ons standpunt ... en nu: waar dan heen ... oh, waar toch heen

Er wordt wel gepraat over 1 of 1,5 graad, of over 3 of 4 meter stijging van respectievelijk temperatuur en zeespiegel in de blogosphere. Er worden allerlei grafiekjes rondgeslingerd. De situatie op Venus wordt er bijgehaald. Maar, essentiële vragen worden niet gesteld. Ondertussen is, in de woorden van climategate.nl, het schip Energietransitie uitgevaren.
Dat soort projecten heeft een grote mate van risicogevoeligheid. Niet vaak genoeg kan daar bij stilgestaan worden. En het spijt me zeer, ga maar onderzoek doen, maar bij overheidsprojecten is er weinig, heel weinig goed gegaan gelet op kosten, tijdstip van oplevering, en gerealiseerde opbrengst.
Ben ik daar bang voor bij dit project, de energietransitie? Ik zet nog maar eens de cruciale zorgen (ik tel er 8) op een rijtje. Oordeel zelf maar over wat ik zie als roekeloze onwil en gevaarlijk onvermogen.

NB De nu volgende tekst is op climategate verschenen onder dezelfde titel

CO2 als oorzaak van de verwachte extra opwarming
Ik schrijf “verwachte”. Er lijkt een correlatie te zijn tussen wisselingen in CO2-concentratie en temperatuurgemiddelden.
Opnieuw, ik schrijf “lijkt”. Het hangt er vanaf hoe lang je de periode neemt. Het hangt er ook vanaf hoe serieus je de datapunten neemt die geplot zijn in de figuur die die correlatie weergeeft: die data is voor het overgrote deel afgeleid van proxies op diverse momenten, in tijd en geografie op grote afstanden, dan wel ingevuld middels extrapoleren.
Daarbij is er sprake van een dispuut over de recente, meetbare ontwikkelingen: the pause, én de aangekondigde kleine ijstijd die zich niet gemanifesteerd heeft.
Over the pause wordt smalend gesproken onder de deniers, over de niet verschenen ijstijd wordt smalend gesproken door de alarmisten. Onder de alarmisten doet ook nog een merkwaardige “klimatologische constatering” de ronde: the pause is een teken dat zij - de alarmisten - des te meer gelijk hebben, terwijl de niet verschenen ijstijd een teken is dat de deniers er niks van begrijpen.
Hoe dan ook: de relatie tussen CO2 en temperatuur is niet eenduidig, en berust op correlatie waarvan de vraag is: de kip of het ei.
De vraag luidt dan ook: hebben we voldoende inzicht in de relatie tussen CO2 en gemiddelde wereldtemperatuur dat zulke ingrijpende maatregelen, als sommige regeringen voorstaan, zijn gerechtvaardigd?

het o zo gevoelige klimaat
Klimaatgevoeligheid wordt bestudeerd. Er is geconstateerd dat zich in het verleden klimaatwisselingen hebben voorgedaan.
Kun je dan iets zeggen over de toekomst? Dat moet onderzoek binnen die wetenschap Klimatologie uitwijzen.
Hier is iets vreemds aan de gang. Alles is gericht op CO2, als oorzaak, en alles is gericht op temperatuurwijziging, lees opwarming, als gevolg. Maar, je ziet in het verleden meerdere klimaatwijzigingen, niet altijd gepaard gaande met wijziging van CO2-concentratie.
Is er eigenlijk voorafgaand onderzoek gedaan naar de oorzaak van klimaatschommelingen in het verleden? Ik durf met zekerheid te beweren: Nee! Om twee redenen.
Ten eerste is het onmogelijk om over zo’n diep verleden andere uitspraken te doen dan zeer speculatieve - ik denk dat het woord hypothese hier ten onrechte gebruikt zou worden. Niet alleen falsificatie is onmogelijk, maar je kunt ook geen laboratoriumopzet bedenken die die onbekende gecompliceerde processen zou kunnen weerspiegelen.
Ten tweede zie ik vooral paniek om fenomenen die in het verleden de klimaatwisseling begeleidden, zoals zeespiegelwijziging en de af- en toename van ijs.
De vraag luidt dan ook: weten wij voldoende van klimaatgevoeligheid om te kunnen voorspellen dat de volgende ijstijd met 100.000 jaar is uitgesteld?

de geleerden hebben ons hier gebracht
Klimaatalarmisme past in het puinhoopdenken, zo in zwang sinds Pim Fortuyn.
De veronderstelde puinhoop waar wij het nu over hebben, de energievoorziening, is ons niet gebracht door onze politici. Andere landen vinden ook dat ze met zo’n puinhoop zitten.
Voor zover dat een puinhoop is (ik ben het daar nog lang niet mee eens) is die maar uit één hoek gekomen: die puinhoop is ons gebracht als begeleidend fenomeen bij de vooruitgang, die mogelijk werd gemaakt door de technologische ontwikkeling die mogelijk werd gemaakt door de wetenschap. (Voor de goede orde: ik ben blij met die vooruitgang, en ik ben vooral blij dat ik niet de puinhopen hoef te beleven die er daadwerkelijk geweest zouden zijn als die vooruitgang er niet was geweest.)
De wetenschap heeft dus niet opgelet, zou je kunnen zeggen. Ze was als de tovenaarsleerling die de dingen niet meer onder controle had.
Wetenschap is uiteraard een diffuus ding. De wetenschappers die die technologische ontwikkeling mogelijk hebben gemaakt, zijn dood. De nu levende wetenschappers hebben de resultaten van hun voorgangers tot puinhoop bestempeld.
De vraag luidt dan ook: hebben die dode wetenschappers niet goed opgelet of zijn de levende wetenschappers te voorbarig met hun conclusie?

de manmade climate change: de mens boven de natuur
Eén ding is duidelijk (voor de levende wetenschapper): de mens - wij dus, de levenden die op twee benen rondlopen - is de schuldige.
Er zit enige arrogantie in deze redenering. De mens is onderdeel van de natuur. De mens heeft, evenals dieren en planten, zijn eigen rol in de biotoop. De uitwisseling tussen de mens en andere natuurlijke fenomenen is geen andere, wordt niet anders bepaald of bestuurd, dan die tussen bijv. bomen en de natuur.
Dus wij kunnen de natuur niet kapot maken. Als het klimaat verandert als gevolg van onze aanwezigheid - en dat is niet ondenkbaar gezien onze numerieke aanwezigheid - is dat een volkomen natuurlijke zaak. Wij hoeven ons daaraan niet schuldig te voelen.

The origins of warmism lie in a cocktail of ideas which includes anti-industrial nature worship, post-colonial guilt, a post-Enlightenment belief in scientists as a new priesthood of the truth, a hatred of population growth, a revulsion against the widespread increase in wealth and a belief in world government. It involves a fondness for predicting that energy supplies won’t last much longer (as early as 1909, the US National Conservation Commission reported to Congress that America’s natural gas would be gone in 25 years and its oil by the middle of the century), protest movements which involve dressing up and disappearing into woods […] and a dislike of the human race (The Club of Rome’s work Mankind at the Turning-Point said: “The world has cancer and the cancer is man.”).

Een citaat van een journalist, dit keer eentje die niet gecharmeerd is van alarmisme: Charles Moore in zijn bespreking van het boek The Age of Global Warming van Rupert Darwall.

