, maar het gevoel dat het hele plan zal worden afgeschoten is overheersend.

Waar doet me dit aan denken?
Hoe deze discussie nu te zien in het licht van een andere ruiming: the non-barred-migrants?
I would call this an invasion, and I would call these non-native species. Dixit Wheeler ... over de uilen, wel te verstaan!
En daar hebben we het geboorterecht.

Wel, dat zijn toch de woorden die Trump en zijn migrantenjager, border czar Tom Homan gebruiken, als ze het hebben over het “gespuis” dat opgeruimd moet worden in de USA.

Ik heb die Wheeler even gegoogled. Hij speelt wel eens een potje ping-pong met zijn vrouw … als ie tenminste niet vreselijk bezig is met defending old-growth and endangered species [or] when he’s not nerding out over the Endangered Species Act (his all-time favorite law). Zo’n man dus.

De LATimes ziet de analogie met het ruimen van the unbarred onducumented niet, althans maakt daar geen woorden aan vuil.





Monday, June 2, 2025

AI

Laatst stak ik hier de loftrompet over Floor Rusman, columnist bij NRC.
Deze zaterdag schreef ze over AI (ik zet het maar bold, want ik lees steeds (het) Al, of (de) A1) en meldde dat ze vond dat sommige AI toepassingen wel goed moesten zijn – voorbeeld: longkanker opsporen – maar andere weer niet – voorbeeld: frictieloos kunnen praten met ChatGPT.
Ze las er over, wat ze beter niet had kunnen doen, zeker niet gezien de omstandigheden, net wakker, nog geen koffie gehad - terwijl ze toch wist dat “het me een angstig en machteloos gevoel geeft”.

En dan komt meneer Moraal vanzelf langs. Je mag er wel beter van worden, maar het moet geen (misplaatst) pleziertje worden. Terwijl ik me toch best wel kan vermaken met sommige dingen die zich als AI willen voordoen.
Ik zal er maar eerlijk voor uitkomen: ik ben een AI-ontkenner, reden waarom ik ook een “klimaatontkenner” ben – precies vanwege die klimaatboys met hun deep learning programs, designed to teach individuals how to utilize artificial neural networks to learn from data.

En ik moet weer denken aan het begin van mijn informaticaloopbaan, lang geleden, toen er nog sprake was van ponsband en daarom ook van ponsbandlezers. Ik werkte op een verwerkingsbureau waar inmidels allerlei klanten werk op lieten knappen door de computer. Loonadministraties en zo.
Maar ook lesroosters voor grotere scholen. Je stopte in een programma de beschikbare leraren en hun bevoegdheden, de benodigde lesuren, het aantal klassen en wat dies meer zij - en na een nacht steunen en kraken, en soms ook wel langer, computers waren zo snel nog niet, kwam er een keurig lesrooster uit wat de schooldirecteur een hoop werk uit handen nam.

Ik lees nu dat AI weer heel belangrijk gevonden wordt: het is mogelijk om vlugger longkanker te ontdekken – en daar is meneer Moraal heel blij mee.
Wat doen ze dan: symptomen en andere lichaamsgesteldheden van iemand langs een lijstje met beruchte symptomen en even beruchte lichaamsgesteldheden halen, en bij een hoge “score” de dokter een signaal geven. Sterker nog, er zijn potentiële patiënten die niet langs komen bij de dokter, maar waarvan patronen zichtbaar gemaakt kunnen worden in geïnformatiseerde medische dossiers – voor zover bekend natuurlijk, en voor zover goed gecheckt – en dan kan dat AI-programma de huisarts een briefje sturen: laat die man eens naar zichzelf laten kijken.
[Je kunt natuurlijk wachten op een berichtje in een of andere krant, dat iemand ten onrechte een brief in de bus heeft gevonden met een waarschuwing voor de zo gevreesde ziekte die van schrik een hartverzakking heeft gekregen – de bemoeizucht van de staat en de gezondheidsridders én de fanatieke deep learners gaan dat samen best wel voor elkaar krijgen.]

Goed, als je dat AI mag noemen, en dat doen ze, dan mag je dat lesrooster uit 1968 ook AI noemen.

Floor Rusman eindigt haar column met: Zo groot is het verschil tussen theorie en praktijk: in theorie kunnen we nadenken over nut en noodzaak van AI, in de praktijk overkomt het ons.
Wel, ik kan U melden mevrouw Rusman, dat het U allang is overkomen. Sterker, het is ons al heel lang geleden overkomen, toen U nog op die wereld moest komen (althans volgens Wiki). Een wereld waar we toen al spraken over dedicated en sophisticated oplossingen en state of the art systemen.

Van dat dedicated en sophisticated en state of the art zijn de onderscheiden meneren Moraal niet gelijkelijk opgetogen geraakt ... en of we er beter van zijn geworden: probeert U deze bril eens, mevrouw.

En onze Floor is weer even heilige-af.






Friday, March 28, 2025

Hochrechnung

In Amerika is inmiddels (opnieuw) grote opwinding ontstaan over het (mogelijke) oorzakelijk verband tussen vaccinatie en autisme. Dat komt, ze hebben een nieuwe minister van Gezondheid aangesteld. Ene Kennedy. Jaja, een telg van dat beroemde geslacht. Een ongetwijfeld capabele man, zeer capabel, maar in een twijfelachtige hoedanigheid: hij is zo alternatief als de pest. En hij gelooft in dat oorzakelijk verband.
Tijdens de hearings over zijn nominatie heeft hij, desgevraagd, gezegd die overtuiging overboord te zetten, zodra iemand hem zou confronteren met cijfers die anderszins zouden aanduiden.

Hier past even een disclosure, want ik ga gevoelige, zo niet gevaarlijke dingen zeggen.
Ik heb niks tegen vaccinatie, maar ik wil daar wel zelf over (kunnen) beslissen. Mijn kinderen heb ik laten inenten, zelf loop ik er niet achter aan – de jaarlijkse griepprik laat ik aan mij voorbij gaan – maar voor Covid heb ik me laten inenten, noodgedwongen overigens: ik zou onmiddellijk als paria gestigmatiseerd zijn met praktische consequenties. Zo mocht ik niet eerder een restaurant binnen dan nadat ik aangetoond had dat ik de benodigde prikken had gehad.

Dat gezegd hebbende …
Kennedy heeft de daad bij het woord gevoegd en heeft een man aangewezen, om hem die betere cijfers te leveren. Een man die hierin niet neutraal staat: ene David Geier, data-analyst, die al zo’n onderzoek op zijn naam heeft staan - én daarmee in het voetspoor van zijn vader stapte, en tot de conclusie kwam: ja, dat oorzakelijk verband is er. Vandaar dat er behoorlijk wat kritiek is op deze actie: het heet dat deze man niet meer objectief kan oordelen.

Dat lijkt me een dooddoener. De man moet rekenwerk doen. Hochrechnung noemen ze dat in Duitsland, dat maakt het heikele hiervan wat invoelbaarder. Het is namelijk modellenwerk. Dat is waar ze bij klimaat zo goed in zijn, en dat is precies waar ik heen wil.
Terzijde: als de man dat rekenwerk doet, en zijn stappen goed documenteert en de eindresultaten, inclusief de methode en de tussenliggende stappen ter beoordeling van een ieder die daar verstand van heeft beschikbaar stelt, dan kan er met de objectiviteit niks mis zijn.
Daar zit een addertje onder het gras. En dat gras groeit op een mijnenveld. En dat is precies wat statistiek is: een mijnenveld.
Of dat aan de bedrijvers ligt of aan het systeem van Hochrechnung laat ik even in het midden, maar er is altijd gelazer over statistische uitkomsten, naar het adagium, toegeschreven aan Benjamin Disraeli: “There are three kinds of lies: lies, damned lies, and statistics”

En als er ergens gelazer is, dat effectief onderdrukt wordt, dan is het wel in de Climatologist Community.
Ik noem drie voorbeelden.