Iemand zei tegen me: misschien dat, nu God verdwenen is uit ons leven - en daarmee de zondeval! - dat ons reptielenbrein een nieuwe inwendige stem nodig heeft - een soort plaatsvervangend atavisme - zodat we ons ervan bewust blijven dat we nietig staan tegenover de wereld en het uitspansel boven ons - en opdat we weten dat als Moeder Natuur zichtbaar lijdt, dat dat dan onze schuld is!
Ofwel, naar het Gereformeerde Formulier om het Heilig Avondmaal te houden: een iegelijk onderzoeke zijn consciëntie aldus of hij zich met deze, hierboven bedoelde ondeugden besmet weet, en zich dus bezwaard moet voelen met this cocktail of guilty-ideas - the world has cancer and the cancer is man.
De vraag luidt dan ook: moeten wij, fatsoenlijk levende mensen, gestraft worden vanwege schuldgevoelens die de alarmist community geïnternaliseerd heeft?

Believe in the Devil, I say, and we’ll go on believing in him unless we get better reasons than we’ve got for not believing in him. That’s science!

Kurt Vonnegut, ARMAGEDDON IN RETROSPECT

kan de mens dit keer weten wat hij doet
De mens, dat is: de levende have aan wetenschappers. Weten zij nu wel waar ze het over hebben. Weten ze wat ze doen. Hebben ze alle consequenties op een rijtje.
Laat mij ook een voorspelling doen: het antwoord is nee.
Daar heb ik geen modellen voor nodig, daar hoef ik niet voor te extrapoleren, daar hoef ik zelfs niet voor na te meten. Ik kan het rechtstreeks bij de alarmisten halen.
De Club van Rome: The world has cancer and the cancer is man! Of, volgens Rosanne Hertzberger in NRC: “Vervuiling, uitsterving en grootschalige disruptie zijn de regel, niet de uitzondering bij menselijke activiteit. Hoofdverdachte bij globale verschijnselen die de afgelopen eeuw plotseling optraden is altijd als eerste de mens.”
Ik kan ook naar onze (nabije) buren kijken, Denemarken en Duitsland.
In Duitsland hebben de gezagsdragers de buik vol van wind- en zonne-energie. In Denemarken hebben ze hun buik vol van al die windturbines.
De vraag luidt dan ook: kunnen wij de wetenschap dit keer vertrouwen dat ze onze vooruitgang zonder mankeren op het juiste spoor zet?

de well informed alarmist people tegenover de well informed deniers
Ik herken enkele categorieën in de mensen die bewogen worden door de klimaatproblematiek. De deskundige alarmisten tegenover de deskundige deniers. Veel informed people tegenover veel informed people.
Ik constateer dat het aantal goed geïnformeerde deniers behoorlijk groot is. De database van DESMOG en de non peer review base van Skeptical Science zit boordevol. Te vol ook om de 97% consensus van de IPCC te verklaren.
Ik heb nogal wat van die deniers geraadpleegd. Geleerden van naam en faam, Nobel-laureaten, Politici, Schrijvers, Journalisten - de één met wat meer gezag sprekend dan de ander. Ik heb daar niet de indruk aan overgehouden dat ze allemaal uit hun nek kletsen. Sterker, ik heb niet de indruk dat ze in redelijkheid onderdoen voor de alarmisten.
De vraag luidt dan ook: wordt het niet tijd dat we even pas op de plaats maken, dat we die tegenovergestelde meningen bij elkaar roepen, en dat daar onder objectieve leiding gewerkt wordt aan een gezamenlijk gedragen actieplan?

kan dat: pas op de plaats
Het is 1953. Een ramp treft Zuid Nederland onbarmhartig. Als door een wonder blijf ik gespaard.
Daar wordt een deltaplan opgesteld. Dijkverhoging, sluiting van gevaarlijke zeegaten, en betere alarmsystemen. De uitvoering heeft nogal wat voeten in de aarde. Maar, het werk vordert gestaag.
Dan moet, als sluitstuk, de Oosterschelde gesloten worden. De Zeeuwen, dat deel van mijn familie dat daar nog woont, zijn blij. Maar er komt discussie: wat een zonde van het onderwaterklimaat. Een beroepsgroep wordt boos: de vissers. Discussies en oponthoud. Mijn familie is er niet blij mee.
Er wordt iets vernuftigs gevonden: een afsluitbare stormvloedkering. Iedereen gaat er na veel discussie achter staan. Het werk is een kleine twee jaar stilgelegd geweest (juli 1974 tot april 1976)
De Oosterscheldekering wordt opgeleverd oktober 1986. Ruim 33 jaar na De Ramp zijn de Deltawerken voltooid.
Ze willen nu binnen een decennium de kolencentrales sluiten. Kan daar misschien nog even over nagedacht worden?
De vraag luidt dan ook: kan het schip Energietransitie even voor anker gaan, om de resultaten van wind- en zonne-energie te evalueren, en het sluiten van kolencentrales aan te houden tegen recente gegevens over groene energie, om waar nodig de koers bij te stellen?

de gereformeerde ouderling, de vervolger van ketters
Op climategate lopen een paar alarmistische zeloten rond (en los). Laat ik hier hun alter ego’s opvoeren: Alva en Saulus van Tarsus: er mag geen misverstand over bestaan wat voor soort ik voor ogen heb. Er kan geen mening verschijnen of die twee, Alva en Saulus springen er bovenop. Beide hebben een verschillende manier van benaderen.

Alva doet het op deze manier.
- begrijp jij de dingen wel? NEE! KNAL!
- heb jij dat zelf verzonnen? JA!! HOUW!!
- kun jij niet logisch denken? NEE!!! BHAAM!!!
Er kan geen mening voor het luikje komen of het zwaard wordt getrokken.

Paulus - ik doel hier op de Saulus die Paulus werd, niet zozeer vervolger van zondaren, maar brenger van zeer moralistische boodschappen, ook vol van zonde - doet dat iets anders: die preekt.
- weet jij wel dat het niet netjes is om zo te reageren?
- weet jij wel dat je met de verkeerde mensen omgaat?
- weet jij wel dat dat je niet wandelt in het Licht?
Er kan geen mening voor het luikje komen of het evangelie van Scientists as the Priesthood of the Truth, De Wetenschap die God is, wordt tevoorschijn gehaald, en zij die zich daaraan niet houden gaan in de ban. Maar worden bij volharding in hun ongeloof wel blijvend bediend met de apostolische vermaningen.

Wat is daar aan de hand? Die zeloten hebben geen enkel belang in de discussie. De onderhavige post is niet hun geloof. De betreffende auteur hebben ze niet als hun dominee verkozen. De meningen die daarop geuit worden zijn niet hun meningen. Dus je zou zeggen, schouders ophalen en naar je eigen kerk gaan.
Maar nee, het lijkt wel alsof je niet anders mag denken dan volgens het alarmistenWoord, en dat nuancering of ontkenning daarvan òf met het zwaard gestraft moet worden òf met de brandstapel, en anders wel met levenslange verbanning van de fora. Een stormvloedkering voor een regenbuitje aan onwelgevallige meningen.
Zou er gevaar schuilen in die discussie? Is het denkbaar dat de alarmisten het er benauwd van krijgen? Dat ze voelen: nog even, en onze geloofwaardigheid is weg?
En waar halen Alva en Paulus dat vandaan? Wordt dat gesubsidieerd en beloond? Krijgen ze daar het ene kwartaal een dinerbon voor, om het andere kwartaal gratis de dan actuele musical te mogen bezoeken? Wellicht één keer per jaar een snoepreisje op kosten van ... ja, van wie eigenlijk?
De vraag luidt dan ook: wat is de functie van de klimaatouderlingen in dit spel, wie heeft dat georganiseerd, wie financiert dat?