- de consensus van 97%, een onderzoek dat aan alle deskundigheidskanten is afgekraakt, maar sinds Obama zich er achter stelde niet meer te corrigeren
- de hockeystick van Mann waar, again, veel deskundigen zich met afschuw over gebogen hebben … de presentatie alleen al, een angstaanjagende piek door de tijdschaal flink in elkaar te drukken
- de WWA = World Weather Attribution, waar, tegen alle klimatologische principes in, incidentele dalen, maar vooral pieken, de zogenaamde heavy weather circumstances bekeken worden alsof het vanuit klimatologie, dat over een tijdsduur van jaren gemeten wordt, te verklaren is

Dit zijn drie zaken die in de statistische wereld niet welwillend bekeken worden, en dat is zachtjes uitgedrukt.
Ik zei: het rumoer daarover is tot nu toe effectief onderdrukt.

Als je bij het werk van vader Mark en zoon David Geier – en het werk van Andrew Wakefield niet te vergeten – vraagtekens moet zetten – en dat moet – dan mag je bij het werk van de klimatologische modelleurs – en de socaiaal maatschappelijke modelleurs in hun kielzog … Detlef van Vuuren bijvoorbeeld, modelleur van wereldwijde duurzaamheidsvraagstukken … zij die ons laten overstromen met klimaatvluchtelingen of onszelf als klimaatvluchteling zien zitten op een hoogvlakte in Duitsland – zeer beslist dikke vraagtekens plaatsen.
Helaas, hun voortbrengselen zijn blauwdrukken geworden voor de aanpak van onzichtbare - en onkenbare! – problemen, de invulling van de rijksbegroting en het opstarten van vreselijk kostbare projecten.

Hochrechnung!

Ik weet niet wat voor een Hochrechnung Trump en Musk hebben toegepast bij hun schatting van de opbrengst van de opruimoperatie onder federale ambtenaren, maar ik kan er niet van ondersteboven raken dat in dit soort tijdsgewricht een man als Kennedy wordt benoemd, die weer een man als Geier aan mag wijzen.





Tuesday, February 11, 2025

niet gebraden haantjes

Een interessant berichtje op Teletekst:
En ik moest meteen aan de menselijke abortuspraktijk denken.

Opvallende mededeling is, wat dat betreft: het is steeds beter mogelijk om al in het ei het geslacht te bepalen. Okay, we tillen er in Nederland wat minder zwaar aan dan in de Verenigde Staten, maar toch: een abortus uitvoeren zonder dat je weet wat je aborteert … dat lijkt me zelfs in Nederland een brug te ver. "Steeds beter mogelijk", jaja, en ook het zogenaamde seksen van kippen is nog steeds een penibele aangelegenheid begrijp ik.

Maar wat te denken van deze zin: Haantjes worden dan uit het broedproces gehaald, zodat ze niet geboren worden. Als we dit nu eens als omschrijving voor abortus hanteren - okay, eufemistisch, maar toch – kunnen we er dan misschien wel, of beter mee leven: we halen de vrucht uit het zwangerschapsproces. Of: ik heb de vrucht uit mijn zwangerschapsproces laten halen, zodat het niet geboren hoefde te worden.

Maar goed, die haantjes. Ik moest ook denken aan climate change. En aan oorlogsvoering. Kun je dat gedrag – het misbruik van de planeet, of het gooien van bommen en het storten van bloed op een aardkorst die daar niet voor gemaakt is – aan haantjes toeschrijven?
Met climate change is dat misschien moeilijk – al meent de UNO dat vrouwen meer slachtoffer zijn dan dader én, duidelijker nog, dat women are uniquely situated to be agents of change (bold van de UNO). Zoals dit plaatje van Extinction Rebellion ook duidelijke taal spreekt. Nou ja, wat vechten betreft en bloed storten, durf ik zo wel te zeggen dat mannen daar toch wel een leidende rol in vervullen. De kersverse Amerikaanse minister van Defensie was daarover niet mis te verstaan.

Dus, is het misschien een idee … uh, suggestie hoor, om er over na te denken bedoel ik, meer niet … om, zoals we haantjes behandelen vanwege het gemis aan eierproductie, de menselijke haantjes te gaan behandelen vanwege hun production-driven behaviour (term uit een rapport van de European Union) of innovation-driven development (scholarly term) én een overschot aan vechtlust. Genoeg kinderen ter wereld brengen hoeft geen probleem te zijn, dat hebben de zaaddonornarcisten (term ontleend aan de Volkskrant) wel bewezen.

Ik vraag maar wat.








Tuesday, January 14, 2025

grafschennis

In Londen hebben twee vrouwen, van de activistische groep Just Stop Oil, het grafmonument van Charles Darwin in de Westminster Abbey bezoedeld. Ze deden dat uit protest tegen wat zij zien als een slappe houding van gezagsdragers en verantwoordelijken tegenover de dreigende klimaatcrisis.
Da’s nog eens wat anders dan een blik soep over een schilderij gooien of een snelweg bezetten.

Maar waarom het graf van Darwin?
De dames: We’ve done this because there’s no hope for the world, really. We’ve done it on Darwin’s grave specifically because he would be turning in that grave because of the sixth mass extinction taking place now.

Wel, dat er geen hoop is voor de wereld – de planeet Aarde zullen ze bedoelen, denk ik – is een opvatting die al vaker is verkondigd maar nog nooit bewaarheid is geworden. Ik ga er vanuit dat het deze keer ook wel mee zal vallen met de gevaren die ons bespringen, want, zoals de dichter ons leert …

De mens lijdt nog het meest
het lijden dat hij vreest

Het lijden is vaak minder zwaar
dan de angst voor ’t naderend gevaar …


Maar Darwin, turning in that grave?
Asjeblief zeg. Dat moet een schromelijke overdrijving zijn die oratorisch wel leuk klinkt, maar niet waar gemaakt kan worden. Darwin was een wetenschapper die geen moralistische bedenkingen had bij de struggle for life.
Hier een passage waarin hij heel nuchter de voedselketen en de ontwikkeling van een habitat beschrijft:
[...] Hence I have very little doubt, that if the whole genus of humble-bees became extinct or very rare in England, the heartsease and red clover would become very rare, or wholly disappear.
The number of humble-bees in any district depends in a great degree on the number of field mice, which destroy their combs and nests. […] Now the number of mice is largely dependent, as every one knows, on the number of cats; and Mr. Newman [de theoloog John Henry Newman?] says, “Near villages and small towns I have found the nests of humble-bees more numerous than elsewhere, which I attribute to the number of cats that destroy the mice.” Hence it is quite credible that the presence of a feline animal in large numbers in a district might determine, through the intervention first of mice and then of bees, the frequency of certain flowers in the district!
Darwin heeft wakker gelegen van Genesis en van zijn verhouding tot de kerk, en dientengevolge van zijn verhouding tot zijn vrouw.
Darwin heeft geen moment moreel wakker gelegen van de functie van natural selection en de slachtingen die dat met zich mee kon brengen. Hij heeft daar geen enkele morele hinder van laten zien of willen signaleren.








Friday, January 10, 2025

nogmaals: another abolitionist movement

Mijn vorige post ging over enkele atheïstische voormannen, waaronder Richard Dawkins, de vlagdragende protagonist van het atheïsme. Ze waren nogal gepikeerd over de weigering van een commentaar van één van hen (Coyne) op een tekst die onder de vlag van deze atheïstische beweging, de Freedom For Religion Foundation, de LGBTQ+ wokeness propageerde. Weigering … het was eerst geplaatst, maar onder druk van boze en “verdrietige” LGBTQ’ers weer van hun website verwijderd. Ofwel, het had er alle schijn van dat LGBTQ de macht had overgenomen en de nieuwe doelstelling was geworden. Dat maakte de maat vol voor de heren.