NB
Dit is de vierde van een aantal impressies van wat zich in die climate wars afspeelt.
Voor de volgende impressie zie: Eqilibrium Climate Sensitivity

I've read the science

Op climategate.nl wordt uitgebreid gediscussieerd over klimaatgevoeligheid. Tussen Bijkerk, een lid van het team van climategate, en Guido van der Werf, klimatoloog en hoogleraar aan de VU op dat terrein. Ik heb daar een bescheiden bijdrage aan geleverd. Klimaatgevoeligheid roept nogal wat vragen bij mij op. Die vragen heb ik benoemd.
De nu volgende tekst is, met een iets andere inleiding, op climategate verschenen onder de titel de assertiviteit van het klimaat
Mijn vragen zijn van dien aard dat je mij van de AA mag noemen: ik ben AntiAlarmist.

Klimaatgevoeligheid, of climate sensitivity (vanwege het hanteren van Angelsaksische bronnen zullen ook de Engelse termen opduiken) - wat is dat eigenlijk. Toen ik een post van Van der Werf daarover onder ogen kreeg heb ik me daarbij eigenlijk niks afgevraagd. Ik was gelijk gefascineerd door de techniek.
Mensen met astma of artritis hebben graag een stabiel klimaat, mensen met depressies hebben graag een omgeving met veel zon, zeilers willen graag wind en recreatiefietsers hebben liever niet altijd tegenwind. En de boeren hier in mijn omgeving willen graag veel en vaak regen.
Windkracht, bewolking en neerslag hebben we het dan over.
Maar met klimaatgevoeligheid wordt hier niet aan die mensen gedacht die belang hebben, voor hun gezondheid of voor hun humeur, aan plezierige omstandigheden. Nee, hier spreken we van de gevoeligheid van het klimaat zelf.
Eén element heb ik dan nog niet genoemd: temperatuur.
Dat is het element dat Van der Werf in zijn post noemt: “Deze [de klimaatgevoeligheid] geeft aan hoe gevoelig de mondiaal gemiddelde temperatuur is voor een verandering in forcering.” Dus terwijl het klimaat (minstens) 4 ijkpunten heeft, wordt hier temperatuur genomen als de maatstaf voor de gevoeligheid van het klimaat.

Wat is dat nou precies: klimaatgevoeligheid. Wiki wil dan nog wel eens helpen. Wiki NL is niet zo uitgebreid, maar de omschrijving begint wel met een rare zin: “Meestal wordt de term klimaatgevoeligheid gebruikt wanneer men spreekt over stralingsforcering door een hogere CO2-concentratie,” Dat kan natuurlijk niet het begin zijn van een omschrijving, laat staan van de definitie van (een deel van) het kenobject van wetenschap. De Engelse wiki begint met een fatsoenlijke definitie, waarin wat mij betreft één tekortkoming: de invloed van CO2 wordt als vaststaand geponeerd. Volgens mij is dat één van de grote discussiepunten. Vervolgens komt onmiddellijk daarna een soortgelijke observatie als in de wiki NL: “Although climate sensitivity is usually used in the context of radiative forcing by carbon dioxide (CO2), it is thought of as a general property.”
Volgens mij moet de drive om klimaatgevoeligheid te onderzoeken liggen in de in het verleden waargenomen klimaatschommelingen, en moet het doel zijn de oorzaken van die schommelingen op te sporen. En als één van die “gekende“ schommelingen veroorzaakt zou worden door variaties in de omvang van CO2, en als dat robuuste kennis is, dan zou dat niet aangeduid moeten worden met “usually used”.
Ik vind het een regelrechte lacune dat ik in de literatuur die ik gelezen heb ... ik bedoel nu de dagelijkse literatuur, de “usual use”; ik begrijp dat ik in de universiteitsbibliotheek uitgebreider informatie kan vinden ... dus in de publieke omgeving alleen CO2 genoemd wordt, en als boosdoener wordt beschouwd, en alleen de invloed op de temperatuur.

Gelukkig heeft de Engelse wikischrijver veel zelfvertrouwen, want over die schommelingen schrijft hij: “climate sensitivity depends on the initial climate state, but potentially can be accurately inferred from precise palaeoclimate data”. Tweemaal fout. Als er climate sensitivity is als natuurkundig fenomeen dan hangt dat niet af van een initiële status.
Belangrijker disinformatie: “precise palaeoclimate data”. We betreden dan het terrein van de paleoklimatologie. Daarvan zegt wiki NL “De informatie die uit al deze proxygegevens wordt gehaald over het vroegere klimaat kan worden gebruikt om klimaatmodellen op te stellen. Men kan dan op deze manier proberen na te gaan of klimaatveranderingen tijdens het Holoceen, en met name gedurende de laatste ± 100 jaar een natuurlijke oorzaak hebben of te wijten zouden kunnen zijn aan menselijke invloeden.” Ik geloof niet dat ik ooit een slechtere omschrijving heb gevonden van het object van een wetenschap.

NB er wordt vaak een beroep gedaan op wiki. Dat is begrijpelijk voor leken, en ook redelijk hanteerbaar voor een eerste survey. Maar de vakgeleerden doen het ook, en het gebruik van wiki wordt tijdens de academische studie gepropageerd. Wel, de wikiartikelen over het klimaat zijn op z’n zachtst gezegd zeer gekleurd, en helemaal gericht op climate change door CO2. Het ligt in mijn bedoeling om ook daar een post aan te wijden.

Proxydata dus. Het woord zegt precies wat het is: over de toestand van het klimaat in een gegeven periode weten we niks, we leiden het af uit de resultaten van sporenonderzoek.
Ten eerste is die palaeoclimate data niet overvloedig aanwezig. Daar zitten hiaten in, wat betreft jaartelling, en wat betreft geografische spreiding. En, hoe minder proxy, des te meer interpretatie.
De vondsten worden gesorteerd met behulp van een dateringsmethode. Dat levert een kleine reeks op van historische waardes, waarbij de tussenliggende cijfers vervolgens op basis van hypotheses worden ingevuld. Dat invullen gebeurt met behulp van modellen.
Let wel wat hier staat: modellen om het gedrag van het klimaat te voorspellen worden dus gevoed met equations en datareeksen die uit modellen komen!

NB Ik heb grote moeite met de wijze van gebruik van modellen voor wetenschappelijke doeleinden - en stevige kritiek op de settled-verklaring van de wetenschap Klimatologie op basis van het spelen met die modellen. Maar ook dat is iets voor een andere post.

Dan komt de grote vraag: als je zo’n reeks data hebt, en je ziet schommelingen, kun je dan ook in het verleden kijken om de oorzaak vast te stellen?
Ik stel vast dat wetenschappelijk denken hier rechtstreeks vervangen is door doemdenken. Eén van die sporen is het verdwijnen en weer terugkomen van de massa ijs. Eén van die sporen is dat de zeespiegel schommelt. Als dat nu sporen zijn die duiden op klimaatwisseling, dan is het toch onwetenschappelijk om een verwachting van een volgende zeespiegelwijziging, of veranderingen in de massa ijs als een noodsituatie te bestempelen, waar de mens hoognodig wat aan moet doen.
Ik heb daarmee naar mijn mening de vraag beantwoord: het denken wordt beheerst door doemdenken omdat er geen antwoord is.

Als je op die manier wetenschap bedrijft, moet je nog een vraag beantwoord hebben, of in ieder geval aan het begin van je queeste proberen te beantwoorden: is het klimaat een cybernetisch systeem? Volgens mij is die vraag niet beantwoord. Er is wel natuurkunde waarop het gedrag van het klimaat geïnterpreteerd kan worden, maar er zijn geen meteorologische wetten gedefinieerd. Er is geen zicht op de onderlinge verhouding tussen de ijkpunten bij een primaire wijziging in één daarvan.
Ik begon met het opnoemen van enkele factoren die het klimaat bepalen: het voortdurende gedrag van temperatuur, wind, neerslag, bewolking (atmosferische druk hoort daar ook bij). Uit alles wat ik lees blijkt dat er (voornamelijk, in ieder geval in de publieke ruimte) naar temperatuur gekeken wordt. Als het klimaat een cybernetisch systeem is dan mag je verwachten dat de numerieke wijziging in één factor leidt tot een numerieke wijziging in een andere factor. Ik zou bij mijn speurtocht graag ontdekt hebben dat daaraan aandacht geschonken zou worden. Er wordt wel iets geroepen over de hoeveelheid en kracht van orkanen, maar dat blijkt allemaal gebakken lucht.

Nogmaals: is het klimaat een cybernetisch systeem?
Stel JA. Dan hoeven we ons geen zorgen te maken. Dan zal de geleidelijke toename van CO2 naar een hoger plafond opgevangen worden door dat systeem. CO2 is, klimatologisch gesproken, geen giftige stof. Het klimaat heeft wel voor hetere vuren gestaan. De inslag van een meteoriet in Mexico, de Chicxulubkrater. De uitbarsting van de Tambora in 1815, nog geen 70 jaar later gevolgd door de uitbarsting van de Krakatau (1883) Ruim veertig jaar na de Tambora noemde iemand dat gebied een gordel van smaragd, en die naam heeft het altijd behouden, ook vlak na 1883.
Stel NEE: dan kunnen we ons uiteraard zorgen maken. Van der Werf mag met recht en reden vanuit zijn wetenschappelijke werk ongerust zijn. Maar met evenveel recht en reden mag ik dan vertrouwen op een normale voortzetting van de gang van zaken, zoals de historie van de aarde die al tig jaar laat zien: wat er op de aarde ook gebeurt, aan natuurlijke catastrofes en aan leefgedrag van de de biotoop bepalende soorten: de wereld is gewoon zijn rondjes blijven draaien.
Persoonlijk ben ik van mening dat wij te nietig zijn om desastreus te kunnen optreden.

Ik schreef: een geleidelijke toename.
Hiermee komen we op twee begrippen die in deze materie ook een rol spelen. Bij de klimaatgevoeligheid wordt onderscheid gemaakt tussen evenwichtsgevoeligheid, en overgangsgevoeligheid.
De overgangsgevoeligheid wordt experimenteel gemeten door een langzame stijging van de concentratie van broeikasgassen in te voeren.
De evenwichtsgevoeligheid wordt experimenteel gemeten, door de concentratie aan broeikasgassen ineens te verdubbelen, dat als evenwicht te benoemen, en dan te kijken naar de temperatuurverhoging.
Daaraan kun je zien dat het onhandige begrippen zijn. En dat de klimaatwetenschap gefixeerd is op - zo niet geobsedeerd door - CO2 waarbij de kennis van oorzaak en gevolg voor gegarandeerd wordt aangenomen.

Evenwichtsgevoeligheid vraagt: is climate change denkbaar terwijl andere systemen in rust zijn. De toestand die hier geschilderd wordt - CO2-verdubbeling - is geen evenwichtstoestand. Er is iets gebeurd, CO2-toename, wat het klimaat aan het schommelen brengt. Het CO2-woelen mag dan misschien als beëindigd beschouwd worden, het aanpassen gaat nog even door. Iets als onderzoek naar een “vertragingsfactor” zou het kenobject aanmerkelijk verhelderen.
Stel, je vindt evenwichtsgevoeligheid terwijl er in de buitenwereld niets is gebeurd. Onzinnige veronderstelling - dat wordt uiteraard niet in een model gestopt, waarmee je climate change wilt verklaren.
Overgangsgevoeligheid is daarmee ook een loos begrip geworden. Beweging in een systeem kan er maar op twee manieren komen: vanuit het systeem zelf - de endogene factor, dat zou dan een perpetuum mobile veronderstellen - of vanuit een ander systeem - de exogene factor. In het laatste geval spreken we gewoon van klimaatgevoeligheid.

Dus klimatologie lijkt me de aangewezen wetenschap om wijzigingen in het klimaat te registreren, de herkomst daarvan te onderzoeken, en daarbij zaken als verhouding tussen kracht van de oorzaak en omvang van het gevolg of de vertraging tussen oorzaak en gevolg te onderzoeken.
Volgens mij is daar een boel werk te verzetten.
Een hint. Mag ik opmerken dat klimaatverandering ook weer repercussies heeft voor de exogene factor. The alarmist movement is daar wel de allerbeste illustratie van.

Er zijn nog twee elementen die bij klimaatgevoeligheid een rol spelen: forcings en feedbacks.
Forcings zijn de elementen die het klimaat beïnvloeden, bijv. schommelingen in de activiteit van de zon. Er zijn ook gedachte forcings: de uitstoot door de menselijke activiteit van CO2. Ik herhaal: nog te bewijzen. Ook hier geldt: alhoewel er meerdere forcings zijn wordt in de publieke ruimte de nadruk geheel gelegd op CO2.
Feedback binnen het klimaatsysteem betekent: een forcing doet zijn invloed gelden, het systeem reageert daarop. Er wordt daarbij onderscheid gemaakt tussen positieve en negatieve feedback. Persoonlijk heb ik bezwaar tegen die termen. Het feit dat iets plust of iets mint op meetwaarden zegt niets over het karakter daarvan. Als er een feedback is die mint op de temperatuur dan is het klimaat dus in staat tot een positieve correctie.
Ik zie her en der ook nog dat ze opgeteld worden bij elkaar, en tot één parameter worden gemaakt (dan heb je uiteraard plus en min nodig). Dat is cybernetisch én modelmatig gesproken een doodzonde.
Uit wat ik lees, en uit bijv. de discussies tussen Van der Werf en Bijkerk kan ik niet afleiden dat er veel zekerheid bestaat over die feedback

Dat zijn nogal wat vraagtekens die ik hier opsom. Mag ik dat doen. Je zou kunnen zeggen, de vraagtekens zijn meer kennistheoretisch, bijna filosofisch.
Lawrence M. Kraus, een groot fysicus, heeft zich categorisch tegen de invloed van filosofie op wetenschap gekeerd - filosofen stellen wetenschappelijk gesproken niets voor en moeten zich niet met wetenschap bemoeien. De filosoof Massimo Pigliucci heeft die handschoen opgepakt en dat commentaar van een behoorlijk weerwoord voorzien. Het is uiteraard een onoplosbare kwestie.