Je zou je af kunnen vragen: hebben deze intellectuele zwaargewichten wel goed nagedacht, hadden ze überhaupt wel in die honorary board moeten gaan zitten. Want, wat vermelden deze lieden aan het begin van hun introductie, hun preambule zeg maar?
The history of Western civilization shows us that most social and moral progress has been brought about by persons free from religion.
Waarbij, onder meer, als voorbeeld wordt genoemd the first to call for an end to slavery.
Wel, daar hadden deze heren, die de waarheid zo hoog in het vaandel hebben, wel hun bedenkingen bij mogen hebben. Bij mij gingen in ieder geval wat bellen rinkelen. De kerk heeft, als organisatie, wellicht veel kwaad gedaan, maar onder de gelovigen had je toch heel wat mensen die Jezus en zijn opvattingen zeer serieus namen, en daarmee de wereld een endje vooruit hielpen.

Ik heb het even gecheckt voor de afschaffing van de slavernij.
In Frankrijk is het begonnen met Bathilda, vrouw van Clovis II, die weliswaar alleen maar het welzijn van Christenslaven op het oog had (volgens wiki dan) maar toch. Zij wordt vereerd in de Katholieke kerk en is heilig verklaard.
In Engeland had James Oglethorpe een belangrijk aandeel in het ontwikkelen en verspreiden van het abolitionistische gedachtengoed. Deze man is door zijn ouders ter doop in de kerk gebracht.
In de Verenigde Staten was het Benjamin Franklin, een man die door zijn ouders voorgehouden werd een loopbaan in de dienst van God te volgen.

En dan heb ik het nog niet over de gedachte dat kunst ons verheft en dat je de kerk toch wel als initiator, opdrachtgever en schatkamer van de prachtigste verbeeldingen van de werkelijkheid mag zien. Kortom, een flauwekul preambule.

Voor Dawkins had deze ontwikkeling nog een vervelend staartje. Hij was nu doelwit geworden van de LGBTQ community – zijn opstappen had hem in het anti LGBTQ-kamp gebracht - terwijl verder conservatieve wereldse, maar ook Christelijke groeperingen vonden dat hij LGBTQ propageerde. Sterker, door zijn atheistische kruistocht had hij de mens een warm plekje voor God in het lijf ontnomen, maar aldus meegewerkt aan het ontwikkelen van een LGBTQ-spot in dat door God verlaten warme plekje.
De logica hiervan ontging Dawkins – mij ook, moet ik zeggen – en hij schreef een apologie en publiceerde die ook (in THE SPECTATOR), waarin hij nogmaals afrekende met de oorsprong van het geloof en het denken in Joods Christelijke worteltjes, en soortgelijke termen – de hem aangewreven Great Christian Revival bijvoorbeeld.

Het werd een categorische afwijzing van the myth of the God-shaped hole. Dat is de mythe dat God zichzelf een plaats heeft geschapen ergens in het binnenste van een mens, het hart of de hersenpan. En dat je als rechtmatige bezitter van die plaats God daarin kunt toelaten, maar dat God ook uit eigen initiatief die plaats kan bezetten. Niets of niemand anders mag die plaats bezetten!
Coyne, zijn medestrijder versterkte dat, als een soort roeptoeter, door de tekst daarvan over te nemen op zijn blog WHY EVOLUTION IS TRUE.

Dawkins moet dat als het zoveelste bewijs van onverstand van gelovigen zien. Voor Coyne moet het welhaast heiligschennis van de Evoltietheorie (jaja, met kapitaal) zijn: iets wat je materieel niet kunt aanwijzen, ook niet middels de paleontologie als artefact uit een ver verleden.
Ik sta wat dat betreft diametraal tegenover deze “opvatting” van beide mannen.

Laten we voorop stellen: God bestaat. God bestaat zoals er metafysisch denken bestaat, beoefend door grotere geesten dan ik. Zoals de Idee van Plato geaccepteerd wordt. En hij zit inderdaad in de harten en hoofden van mensen, en is zichtbaar aanwezig: materieel in architectuur en in kunst, immaterieel in de mores van alle dag.

Persoonlijk zou ik zeggen: hij zit in het hoofd, in de hersenpan. Opgeborgen in wat ook wel het reptielenbrein genoemd wordt, daar waar onze meest primitieve instincten hun oorsprong vinden. Zal zich wel bovenin de hersenstam bevinden.
Lang geleden – qua tijdstip dichter bij de eerste homo sapiens dan bij de moderne mens – heeft de mens zijn existentiële angsten gekend, voortkomend uit leed: ongelukken, rampen. Onbegrepen knallen voor je hersens van de werkelijkheid. Ik denk dat het heel lang geduurd heeft voordat hij geleerd heeft daarmee te leven.
Maar, die bange, onzekere mens moet ook gekend hebben dat wat wij nu zegeningen noemen. Ook onbegrepen. En ook daarmee heeft hij geleerd om te gaan, geleerd die vreugdevol te accepteren. En zo hebben angst en hoop zich ontwikkeld. En die angst betrof het boze, en die hoop betrof het goede.
Zo verklaar ik het ontstaan van de godenwereld. Vol met boze en met goede Goden, zoals bij de Grieken. Of, monotheïstisch, één Almachtige, en één Satan, die de kont tegen de krib gegooid heeft, zoals onder het Christendom.
En in het westen heeft dat niet geleid tot een Great Christian Revival – iets dat dan steeds opnieuw plaats zou moeten vinden – maar tot een redelijk logisch in elkaar stekende moraal, die niet altijd consequent wordt toegepast (het moet gezegd worden) gebaseerd op aanwijzingen van Mozes en Paulus – nee, niet Jezus! – om maar de meest prominente regelgevers te noemen.

Dat is geworden wat ik een printplaat noem. Geen shaped hole, maar een stukje functioneel weefsel. Zoals een laptop niet wordt afgeleverd zonder een graphic card zo is homo sapiens niet een compleet mens zonder die printkaart. Ouderwetse benaming, nu zouden ze het een integrated chip noemen. Maar ik benoem het ouderwets, zoals een printkaart bij de oercomputer hoort: veel dieper in de tijd dan sinds mensenheugenis is het ingebed in onze instincten.
Dawkins sluit zijn apologie af met: If I am to profess a faith here, it is a faith in human intelligence strong enough to doubt the existence of a God-shaped hole. Ik ben het niet alleen niet met hem eens, ik vind het zelfs naïef om dat te denken.

Coyne, Dawkins en ook Pinker. Vaandeldragers van het atheïsme. Zouden ze ook protagonisten zijn van de gedachte dat het beetje goeds wat deze wereld in menselijk opzicht geboden heeft en nog te bieden heeft uitsluitend en alleen kan gebeuren omdat er mensen rondlopen die God als een wolf in schaapskleren herkennen?

Deus homini lupus est?
Maar de Fransen zingen: Des ténèbres a jailli la lumière





Saturday, January 4, 2025

waarom het oorlog is ...

In Amerika heb je de FFRF, de Freedom For Religion Foundation. Die dient twee doelen:
- zorgen dat religie iets van de privé-omgeving wordt … en blijft!
- zorgen dat God, welke God dan ook, geen vinger in de pap krijgt bij het handelen van de boven ons gestelde overheid

Het is een vereniging die netjes georganiseerd is, met bestuur en informatieve website en zo … die dingen. En ze hebben ook een honorary board waarin een paar zwaargewichten hebben plaats genomen – onder wie Richard Dawkins, evolutionist en science communicator, Steve Pinker, cognitief psycholoog en Jerry Coyne, bioloog, speciaal op het gebied van ecologie en evolutie.
En in die gelukkige cohabitatie is iets mis gegaan.

Een dame, Kat Grant, met een opleiding aan een law school, gespecialiseerd in Civil Liberties en LGBTQ+ rights – en voorstander van de harmonisatie van de persoonlijke voornaamwoorden - heeft een essay geschreven om voor genoemde website de vraag te beantwoorden: what is a woman.
Daar is ze niet uitgekomen. Het is hier nu even niet belangrijk wat ze allemaal opgeschreven heeft, maar haar slotconclusie was een daverende apotheose: A woman is whoever she says she is.