Wel, als de huisfilosoof van klimaatverandering.nl, G.J. Smeets, op basis van de kennistheorie mag zeggen “iedereen met zijn eigen waardestelsel is opgezadeld met de klimatologische constatering dat het klimaat ongekend snel verandert door ons toedoen” dan kan ik met meer reden, en meer recht, deze vraagtekens plaatsen.
Smeets gaf ook aan geen zicht op de materie te hebben, als hij een door mij gemaakte vergelijking tussen economische modellen en klimaatmodellen becommentarieert:” Het voordeel van klimaatmodellen is dat ze uitgaan van basale natuurkunde”. Dat is minder dan een halve waarheid: er wordt basale natuurkunde toegepast. Belangrijke uitgangspunten van de modellen vind je in de meteorologische equations. En dat is geen robuuste kennis.

Mogen journalisten er over meepraten? Natuurlijk, behalve dan dat een journalist die er positief over schrijft omarmd wordt, en niet gevraagd wordt naar zijn antecedenten, laat staan peer reviews, terwijl negatieve berichtgeving als tendentieus wordt afgedaan.
Hier is een voorbeeld van een “positieve” journalist. Het is Sam Parry, van consortiumnews.com, een internetmedium en een journalist die ik hoog heb zitten. Nadat hij over de “crisis” waarin wij verkeren gezegd heeft “I have kids. I’d like to have a greater sense of hope. But I’ve read the science.” vervolgt hij:
“Human civilization’s inability to seriously confront this crisis is akin to knowing that a giant meteor is on a collision course with Earth in 50 to 100 years and doing nothing about it, besides questioning the mathematics that charts the trajectory of the meteor.”
Het roept bij mij enkele vragen op:
- als hij de science heeft gelezen, waarom heeft hij dan, zoals ik, niet de behoefte gevoeld om vraagtekens te zetten (en de man is gewend grote vraagtekens met rood potlood te zetten bij iedere bewering die uit de mond van een autoriteit komt)
- zijn vergelijking met die meteoriet: wel, we hebben ervaring met meteorieten - ze zijn catastrofaal en je kan er niks tegen beginnen, terwijl we ook ervaring hebben met het klimaat - er hebben catastrofale gebeurtenissen plaats gevonden, maar het klimaat heeft er niet onder geleden

Van der Werf heeft mij zelf geïnspireerd tot die vraagtekens. In zijn post zegt hij: “Om te claimen dat overgangs-klimaatgevoeligheid onder de 1 graad ligt moet je je in mijn ogen in heel vreemde bochten wringen. Dan schuif je alle bekende kennis opzij en vertrouw je op ongefundeerde hoop. Ik zou willen dat ik dat kon.” Daarbij drukt hij naar mijn smaak een iets andere onzekerheid uit, een zwaardere, dan opgelost kan worden met de standaarddeviatie. Ik heb Van der Werf daarnaar gevraagd: wat is de aard van jouw onzekerheid. hoe groot moet ik die inschatten? Ik heb (nog) geen antwoord gekregen.

NB
Dit is de derde van een aantal impressies van wat zich in die climate wars afspeelt.
Voor de volgende impressie zie: ons standpunt ... en nu: waar dan heen ... oh, waar toch heen

schuiven met inzicht

Guido van der Werf is hoogleraar aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, onderwerp koppelingen tussen het klimaat en de koolstofcyclus. Hij heeft op Climategate een post gezet over zijn inzichten. Hij heeft daarmee de openbare ruimte opgezocht, en nog wel een “vijandige” ruimte. Dat vind ik een goeie zaak, en ik heb hem dan ook een like gegeven.
Zijn post roept wel vragen bij mij op.

Hij zegt: “Moraal van het verhaal? Om te claimen dat overgangs-klimaatgevoeligheid onder de 1 graad ligt moet je je in mijn ogen in heel vreemde bochten wringen. Dan schuif je alle bekende kennis opzij en vertrouw je op ongefundeerde hoop. Ik zou willen dat ik dat kon.”
Ik vervang het woord kennis in deze frase nu even door inzicht: metingen die gedaan zijn, correlaties die meer of minder sterk aan de oppervlakte kwamen, dat tot inzicht leidde. Kennis van de zwaartekracht is toch iets anders dan inzicht in de positieve feedback - die ook wel eens negatief zou kunnen zijn.
Goed, om iets anders te claimen (dan Guido in deze post beweert) moet er inzicht opzij geschoven worden.
Dat lijkt me logisch, en er is ook niks tegen om dat vast te stellen.

De vraag is, wordt er niet altijd inzicht opzij geschoven.

Er is één duidelijk signaal: de inzichten van Crockford zijn, zo niet opzij geschoven, dan toch in ieder geval niet bevraagd.

Maar er is meer.
Er is het blog / de site - dingen waar de wetenschappers zo’n last van zeggen te hebben - SKEPTICAL SCIENCE.
Dat heeft een page: peer reviewed climate papers by climate skeptics. De bedoeling van die pagina is om de inzichten van de sceptici af te meten aan de aanwezigheid van peer reviews.
Daar staan maar liefst 121 personen gemeld die het ontbreekt aan voldoende peer-review.
Onder die 121 personen zijn er behoorlijk wat wetenschappers. Wetenschappers en andere personen met inzicht, die door niet-wetenschappers - het blog is een liefhebbersblog - verdacht gemaakt worden met het teken “no peer review”.

Dan is er het blog / de site DESMOG. Opnieuw, dat is een blog van liefhebbers - een directeur van een PR bureau. Ik weet niet of jullie wel eens te maken hebben gehad met de directeur van een PR bureau; ik wel, ze worden ook wel spinners genoemd - ook wel verspreiders van disinformatie.
Dat heeft een afdeling climate disinformation database.
Op die afdeling is een lijst opgenomen van personen die iets te berde hebben gebracht op klimaatgebied. Dat zijn welgeteld 342 personen. Ik kan de samenstelling niet precies beoordelen maar er staan illustere figuren bij, naast Trump bedienden als Devos en Pruitt.
In ieder geval: een behoorlijk aantal personen met inzicht.
De naam DISINFORMATION DATABASE bedoelt te zeggen dat hier personen zijn verzameld die disinformatie verspreiden. Wel, ik heb al behoorlijk wat namen gezien van mensen die inzicht (proberen te) verspreiden, waarvan ik niet zou denken dat dat disinformatie is. Ik weet heel erg zeker dat Jim Hoggan niet kan beoordelen of hier sprake is van disinformatie.

De hamvraag is dus, voor iedereen in het algemeen, maar hier voor Guido van der Werf in het bizonder: moet jij nog inzicht opzij schuiven, of heb je al inzicht opzij geschoven?

NB
Dit is een speldeprikje, uitgedeeld tijdens het "bestuderen" van het wel en wee van de climate wars.
Voor het volgende speldeprikje zie: claims in desperate want of evidence

het zekere weten

Iedereen die van de ene kant naar de andere kant kijkt denkt wel eens een keer: wat heeft die andere kant toch een vreemde bedgenote.
Dat overkwam mij vanmorgen bij het blog Klimaatverandering van Bart Verheggen.
Ik zag dat G.J. Smeets daar een stuk heeft gepubliceerd, als filosoof denk ik.

Dat begint met een verhandeling over Hume en Popper.