Was dit een belangrijke vraag?
Ik denk van niet. Ik denk dat het een luxe vraag is, een divertimento, om de oorlog in Ukraine, zo ver van het bed, even te laten voor wat ie is - én om daar in Amerika maar even helemaal niets te hoeven zeggen over de slachting in Palestina - en de climate wars, om de planeetbedreigende klimaatproblemen, ook te laten voor wat ze zijn, want dat is een gebed zonder einde. Overwegingen des harten dus die meer passen bij een retraite dan bij het dienen van een de maatschappij op zijn kop zettende beweging.

Nogmaals, is dat een belangrijke vraag?
Ik moet eerlijk bekennen: ik heb dat nooit als een vraag gezien. Ik wist altijd, zeker in vis-á-vis ontmoetingen, wanneer ik met een man of met een vrouw zat te praten. En ik weet ook nu nog, with hinsight, heel zeker dat de vrouwen met wie ik zat te praten wisten dat ik mij er van bewust was dat ik een vrouw tegenover mij had.

Volgens mij is het in Amerika helemaal geen probleem.
En in het Midden Oosten hebben ze er ook wat op gevonden.
[Ik weet ook zeker dat als dit een tentamen was geweest, afgenomen door de eerder genoemde vrouw, die van het onpersoonlijke voornaamwoord, ik, na deze benadering van de problematiek, met zo’n aanpak, mijn huiswerk over zou moeten doen ... nou, ik ben er eigenlijk wel heel zeker van dat ik uit haar zondagschoolklasje was geschopt.]

De vraag had uiteraard niet zoveel van doen met religie en de doelstellingen van deze club, en dat was de hierboven genoemde heren ook opgevallen.
Maar Jerry Coyne was daarbij allerminst pleased: voor hem, als bioloog en als evolutionst, is er geen enkele twijfel aan wat een vrouw is. Die wilde de vraag according tot he rules benaderen. Biologic rules, evolutionaire inzichten wel te verstaan. En, biologisch gesproken en evolutionair gesproken kan daar geen twijfel over bestaan.
Daar heeft hij een brief over geschreven en, als lid van de honorary board, doen publiceren op de website van wat toch ook zijn club was.

En toen had je de poppen aan het dansen. Leden van de LGBTQ gemeenschap lieten in niet mis te verstane bewoordingen blijken dat ze aan de wetenschappelijke opvattingen van Coyne geen boodschap hadden. Ze voelden zich, naar hun zeggen, zelfs bedreigd door de tekst van deze toch eerbiedwaardige man.
Zó niet mis te verstaan, deze mensen, dat de leiding van de organisatie besloot het schrijven van Jerry Coyne van haar site te verwijderen. Dat leverde weer ander gekakel op, waarop een drastischer besluit volgde: ook het stuk van dame Grant werd verwijderd.

Maar het kwaad was al geschied. Jerry Coyne stapte uit de honorary board, en ook Steve Pinker en Richard Dawkins verlieten de tent.
Hoe ze in de LGBTQ gemeenschap omgaan met dit soort dingen bleek wel uit de reactie van die kant: the trash took itself out. Dat wat we vroeger relnicht noemden mag daarmee vergeleken geen naam hebben.

Waarom het oorlog is … en ook iedere keer weer opnieuw oorlog zal worden.


PS toch nog maar een keer dat tegeltje van een paar dagen terug?



Thursday, November 21, 2024

climate modelling (herzien)

De astronomen hebben een belangrijke ontdekking gedaan. Er worden regelmatig zonnestelsels (bedoeld wordt hier: planetary system) in kaart gebracht, wanneer duidelijk is hoeveel planeten er om die zon draaien. Er zijn zonnestelsels met verschillende aantallen planeten, welke aantallen voor veel planeten variëren van 4 tot 7. Ons (aardse) zonnestelsel is wat dat betreft een uitzondering, hoewel niet de enige.

Met betrekking tot zonnestelsels met vijf planten is een belangrijke ontdekking gedaan, een zekere regelmaat die altijd opgaat. Waarom die regelmaat er is mag dan ook een groot zwart gat in onze inzichten worden genoemd. Die regelmaat wordt in onderstaande tabel getoond.

Er zijn 10 verschijnselen die het aanzien van de planeten in combinatie met elkaar bepalen, zeg maar: waarmee de planeet zich manifesteert.. Het voert in dit verband te ver om de inhoud van die verschijnselen hier te benoemen en uit te leggen (ikzelf kan er geen vat op krijgen) maar hieronder volgen de codes waarmee deze verschijnselen geïdentificeerd worden.

A
Dc
Dr
H
M
P
Sa
Sq
T
Y

Die verschijnselen doen zich voor in diverse combinaties, nooit meer dan vijf (ook een vraag waarop het antwoord nog niet gevonden is). Die verschijnselen doen zich voor in een keten, met duidelijke onderscheiding van het wisselmoment – denk maar aan gradientation. (Een idee is dat entropie een rol zou kunnen spelen.)
Die keten wordt steeds herhaald.

Welnu, wat blijkt, de wijze waarop die kenmerken in de keten zijn opgenomen bepalen voor een zonnestelsel de plaats van één specifieke planeet in de volgorde van de planeten. (Dit werd toevallig ontdekt, als bijkomend resultaat van een onderzoek dat niet gericht was op de plaatsing van de planeten.)
In de nu volgende tabel wordt dat zichtbaar gemaakt: de verschijnselen van de planeten waarvan de plaats aan die regel voldoet, en dus ook voorspelbaar is, zijn bold gezet.

Deze inzichten zijn nog niet publiek bekend gemaakt, er zijn nog teveel vragen - zoals: waarom geldt dit maar voor één planeet - maar als verwoed modellenontmaskeraar kreeg ik van een bevriende astronoom onderstaande tabel in handen, met als uitdaging: bepaal van welke planeet de volgorde “gepredestineerd” was. Ik moet, na substantiële denktijd – bij een potje schaken zou mijn vlag al lang en breed gevallen zijn – erkennen: ik heb er (nog) geen speld tussen kunnen gekregen, tegelijkertijd heb ik het raadsel voor het laatst ontdekte zonnestelsel nog niet kunnen oplossen.

Dat lijkt mij nou een passende uitdaging voor mijn “vrienden” van climate modelling. Die suggereren zoveel van het klimaat te begrijpen sinds ze Bayes in hun armen hebben gesloten, dat deze vraag voor hen een eitje moet zijn.