Dan worden drie relaties centraal gesteld, coherentieve feiten genaamd:
- de Ander verschijnt
- er is aan alles een begin en een einde
- de wederkerigheid mens/habitat die van de mens respect voor de natuur vraagt (dit moet iets zijn van het cogito-ergo-sum-type: de mens die buiten de natuur staat - op een voetstuk of zo)

En dan komt de uitsmijter: “iedereen met zijn eigen waardestelsel is opgezadeld met de klimatologische constatering dat het klimaat ongekend snel verandert door ons toedoen”
Zoals de gelovige is opgezadeld met de door God ingeblazen revelatie dat Hij, JHWH, bestaat.

En, inderdaad, de mens op een voetstuk.

Ik denk dat Smeets een vreemde bedgenoot is voor klimaatverandering.nl. Tenzij Verheggen van zichzelf weet - en dat ons niet laat weten - dat zijn zekerheid gevoed wordt door het geloof.
Ik weet zeker dat Smeets hier vreemde bedgenoten heeft in de personen van Hume en Popper.
Want, als er één ding was waar Hume en Popper een gruwelijke hekel aan hadden was het deze uitspraak van de apostel Paulus wel: het geloof nu is de zekerheid der dingen die men hoopt, en het bewijs der dingen die men niet ziet.

NB
Dit is een speldeprikje, uitgedeeld tijdens het "bestuderen" van het wel en wee van de climate wars.
Voor het volgende speldeprikje zie: schuiven met inzicht

mankind stumbles from blunder to blunder

Trump kwam met de mededeling dat hij wilde gaan boren voor de kusten van Amerika (USA hoop ik) en we zijn allemaal geschrokken of kwaad geworden, en in ieder geval verontrust. Ik zeker wel.
Maar laten we er nu eens een tweede gedachte aan wijden.

Is wat de IPCC bestuurders willen - een transitie van kolen naar andere bronnen, m.n. wind en zon doen, minder verontrustend dan wat Trump wil?
Wel, daar zitten nog een boel haken en ogen aan. Eén ding is zeker. Zonne-energie, windenergie, nog duurzamere bronnen, noem maar op, die gaan ook ellende met zich meebrengen. We denken wel van niet. Ze zeggen wel van niet. Maar dat is bij iedere technologische ontwikkeling zo geweest.
Minimaal: ga het maar vragen bij de bewoners van de huizen aan de dijk bij Urk. Of: kom maar vragen bij mij hoeveel mijn huis nog waard is, als ze onder aan mijn heuvel wat vierkante kilometers zonnepanelen gaan dumpen.
Maar er komen natuurlijk meer ongenoegens. Jammer alleen, dat we dat pas na enkele decennia, of misschien wel een eeuw gaan ervaren. Ik mag hopen dat ze erover nagedacht hebben wat voor andere effecten die zonnepanelen en windmolens hebben. Dat hebben ze ook niet gedaan toen de eerste spoorlijn aangelegd werd. En Ford en Den Uyl hebben ook niet gedacht aan wat een auto voor de burgerman allemaal met zich mee zou brengen; sterker, er was niemand die ze daarnaar vroeg!
Wat dat betreft zie ik geen enkel verschil tussen een IPCC-bestuurder en een NAM-bestuurder van zo’n 70 jaar geleden toen die het aardgas ontdekte. Ze zeggen allebei: nu hebben we een prachtige bron van energie aangeboord, wij weten wat we doen, gaat U maar rustig slapen.

Zo terug naar Trump. Maar eerst de benuttingsfactor.
Er is een formule bedacht om te bepalen of een energiebron efficiënt is: de ERoEI. Energy Return on Energy Investment. een simpel quotiënt: de energie die opgewekt wordt gedeeld door de energie die je in de energieopwekker stopt om tot opwekking te komen + de energie die gestopt is in de materialen om die opwekker te realiseren + de energie die benodigd was om die energie daarin te stoppen etc. etc. Een simpel quotiënt, jazeker, maar het is nog niet ingevuld - de vraagstelling is simpel, maar de oplossing is heel erg complex.
Maar, als denkexperiment heel goed te gebruiken.
Nou ja, niet zozeer een denkexperiment, maar wel een zorg van velen: met de benuttingsfactoren van wind- en zonne-energie schijnt het beroerd gesteld te zijn. (Er is gerekend zonder dat er fatsoenlijk te rekenen viel, maar dat is inherent aan het gesol en geklungel met veel van die modellen.)

Trump dus.
De mensen in Florida en California zijn boos (die in Florida niet meer boos, maar nog niet iedereen is gerust op een goeie afloop, de kust is langer dan dat Mar-a-Lago breed is). En ze, en wij, ik in ieder geval, denken allemaal aan de Golf van Mexico. of aan de kust van Alaska. Zichtbare vervuiling en ontreddering.
Maar, die vervuiling kan opgeruimd worden en die ontreddering kan opgelost worden. Noch over Prince William Sound, noch over Bligh Reef lees ik heden ten dage alarmerende berichten. Wat er allemaal betaald is aan wie en door wie, weet ik niet, maar het heeft de prijs van benzine niet zodanig beïnvloed dat we geen auto meer kunnen rijden. Ook zijn andere pleziertjes die afhankelijk zijn van benzine (of andere vormen van energie) zoals de vliegvakantie niet onbetaalbaar geworden. Ik denk dat dat economisch ook klopt. Voor zover die rommel opgeruimd en opgelost moest worden kostte dat geld - en dat geld heeft gerold, alle kanten uit.

Die benuttingsfactor, de ERoEI is dus moeilijk vast te stellen, maar, hoe dan ook, de kosten van het oplossen van de problemen zoals in Alaska of de Golf van Mexico zijn daarin opgenomen. En daar ligt de hamvraag: als nu blijkt - en ik durf er eigenlijk mijn hand wel voor in het vuur te steken dat dat zal blijken - dat genoemde olierampen en ander onheil de benuttingsfactor van aardolie niet zodanig heeft aangetast dat die nog steeds positief vergelijkbaar is met die van andere bronnen, kunnen we Trump dan nog wel onbehoorlijk bestuur verwijten?

Nou ja, ik durf er mijn hand wel voor in het vuur te steken ... uh ... zolang tenminste niemand vraagt naar de werkelijke prijs van een liter olie afkomstig uit het Midden Oosten. Over onbehoorlijk bestuur van Trump gesproken: het verplaatsen van de Amerikaanse ambassade naar Jeruzalem geeft daarbij niet veel hoop.

NB
Dit is een speldeprikje, uitgedeeld tijdens het "bestuderen" van het wel en wee van de climate wars.
Voor het volgende speldeprikje, zie: het zekere weten

zeven en een half miljard mensen - een situatieschets

7.500.000.000 Mensen bewonen deze aarde (de worldometer - whatever that may be - zegt op het moment dat ik dit tik 7.593.734.555).
Bijna 7,6 miljard mensen op onze planeet. Mensen die gevoed willen worden, gekleed willen worden, gehuisvest willen worden.
Mensen die energie hebben en die iets om handen willen hebben.
Mensen die zich ook nog willen ontspannen.

Dat moet georganiseerd worden.
Dat gebeurt ook. Zeg maar met een soort van invisible hand - maar dan iets ruimer dan Adam Smith die hand bedoelde.
Ten tijde van Adam Smith waren er nog geen mensenrechten. Maar iemand die in China woont heeft inmiddels weet van recht op vrije meningsuiting in een land als NL. En vrouwen in Saudi Arabië hoorden van vrouwenkiesrecht.
Dus er is vraag naar meer dan alleen huisvesting kleding voedsel.
Dat wordt allemaal georganiseerd, en voor zover dat nog niet georganiseerd wordt krijgt het aandacht en staat het ergens op een agenda.