binnenste tweede derde vierde buitenste
planeet planeet planeet planeet planeet
PPT SaMT SqSqSaSq YP PDcSqPT
PT SqMYM DrH YP YSaYSq
DcTTDc TSqSa SaDrSq SqSqY AMSaDc
HHYM APP DrYDr TT SqSaSqDrDr
DcSaM YSaT SqSqYSa SqHT HSqSaTA
SqMA DrSaDr DcSqA DcDcT SqDcHHY
SqSqYM TDrY DrDrH SqMSa TPYM
TASq DcY DcSqY H PSqPSa
SqPMDc HMSq SqMAM DcMM PMHHSa
SqPYSq SqDcHH SaHDc DcDcM PSqPSaH
SaPSq SqDcSaP YDcSq SqHT SqHTSqH
SqMPDr SqSqAA SqSqTDc TA THMDr
YDrSq DrHY PTSq PDr SqTSqDcDc
PSqYT SaYSq DcSaT PH DcYSaPM
DcMY SqPMM THSq ADc PTSaPDc
HHDrP SqPPDr SqMASa SaM PAYAT
HHPY TTP DrYM DcT PDrYYY
DcTSq SqPDr PPDr SqHDc SqDcYHH
PSqPDr SqPTSq HSqDr SqPP HMDrSaDc
SqYDrA PSaDr SaMDc DcDc PSqAYDr
YSqDc HM SqYY TDc HMHYSq
DcSaSqP SqDcSaDr SqDcSqSq DrSa DcDcMDcP
SqHADr PPSa SqSqPY SqTSa SqMPAP
PATH SqSaA ADcSq SqYP DcSaHDcH
DcDrDcT DrDrDr SqPDrA PA DcMTAM
YSaY SqSqDrT SaDrP DcDcSa SqTYDrSq
SqTDrM THH SaDcT AP DcHPSaDr
SqSaM HYP ADcSa SqDrY PSqDcYY
SqAPT PDrA PDcY DcMDc DcDcSaSa
TH SqM DcSaDr SqSaSq DcTMADc
SqPDcSq DrSaDc YSaM SqSaSq SaMTDc
TTT PHA DrSaSa SqMY PHDcTSa
SqPSaA PPSa SqMDrH DcSqDr SqDcSaSaSq
DrTT SqDcDrM YDcDr SqDr SqPAASq
AHY PDrDc SqSqSqT SqAY DcDcDr
DcYDrT DrP YDrDc SqSa PSaDcTDr
PHMSa SqMHA TDcDr AH PHSaASq
PYPA PYP SqDcPDc ASq DcMSaYP
DcDcYP SaSaM SqSqHDc DcPSq PHDrMSa
PMDrA SqDcDc DrYH SqSqH PMDcDrDr
YDcDc DcAM TPSa SaDr PSqDrSaP
SqTPT SqHAP SqMYT SqYSq SqDrDrSaSq
SqADcT SqDcDcSq HHA DcDcP PYDcYH
SqSaMDc PAT SaTDr SaM DcDrHPP
PDrY SqDcHP SqMSaH YM SaMDrP
HSqSaA YMA SaHY DcH PYDcSaDc
YHP YASa SqDrY SqM SqSqHYT
TDrT PHP HDcT DcSqA DcPPPT
SqHAP DrMDr YY DcDcSq SqSaASa
Y TSqT DrMSq DcMDr SqTMPP
HMSqP SqHMY SqDcYH DcDc DcMDcSqA
HPTP SqSqHDr DrPSq SqDrSa DcSaSaHP
DcPADr ASaDr DrMA HH SqYDcDr
TMDr SqMADr YTM HY PSaAMA
HPPDr HY HMM SqSaSa SqMYDrDr
HHDcDc DrT ADrP SqDcSa SqMTPA
HDcASq SqDr DrDcDc SqSqA SqPPYP
DcDcDcM DcAP DrTDc SqPT PSaMDrDr
DcHSqP SaDrSa THSa DcSqSq DcSqASqA
PYYH DcDrSa AYSq SqDrDr TMMDr
SqTTSa HYY DcT AH SqSqDrTDr
PTHM TAP SqDrDc SqY YDrTP
PPDcP SqMHSa SqSaDc DcDc DcDcSqYT
PSqDcT SqPDrH SaTDc SaT SqPSaSqT
PSaMDc TSaDc SqPDrDc SqDcH SaAPM
SqASa HMP HHM DcSqT HMSqYT
YHP SqHPY ASqY SqMDr PYPMSq
SqDrYH DrHSq HP A DrADcY
SqAHSq PPDr SqMSqSa SqMP SqYDcSaM
PYDrA THA SqMSqDr YSq DcTSa
YASq SqYMSa AMDr HA YYDcH
DcDcAH SqPA SqPHT YSq PASaSqH
DcAAT APY SqPYM DcDc PTDcMM
DcDrSaP SqMDrP SqDcMP SqAP AMPT
HDcDrDr SaDcA SqSqDcDc SqMSa PPSqDcDc
SqPH SqDcASq SqDcASa DcPDc PHYDcM
PSaSqH YHP SqTDc DcSqP SqDrAADr
PHMP TTDc HSqSq SqTSa DcYSqDrT
HSqSaDr YTT PPH SaM YDcHY
DcSqDrY HDrT SqMDrM DcDcY SqTTADr
SqHYH DrHP DcYDr SqYSa HDcAASq
SqASqSq SqYSqH SqHH SqSaT DcATDcY
DcYAA HTY SqSqHT SaDc ADrPY
SqSaPY SqAT SqPDrM DcSqSa PSaSaHDc
SqYASa SqHPA DcYT SqYSq DrSaDcT
DcSaSqSa DrDcM SaDc DcDcP PSqASaT
PPYA AY AHP SqTT DcDcDcSqH
DcADc DrHDc PYP HM SqPDrMDr
DcSaSqM SqSaH YHSq SaM SqSqTYDr
PDcSaM SqSqHA ADrT DcMM PYSaMA
DcDrDcDc YSaP PMY T SqPPHH
HDcSqT YY DcHDr SqHSq DrHSqH
HTH SqDrA HMT SqYSq HDrDcT
HDcY SqDcSa SqSqDr SqDrY DcDrSaMY
PPTDc DrADr TMSa DrSq SaHP
SqPDcSq SaMA YADr SqMDr SaYDrSa
DcMMA ATDc PHH DcSqA PSaDrSqA
PPTDr SqAH SaSaSa HSq PHASaA
PAMA SqPSaA TYSa DcDcDc DcDrSqAM
SqMTA HAY SqDcSaA DcSqY DcSaSqMSq
PMAA SqYH SqSqPSa SqPSq DcHTAM
SqPPA YHM ASaA SaSq SqAHMDr
SqPPA SqSqY SaSaM Y DcSaSaTP
DcMDrDc SaDrDc DcSaT SqYDc SqPYSqDc
PDrHM SqHSqA DcDc YP SqMTSa
DcAYDc SqHDcDc SqDcSqH SqDcSq SqPSqSa
DrDcDr ADcDc SqDcSqDr DrH HSaSqM
PPSqT TTH SqDrDr SqPT SqPTSqH
SqAMP YDcM SqDcADr SaH TDrSqM
SqMMP DcSqSq SqTA SqSqY DcPMYDr
PDcSqA SqHYDr PHSa AT HDcYSaM
DcMA SqPDcSq AHSa TY HPPTT
PPSaH ASqP ADrY DrSa DcMSaHP
TMH TAA SqPSq SqSaA TSqMP
DrTM SqHHDc THSq DcDcSq DcYTDrA
SqDrDrH YMA AHY SqDrT DcHHTSq
PSaDcDr SaAY AAH SqSa HDcPYP
PSaTSa SqHDcY PPDc DcDc HMDrP
SqHDcT DcTSq SqPSqH Sa DcMPSaSa
PSaPDc YDc SqYT DcDcM SqPSaDrA
HAP SqDcSqSa ADcT SqYDr PPMPA
SqDcT HHY SqSqA DcDcY SqASaSaA
DcSqDcSq TSaM SqPMM DcDcY PYSaSaA
DcMPY HSqA DcMP SqDrDr DcPDcMP
PPYDr SaDcA ASqT DcT DcMATSa
HHDr SqDcTT SqPHM SqSqDc PSaDrDcY
DcPYT DrYSq TT DcM DcYASqY
PYSqDc SaTDc AM DcDr SqYTPY
PADrT DcDrH AHM SqMT DcAPMM
DcDrTDc ADcH HSaDc PP HSqTSaY
SqSqYM P SqYM SqM PDrDrDcA
DcPSqSa PAY TTP DcMM PSaSaTH
SaADc SqHHM SaDrM DcDcSa DcDcHAY
PAYSq SqSaM SqMDcSa SaY DcHPSaY
SqMSqA TSaSa DrAA SqM DcDcPDrDc
SqDrDcM SqHHH YAA HSa PMHSaT
PMYA ASqDc SqSqMA DcMSa DcDrSaSqT
DcATT SaTT SaAA HT PPTYA
HSqTT SqSqSaDc SqMDrSq SqSaH SqTSaDrY
PHADc PMDr SaHM SqSaT SqTPDcDc
SqSqDcM PDcSa SqSqHSa DcDcM DcSaAYSa
PSaMH SqDcT SqSqT SqSaSa SqTDrPP
DcHTDr SqSqHT SqMPDr SqPH PDrAYDr
SqAY DcADr HMDc SqDrT PATSqM
DcHDcSq SqHAM SqPSqSa SqAT HDcSqADr
PSaAP SqPHA SqT SqHM DcTSaDrDc
AMA AHA YMH DcSqDr PAHPP
PYTA SqMHM HSqSa YY DcPSqSqY
SqYDrM YDcT SqPHDc SqSaH SqYYHH
ASaH SqMHA AYDc SqAA DcSaDcPSa
PDcPH DcTY SqDcSaP HDc SqDrDrPDr
SqDrPDr DcSqM DrHT DcDcM SqDrYYSa
HPDrH SqYMDc SaAM HT DcTPHSa
SqYPSa SqDcMT SqSqTH DcPP PPASaDr
DcASaDr DcDrM PDcDc DcMSa HMDrTH
ATDr TDcM SqPMDr DcMA SqDrSaDrDr
SqDrDcA DcHP SqPPDr SqDcSa DcYDrAT
DcMHSa SaYM SqYSq SqPSq DrSqAP
HHSaY SqDcSqY DrDcY SqMDc HMASaA
HDcSqT HYSq HA DrDr SqHPDc
DcAMH PYSa DrYM SqSaSq DcYHDcSq
DcDrDc HHH YPDc TM DcSaTP
PSaAM SqHPP YTH DcDcA SqSqPHDr
PDrPA YDcDc SqDcSaT DcP PDcDcHY
PSqDrH SaPH SqPYT SqY PDcHP
SaDrP TYH HSaY SqDcH DcTPYY
SqYSaSa SqSqDrM TYDc Sq PTSqSqP
PSaSaH SqPSqSq SaHY SqDcY DrAAY
PSaPP SqHDcDr SqDcSaSa SqMSq PSaPPM
DcDcTY SaHDr ATDc HDc PMPTY
HHTH YPH PYA DrH PDrAYSa
PDcSqA DrHDr AYSq HA SaSaSaSa
SqHSaM HYDc SqPSq SqMT DrHTDc
YHSq SqHSaA PYH SqDcM SqYYPH
DcSaDcP SqMMM SaMA DcMP HMPASq
DcTHA ASaDr SaY SqSaT SqSqPPA
PTAH SqSqMM SqDcSaSq Y SqHYSqDc
SqSqTP SqPHSq SqSqPDc T DcHPYSa
DcSaDc SqHDcP SqDcH SqTM DcSaYSqY
PYPSq DcYH ADrP AH HDcSaHDc
TDrDr SaSqH SaPY Sq SqPMMDr
PYYDr SqMSqT YSaSq SqSaH DcTSaSqY
SqATDc AYT SqDcPSa SqAY DcSaAYY
DcAMSq SqPDrDc SaTSq Y PYTTA
DcTSaDr AAP SqSqDrDc DcDcH AHSaDc
DcHDcSq SqSqPA PDcY SqAP PYHSqH
HYDrH PPDr TMSa DcSa DrSaHH
PYTDc SqMHDr TMY DcSa PYM
PMYA SqDcSqSa ADcSq SqPM SqAHMA
SqTDcT YMM SqPDrA DcDr DrHYP
SqDrDr DrDcT SqDcAA PSa DcPDcP
TYH SqMSq SqPMSa PT DcSaATSa
TDcM SqMDrP SaDcSq Y DcAHSaSq
HYPSq SqPSqP SaA DcDcSq PDcDcDrM
DcATSa YSqH AMDr HH SqYSqTP
DcYSaT DcHH HADc SaM DcTHHSa
PYDrA APT SqMDcY DcSqY DrSqPA
TSaSq DcAA HSaDc SaSa SqYHDrDc
HHDrH SqMDcH HDrY SqMT SqAYDcM
HPP SaYSq SqDcMA ADc PSaMSa
HDcSqA SaTH PMM PM HMDcTA
DcTMA HSqT SqDcHP SaT YATP
YHT HM SaDcSa SqM DrSqPT
DcAPSa SaSaH SqDcP SqYH PPSaTT
PDcDr SaPP SqSqYT SqSaA PHPSqH
HPSaH HDcT YAA SqDcY DrSqSaYDc
TSqSa DrHM DcSaP SqDrT PSaDcAY
DrHA SqPMDr YMSa DcP HMMHP
YHY SqHYDr SqDcYH SqA DcYTTT
PHHSq SaDrP SaTY DcSqT SqYAPT
TTY SqDcPH SqDcSaM DrP HSqADrDr
PTDc SqSqDcM SqPDcM SqPSq SaSaSqP
DcSqDcM DcSaY PYM SqPM PYYAP
PSaMSq SqSqDr SaDcDc SaH SqYDrPY
HDcDrSa DcAP SqPMP SqH DrHYH
HMMSq SaTP SqMDrA SqADc SqDcTDrA
DcSaPA YSaP DcTSa SqPY PMSqSaDc
SqTYH SqHPM YPSq SaDc SqTYPM
YSqH SqSqYT SqDcYDr H DrSqSaT
DcSaAT PDcM TPY YA SqADrASq
ADrSq DcPT SqMSqP DcDcM AYAP
SqYPA SqSqDrSa DcTDc AA HDcDcTH
SqSqSaSa HSqY YDrP YM SqSqHSaY
PYAH SaTT HPDc SqAY SaDrMH
PAY SqAH SqPYT PM DcHDrPM
PDrDcM SqDcMY SqMHH TY SqDrYH
DcATA AYSa TP DrDr HTPSa
DcAMDr DrAP PTSa DcDcDr YMHH
PTP YM TDcSq SqTP PSqTTA
DrTP YDcY SaYM DcPDc TTM
SqHAH DrMT SqSqDrH SqPY SqSqYHY
SqDcPM DrASa SqMMSa YP DrHSqP
TASa SaH SqDcDcSq DcDcY DcPYTT
SqPTSq SaSaT DrYSa SqMSa PDrYSqY
PHSqA HSqP DrSq TA DcHMDrSq
SqDcYH DcHT PPP SqDc SqPPMA
PTTSa HADr YDrP SqSqY DcHYDcA
AYA SaTH SaDrP DcSqT HHTM
SqYSaP SqDcSaDc SqASa SqDcH PSaYSqH
PHADr ATA PASq DcSq HHHA
HSqDrA ASaM SqDrDr SqYSq DcDrPSqY
SqHDrP TSqSq PSqDr DcMDr SqPPTM
PPHDr SqSqPSa Y SqT DrPMY
THP TDrSa SqMSa HY SqYTPP
HPYT SqDcYA SqDcSqP SqH SqHTADr
DcTSa TDcT SqSq HDr HYSqA
DcSaDcSq SqDcSqH SqDcHH SqM DcHTDcY
SqSaT SqDrDr SaYP SqPP PYSqADc
PMMM SqMDcDr DcASq SqDcSq ASqMSq
SqDcDrA DcMH HAP AM YSaAA
PPPY SqHAY PYSa YH PYHSqSa
DcHPY TH HSqT SqTM HMTTSa
HMMSa DcDc SqSqHT SaY DcSqHM
THY SqMYA TTDr SqDcSa SqYPSaDc
SqMSaT TDrSa DcMSa TP SqDcSqTT
PHDrH DrPSa SqMPH SqDrP PSqDcDrM
SqSaASa THSa SqDcHH TA SqHDcTP
ASaY SqHAY SqDrT SqPY HSqHYA
DcSqSqP SqTM YSqH HDc SqSqPPT
HMSqH SaTH SqDcHDr SqMSq PPSaP
DcHDrDc TYA DrMP YY SqSqMSaY
PPMY TP HSqM AM DrYSaH
PSqTA YHDr HDrM DcSqSa PHHPH
DcDcSqA PDcP SqSqDcA SqSaSa DcSaDcTDc
PMSqA SqHAY ASaY DrH PSaTA
DcASa APH SaDrA SqPDr TMTDc
PDrDcDc SqMSqDr PHDr HDr DcMSaHT
DcMSaP HAH ATDr DcDcSq YHSaA
SqPTP SaDrDc DrASq ADc PDrMSqP
PDrMT PTM HPDr SqPP SaMHP
SqTTH SqPYM SqMSqM SqPDr SqMSqDrDr
PASaM SqASa DcMY SqDcY PMAYY
PSaHSq YSaA PDr SqPA DcDrHTSq
DcYDcDr DrSqM HAP SqDrDc PADcM
PSqYP TAT HSqT SqMM DcYDcHDc
DcYDr PMY SqMYA DcDcM SqTMADc
SqSqDr HSaDr SqMTDc PSa DcYHDcY
AAP TDcY DcDcDr T PHDcTA
DcM ASqA SqPDcSa SqSaDc PYASaSq
HMMT TY DrASq TA APDr
PMAP HDr SqPPY SqSaDc DrDcSaSa
SaM TADc HDcM SqSaDc DcSaTSqDc