Dat bracht rommel met zich mee, zeg maar vervuiling.

Er is ook zoiets als energiebehoefte. Om die huisvesting te kunnen verzorgen, om de huisvesting comfortabel te maken, om kleding te maken, om voedsel te bereiden.
Dat wordt ook allemaal georganiseerd. Op één of andere manier komt het beschikbaar, en waar het nog niet beschikbaar is zijn er die er aan werken om het af te dwingen.

Om dat te organiseren is geen sinecure. Wij hebben deze manier van organiseren vnl. opgeborgen in het kapitalistische systeem. Een kapitalistische orde die zich prima verhoudt tot de democratische orde. Optimistische kapitalisten zeggen zelfs dat die behoefte aan zulke onbetaalbare dingen als betrokkenheid en meer gerechtigheid in een kapitalistisch geordende wereld vanzelf neerdalen volgens het trickle down principe.
Waar of niet waar - volgens mij is het niet waar, in ieder geval niet het hele verhaal - één ding is duidelijk: er moet gedealed worden.

Dealen tussen 7.593.740.584 mensen (de teller is inmiddels wat opgelopen) is niet zo eenvoudig.
Vraag en aanbod - ja.
Maar er zijn wat heikele punten. Wie kennis heeft en dat goed gebruikt, heeft een betere positie aan de onderhandelingstafel.
En niet alles wordt onderhandeld, wordt aan vraag en aanbod overgelaten: er zijn monopolieposities.
Die van de westerse invloedsfeer zijn wat beter in het dealen, anders gezegd: weten goed voor zichzelf te zorgen.

Dat bracht niet alleen vervuiling, maar ook irritatie met zich mee.

En dat dealen ziet er allemaal heel rationeel uit, maar mensen kunnen behoorlijk verhit raken.
Over kernenergie.
Over de fusie tussen Bayer en Monsanto.
Ook over hogere waarden die ons in ons bezig zijn vergezellen, kunnen verrijken. Over zoiets als geloof en wetenschap. Of over evolutie of creationisme. Ook in het westen, waar ze zo goed kunnen dealen. Misschien wel: juist in het westen.
Je zou dat ook wel een luxe van hen die de westerse wereld bewonen kunnen noemen. Maar, hoe luxueus ook, er wordt dan nauwelijks, of helemaal niet gecommuniceerd, laat staan gedealed. Beste voorbeeld op dit moment: de gespletenheid van de Amerikaanse samenleving waar Republikeinen en Democraten elkaar niet meer verstaan.
En er worden ook wel muren gebouwd - tussen hen die goed gedealed hebben en hen die niet zo tevreden zijn met de deal.

Dat bracht niet alleen vervuiling en irritatie, maar ook verontwaardiging met zich mee.

En ook kruistochten.
Want, we hadden de steentijd gehad, de kopertijd, de bronstijd, de ijzertijd - en waren zo de beschaving ingerold.
De beschaving die Verlichting bracht. En Verlichting die voor ieder idee alternatieve ideeën bracht.

Vandaar: kruistochten.
Want, daar is ook de grote verstierder, waar we al zolang als we rondlopen op deze aarde, in ieder geval sinds we woorden hebben en boodschappen kunnen schrijven, mee behept zijn: het doemdenken.
Van de eerste mensen die op aarde rondzwierven is dat te begrijpen. Geconfronteerd met allerlei onheil, donder en bliksem, zwiepende regens, aardbevingen - nog levend in het echte donker, en nauwelijks een schuilplaats.
De mensen gingen goden bedenken die soms vriendelijk zijn, maar ook vaak onrechtvaardig hard straffen. Herstel, niet onrechtvaardig: wij nietige mensen maken er een rotzooitje van en zijn schuldig voor God. Zie de zondvloed, een fenomeen dat zich niet alleen in de Joods-Christelijke sfeer manifesteert.
Zo lossen onze zieners dat tekort aan inzicht op. En berekenen de maximum tijd die God ons op deze aarde zal toestaan. Op die en die datum, of over zoveel jaar, zal de wereld vergaan.
’t Zijn niet de domsten hoor, die ons dat aanpraten - en altijd gericht op ons schuldgevoel.
Ook als we een beetje verlicht zijn geworden, zijn die verhalen niet te onderdrukken. Overbevolking en de slechtigheid die daarmee toeneemt onder de mensen, zoals homoseksualiteit, zal de Heere een gruwel zijn en zal ons lot definitief bezegelen.
En nu, terwijl God al een beetje uit de buurt is, zich even niet met ons bemoeit, zijn er toch weer boodschappers die zeggen dat we verkeerd bezig zijn, en dat de straf zwaar en wreed zal zijn: massa-extinctie.

Wat precies zijn we nu dan aan het doen?
We maken het klimaat kapot!

Zeven en een half miljard mensen (het zijn er inmiddels 7.593.778.273) proberen een beetje te overleven. Proberen dat samen te doen. Moeten er het beste van maken, een beetje wheeling and dealing. Alleen, niet iedereen wilde dezelfde kant op dealen. En weer zijn daar de zieners onder het volk, andere zieners, nieuwe zieners, die als enige weten hoe het zit: jullie bakken er niks van, jullie maken er een potje van, ’t is allemaal helemaal verkeerd georganiseerd.

En de vraag die beantwoord moet worden is deze: what about sustainability? Kan het zijn dat dat een kruistocht is geworden?
Is sustainability een reële zorg van de doemdenkers, is sustainability een speeltje van de modelbouwers, of is sustainability conditio sine qua non voor de verdere groei van de wereldbevolking.

- + - + - + - + - + - + - + - + - + - + - + -

Toen ik het plan had opgevat om dit op te schrijven gebeurde er iets vreemds. Ik ging ’s avonds naar bed, met flarden van deze tekst in mijn hoofd, met de bedoeling om voor het inslapen nog even mijn gedachten te laten gaan over deze zaak, zodat ik de volgende morgen, na het ontwaken mijn gedachten helder op papier zou krijgen. Een meninghebber van de NRC, met een ietwat negatief mensbeeld, kwam ook nog even langs: ook zij was van mening dat de globale aftakeling niet meer ver weg was, en gaf haar publiek te verstaan dat we bij dit soort onvermijdelijke catastrofes altijd direct naar de mens moesten kijken om te weten wie dit onheil over onze planeet had afgeroepen. De mens als oorzaak van alle ellende.

Terwijl ik lag te slapen kreeg ik een niet zo schone droom. Ik was in mijn ouderlijk huis. Mijn vader belde aan, aan zijn eigen voordeur. Het nieuwe jaar was net begonnen. Ik deed open en liet hem binnen. Hij kwam niet binnen maar deed de deur weer dicht en belde opnieuw aan. Dat herhaalde zich een paar keer. Mij werd duidelijk dat we iets afgesproken hadden waaraan ik niet had voldaan. Toen ik de deur nog een keer opende zei ik zoiets als: ja, ik weet dat we vorig jaar iets hebben afgesproken, maar ... Hij duwde me ruw opzij, en ging naar de keuken. Daar stonden tomatenplantjes, om in de grond gezet te worden. Die hadden mijn broers en ik gekocht. Hij keek er naar, een beetje minachtend. Hij pakte een plantje, haalde het uit de verpakking, klopte de grond af tegen één van zijn postbestellersbottines en trapte met die zware schoen zo het plantje stuk.