HYSaP SqPAT SqDcSqP DcDcP DcAHAP
HDcT TT HMT PT HSqTMY
SqPMSa SqMSqSq ASaDc PY DcAASaSq
PYYM YHA SqSqPM SaM DcHSaYP
DcSqAY DrPT PADr SaY PSaTA
DcPSqM AAT SqAT DcDcSq SqPAHDc
SaSaP DcSaP SqPMDr SqYH HSaTDc
HHDrSq DcAH DcSaH HDc DcTDcHY
DrPY SqDr SqMMP Sa DcMHPM
DcDcTH THSq SqTSq SqDcT DcPM
SqSqMH DcPM SqHT SqADc SqPDcHT
HPSqSa PSqM TSqP ASq PYHDcP
HYTSq TSqH PMSq DcA HDcDcPY
PMHDr SqDcHY SaDcM SqPDc PSaMHA
DrTDc AADr AMDr SqH SqPPDrY
PMSaT DrY DcMDc DcSqM YASqSa
SqDcPDr SqPDcT SqMSaDr DcMDr DcSaPTDc
DcSqYSq DcMY HDrSa SqMH SqYATT
SqAYT DcPDr SqMDcDr SqHSa HSaY
PMPP DcTSq SqDcYSa SqMT DcSqASaT
AHT DcMH SqMYSa PP PSaTSaM
SqYSqA SqHTSq ASaM SqYH DcDcYMH
DcPAP DcHDr SqDcPT SqPA DcDcSaDcSa
SqMADr ASaDc SqSqDrT SqSa SqDrSqMSq
PMTM SaAY HMT SqSaA DcDcHSaM
DcSqSaT SqMSaSa ADcT SqMSa SqSqSaDrA
SqAPSq SqSqDrA HPDc SqTM DcHTDcM
SqAPSq SqSqDrA HPDc SqTM DcHTDcM
SqTDcDc SqHSaP TDrH SqSaSa HDcMMSq
PSaTDc SqDcDrSq PAP SqDr DcHDcYP
YDcT DcTSq PMY SqSaY PDrYDcP
SqYDrH HHSq SqPDrSq DcDr THYSq
PDrDr SqMYDr DcSqSa AY SqMDrHDr
PDcDrT SqMTDc TSqY SqM SqYPHH
SqSqSqSa SqDcDrM SqDcSqDc SqTA PHSaDcDr
TDc PSaH SqSqDcDc HDc DcDrMHSq
DcMDrT HMM SqSqSaM SaDr PAHSqDc
DcMPM SqDcDc TT DcSqSa PHYHA
YTSq SqMDcH DrDc SqPH PSqMT
SqADcDr DrSqSq SqSqHDr DcMSq HMDcTH
DrPP HDrSa SqPYA ASq DcYTTA
AAY SqPPY PPDc SqDc DcTDcYSq
SaHH DcPM SqPA DrSa PSaASaA
PDrSqA ATP DrDcA SqHSa SaPTY
HDrM SqMYM SqMADc Dr PPAA
DcDrSqH YYH DrP SqM ADrM
SqDcHM DrHSq DcMM TT PMYTP
SqTPA DcAP PDrA DrSq SqPAMSq
DcHDrSa SqHYY DcTM SqH SqAYASa
HSqDrM SqYSqH SqPTT SqDcH DcTADcSa
TDcP SqMTA PM DrSq HPSaDr
PSqDcM SqSqSq SqSqDrP SqHDc DcHSaSqH
SqMTH SqSqM SqMTA Sa DrDcDc
HHYSa AYDr DcHH YP DcPYMSq
AMDr DrPT SqMPM DcMM PPSqTT
SqASaDr PMA SqDcDcDc SqASa PAHPP
YDrP DcTP HDr SqDcH PSqHPH
DcPT DcDc DcDcDc SqDcA DcDcSqYA
PAHSa PTSa HYSa SqY SqYDrYDc
DcDrSaP SaM ASaP SqDrT DcHDrSqSq
DcYYDr SqPSaSa DcSaSa DcMH DcPDcDcY
DcYDcDc HHDc DcSq SaT DcDcTDrDc
PYHSa SaTM SqSqPM TSq PSqYAM
DcADrM SqSqPT HDcM SqM DrDcYDc
PPDcM A PSaT DrH DcDrDcDrH
SqMSqDr SqMPT SqMP SqDc PDcSaASq
SqAAT SqDcYT PDrM SqTP HMPMA
DcAAY SqHMT ASaSq SqMDr TYHY
HHYM SqSqADr DcMDr DcSqY SaMDcY
DcMDcY SqPPA ASaDr DcDcSq DcDcDcSaY
DcDcDcSq SaTY DcYY PY SqTPSqSq
PSaDcDr DcSaSa DrYA DcDr SqMYMY
DcAASa PSaA ADc SqMP SqYSaPH
TYSq SqPASq SqDcHT SqTH DrDcPM
DcMDrT DrDrY HDcT PDr DcDcYMDr
SqDcDcP SqMPSq HTDc SqSqY SqPDcHSa
DcHMA SqDrDr AMSq SqYM DcHHASa
SqYYSa SqMSaSa DrHT SqDcT SqSaHDcDc
TTP SqMDrY SqMDcY SqDrA SqHAMA
SqYMY HTSq PASa YM PADcYT
SqDrAP SaYT PTDc SaA DcYADc
PMMH HDrT PDc SqPDc DcTPSaSa
SaM SqHYSa TSqDr YT DcTHTDc
SqYDcSa SqMSqH ADcDr SqYSa AHTDc
PYMSq SqDcA SqMTP SqDcA DcDrYTM
DcDcSaDr ADcDc PSqH DrA SqTYDrA
PYDcDr DrTY HP SqSaA PYDrDcH
HDcSaSq SqHYH PDcSa SqTA SqMTDcDc
PTTA SqDcDrH YSqY SaA SqSaSqADc
SqMSaDc SqMPSq PDrH DrDr PTMHY
PSqTP YSaSa SqDcHM PDc DcHYPDc
PSaSaDr SqDcSqY TTA PP PYMDrP
PDcSa SqSqHM HTM SqAP SqDrTH
PTPSq SqHSqH TSaM SqSqH SqDcDcDcSa
PTPA SqHADr PDcP SqTP SaAMP
PDcDcSa SqDcTM SaYH TA DcASaSqDr
PTYA YPY SqMSqSa AP YMPT
SqSqSaSa SaHDr SaDrDr SaDr PMPSaP
PDcSqA DcDrP DrTSq SqSqP DcTSqHP
PMDrM YSaDc YSqY HY DcDcDcHY
DcSaHY ADcDc SqSqDr SqDr DcSqYYP
DcSaDrA SqDcTDr PHM SqAT DrDrTSq
PSqTSq YHH DcMSq DrY SqSqDcDrY
HYYP SqHMP YAT SqADr PDcH
SqSaSaM SaSqSa PMA SqH SaADcT
PPHSa HDcM HTH SqMA PSqDrMA
PADrP SaSqH HA SqPY SqTSqHH
HDrM SqSqSqH SaDrA SqYH ASqYSq
PSqSaY PSaM DcDcDr YP DcSqPYT
PSaPA SqDcSaM DrHDc SqH HDcMSaM
SqSaSqP APT SaMP SqDrSq PHADrSa
HMT SqDcSaH SqSaP DcH DcHSaSaP
PAMDr SaDcA SqSqAP SqT HDcDcYP
HHASq SaM HP SqHT DcASqMSq
PDcSaSq DrMDr HDcP TH SqAYTA
SqDcSaT SqMHDc DcP TH SqSaMSqSq
DcMADc SqYMP PMP TT DcDcMSaM
DcMA AAY YDc DcM DrYMDr
DcAY ASqSa SaTA SqASq DcAAYH
DcTMY SqDcMH ADcH DcDcSq DcMHASq
HDcHA SqHDrM DcMDr SqPT DcSaDcTSa
SqSqDcT SqPDcM DcYY DcMY DcYSqMSq
PTYH SqHSqDr SaT SqHT ASaSa
SqDrTDc PY AYM SqDcY HMSqSq
HYP SqDcSaA SqDcADc HH SqYPSaP
PSaAA HDcT SqDcSaDr PSq PADcHH
SqMDrDc SqYP DcYY SqA DcHYAH
SqDcSqP SqDcSaH SaDrP DcDcM SqAYDrDr
DcSaA SqHDrP HTSa DcSq HPMSaA
SqHADr HSaY THA SqHP AMAH
SqDcYDr TSaP DcTY SqMP DcDcSqPA
SqSqMY DcPM DrYDc SqTSq DcDcPMDr
DcTPDr SqHPSa SaDrM SqHM DcPSqAH
PSqM DcTSq SqPPDc DcPP DcDcSqTDr
DcSqHH HMP TDcSq AH HDcYDc
ATSa SqYMY HSaDr SqDcT DcDcSaDcSa
PSaDcSq ADrH SqPDrDr PDc TYTSq
SqSaTH SqSqMSq SqMSaSq DcSqSq HSqTSaA
PMMA ASq HYSq SqHDc DcYHASq
HDcPDc SqDcYP SqPSqP SqHDc PMMSaT



Van welke planeet uit de laatste regel is op basis van de specifieke verschijnselen de plaats in het zonnestelsel bepaald?
Voor een beetje climate modeller moet dit een fluitje van een cent zijn.


NB In een vorige versie werden (de samenstelling van) de verschijnselen met cijfers aangeduid - hetgeen mij makkelijk leek voor eventuele data processing. Onzin eigenlijk, dus maar gewoon de letteraanduidingen gebruikt.

Monday, November 4, 2024

deze tekst gaat niet over geletterde apen

“Als je iedere aap een laptop geeft, zal er vroeg of laat eentje het verzamelde werk van Shakespeare uittypen.” Ik dacht dat de klassieke vraag iets anders geformuleerd was – als je een aap zijn leven lang op een schrijfmachine laat trommelen, hoe groot is de kans dat er een tekst van Shakespeare tevoorschijn komt (de Franse wiskundige Émile Borel).

De laatste vraag is iets minder onzinnig, maar beide vraagstellingen geven geen antwoord op: wat is de zin van een apenleven.

De eerste vraag, de meest onzinnige, is door wetenschappers onderzocht. Hadden even niks om handen, vermoed ik zo. (De klimatologische inzichten zijn kennelijk volledig uitgekristalliseerd, van alfa tot omega). Ze wilden in ieder geval weten of het zin had om er over te spreken: is er een waarschijnlijkheid denkbaar? En ze menen daar antwoord op gevonden te hebben.

Nee!

Ik denk dat ze een paar misslagen maken. Dat komt, vermoed ik, doordat wetenschappers niet met “niets” om kunnen gaan én ook niet met eindeloos, met eeuwigheid.
Dus ze geven 200.000 levende apen opdracht om gedurende hun verdere leven op een toetsenbord te rammen. En ze geven 10^100 levensjaren aan het heelal.

Volgens mij is het heelal oneindig oud en zal het nog een eeuwigheid meegaan – dus die tijd die is er wel. Dat is de belangrijkste vergissing in het “onderzoek” van die wetenschappers: die denken dat als zij er niet meer zijn het heelal ook weg is. Alleen al het feit dat de zon en de aarde geen levensvatbaarheid meer kunnen leveren aan de planeet, ver voor de ineenstorting van ons zonnestelsel, zou ze moeten doen begrijpen dat de tijd ook na hun verdwijnen gewoon door gaat.

Het probleem is die apen, hoe menigvuldig hun aantal ook mag zijn. Waarom ze een getal 200.000 nemen weet ik niet, er zijn beslist meer primaten die geen homo sapiens zijn op de aarde. Van de crab-eating macaque zijn er alleen al zo’n 3 miljoen.
Maar dat je die beesten aan hun “taak” zou kunnen houden, welk aantal dan ook – alsmaar doortypen, een beetje nachtrust en hup, weer verder – daar geloof ik niet zo in. Die geven er na een paar weken, banaan of geen banaan als beloning, de brui aan (om het maar in mensentaal uit te drukken). Die zijn niet zo insane als die mensen van Einstein - doing the same thing over and over and expecting different results.
Het belangrijkste is: de continuïteit van het project, hoe garandeer je die. Wij hebben nog een paar miljard jaar voor de boeg. Hoe draag je dat over aan een beschaving op een andere planeet van een ander zonnestelsel, als onze zon er mee ophoudt.

Overigens ben ik het wel met de conclusie van de heren eens – dat gaat niet lukken, met die teksten van the Bard of Avon.
Tenzij …

Kijk, de klimatologen hebben ons, met hun toepassing van de Bayesiaanse methode, wel geleerd: in de kansrekening mag je ook met “ongewisse zekerheden” rekening houden.
Mag je, zeg ik? Het moet!

En de hedendaagse filosofen vinden dat als God een mogelijkheid is, er ook ernstig rekening moet worden gehouden met het feit dat God bestaat.
Wat zeg ik, rekening houden? Ze hebben allemaal hun eigen Godsbewijs.

Wel, de Boeddhist gelooft in reïncarnatie. Je kunt terugkomen - als een muis bijvoorbeeld.
Of als een aap!

Dus, stel je nu eens voor: Shakespeare is na zijn dood in een aap getreden. Ik bedoel uiteraard: de ziel van Shakespeare die hem verliet op het moment dat hij zijn laatste adem uitblies, en na enkele eeuwen omzwervingen neergedaald is in een aap die op dat moment geboren werd. Wel, dat is een kans.

En, stel, er is bij het doodgaan iets misgegaan – niemand is volmaakt en zo geldt ook: niets is volmaakt. Dus die aap heeft, ergens in zijn krokodillengeheugen, nog een link naar zijn vorige leven. Hoeft alleen maar even aangeklikt te worden. En die aap komt in het team terecht van die wetenschappers die dat onderzoek doen. Die aap ziet een laptop. En hij slaat er een beetje op los, en ziet op enig moment de naam “Shakespeare” voorbij komen op het scherm – de Google zoekmachine heeft wat zinnigs van zijn gebrabbel gemaakt. En de vonk springt over. Die aap gaat echt machineschrijven. En die krijgt er zin in. Had ik dat toen maar gehad, denkt ie nog.
Wel, dat maakt de kansberekening heel anders.

Zoals er volgens de modellen van Detlef van Vuuren, hoogleraar in Utrecht, wereldwijd klimaat- en duurzaamheidsdeskundige, nooit meer een Elfstedentocht zal komen, omdat de laatste Tocht der Tochten nu al weer ruim een kwart eeuw geleden verreden is.

Jaja, de p-value heeft een heel andere gedaante gekregen sinds de klimatologen Bayes ontdekt hebben.