Wakker geworden dacht ik: wat een gekke droom. Mijn vader spitte z’n volkstuintjes om, harkte ze aan, zaaide en plantte, wiedde onkruid, en zette voor z’n kinderen het hele jaar aardappelen en groente op tafel. Mijn vader zou van z’n levensdagen geen plantje vertrapt hebben.

NB
Dit is de tweede van een aantal impressies van wat zich in die climate wars afspeelt.
Voor de volgende impressie zie: I've read the science

climate deniers

De blogosphere, en wat daarmee samenhangt, zoals facebook en twitter, wordt beheerst door drie belangrijke levensvragen: bestaat God, is het verhaal van de evolutie waar en hoe slecht gaat het nu met het klimaat. Zij die niet in evolutie geloven zijn het makkelijkst in een hokje te plaatsen: dat zijn gewoon numbskulls. Zij die niet geloven worden gevangen met een drogreden: die hebben ook een geloof, want ze geloven dat God niet bestaat. Zij die niet (direct) mee willen spelen bij de grote zorgen over het klimaat krijgen het etiket “DENIER” opgeplakt.

Over één ding zijn de aanhangers van God, evolutie en klimaatverandering het eens: zij die niet geloven, zij die menen dat het verhaal van Darwin grote hiaten vertoont, en zij die niet bezorgd zijn over de gevolgen van de door de mens teweeggebrachte klimaatverandering zijn blog-o-bots die de blogosphere vervuilen.

Climate denier, da’s eigenlijk een rare. Ik geloof niet dat er iemand is die ontkent dat er klimaat is - al was het alleen maar omdat het zo nu en dan ons humeur flink kan beïnvloeden.
Bedoeld wordt eigenlijk dit.
Er zijn mensen die zich zorgen maken om het klimaat. Er is een wetenschappelijke discipline ingericht, die die zorgen tot uitdrukking brengt in onderzoek en rapportage van positieve bevindingen. In de politieke sfeer worden er maatregelen getroffen (die geld kosten en/of het plezier in het leven vergallen). De mens wordt daarmee op een voetstuk geplaatst: dat hij voldoende begrijpt van en iets kan veranderen aan het klimaatsysteem, en tegelijkertijd als de schuldige wordt aangewezen van de klimaatverandering. Zoals een site die klimaatactivisten van argumenten voorziet het stelt: Climate reacts to whatever forces it to change at the time; humans are now dominant forcing.
Er zijn ook mensen die vraagtekens zetten bij die zorg voor het klimaat en de maatregelen die daaruit voortvloeien. Mensen die vooral geen schuldgevoel aangepraat willen worden.
Omdat de wetenschap hypotheses heeft opgesteld en inmiddels omarmt die positief voor die zorgen zijn, hypotheses die inderdaad de schuld bij de mens leggen, worden zij die vraagtekens zetten deniers genoemd.
Dat is de wereld op z’n kop zetten.

Ik kom hierop doordat ik kennis maakte met Susan Crockford en de behandeling die ze zich moest laten welgevallen door het wetenschappelijke tijdschrift Bioscience c.q. een onderzoeksteam van Harvard.
Crockford is een erkend scientist, die ook iets weet van ijsberen. Genoeg, naar haar mening, om te protesteren tegen het verhaal dat er rondgaat over de negatieve ontwikkeling van de ijsbeerpopulatie. Daarop heeft een team van Harvard een vernietigend artikel over haar geschreven. Dat team heeft “verzuimd” om te praten met Crockford, om aldus te weten te komen wat ze precies van ijsberen afweet, hoe ze aan die inzichten komt, en of dat een aanleiding zou kunnen vormen om de wetenschappelijke inzichten bij te stellen.

Eén ding staat vast: het klimaat verandert voortdurend.
Een tweede is of wij voldoende van het zeer gecompliceerde klimaatsysteem begrijpen om daarbinnen oorzaak en gevolg aan te wijzen.
Een derde is of we kunnen vaststellen wat de juiste maatregelen zijn.

Ik ontken niet dat het klimaat verandert. Ik ontzeg de menselijke maat wel de capaciteit en de competentie om het klimaatsysteem te doorgronden. Dus ik huiver als ik aan sommige mogelijke maatregelen denk.
Ik woon op een heuvelrug met zicht op een meer. In de vlakte beneden mij liggen enkele landbouwgronden die vanwege de landbouwpolitiek niet meer gebruikt worden. Mijn omgeving is rijk aan zonuren. Ik moet er niet aan denken dat ze op die landbouwgrond zonnepanelen gaan plaatsen. Mijn omgeving heeft een overvloed aan winduren, gevuld met stevige wind soms. Ik moet er niet aan denken dat ze hier windmolens gaan plaatsen.
Ik ga gillen als ik er aan denk.

Een belangrijke vraag is dan toch: hebben we goed zicht op het klimaatsysteem en de veranderingen die zich daarin voordoen.
Eén van de non-deniers is Bart Verheggen. Hij is een breed georiënteerde atmosferisch wetenschapper, en [houd me] bezig met onderzoek, advies en communicatie op het gebied van klimaat, energie en luchtkwaliteit.
Hij schrijft op zijn blog: Modellen, gebaseerd op natuurkundige kennis van het klimaatsysteem, kunnen de recente opwarming goed verklaren, maar alleen als daarbij ook de menselijke invloeden zoals emissies van broeikasgassen en aerosolen (fijn stof) worden meegenomen.
Daar wringt bij mij de schoen. We weten veel van de economie af. We hebben dan ook modellen om het toekomstige economische gebeuren te voorspellen. Iedereen weet wat de resultaten daarvan zijn: dat gaat heel vaak niet goed.
Het klimaatsysteem is vele malen ingewikkelder dan de economie. Wat moet ik dan van die modellen verwachten.
Bart voegt daaraan toe: Zou het kunnen dat al die wetenschappers het faliekant mis hebben? Dat kun je natuurlijk nooit uitsluiten, maar voor een dergelijke boude stelling heb je dan wel heel sterke bewijzen nodig ... Ja, dat zou heel goed kunnen Bart. En dat is, nogmaals, de wereld op zijn kop zetten. Als iemand wil beweren dat God bestaat, kun je bij degene die die bewering niet accepteert niet de bewijslast van het niet bestaan leggen.
Als jij, of welke klimaatwetenschapper dan ook, wilt beweren dat wij het klimaat naar de donder helpen, zul jij dat moeten bewijzen. En als je maatregelen wilt treffen om iets tegen klimaatverandering te doen, zul je met verdomd goeie argumenten moeten komen - zodat ik niet bang hoef te zijn dat het middel wel eens erger dan de kwaal zou kunnen zijn.

Wij hebben in NL ook een geleerde die een slechte naam heeft in de milieubeweging: Salomon Kroonenberg. Nogmaals het blog van Bart Verheggen. N.a.v. een interview dat Maarten Keulemans had met Kroonenberg schrijft Hans Custers, gastschrijver: op detailniveau spuit Kroonenberg zo veel drogredenen, halve waarheden en hele onwaarheden, dat hij zich volledig diskwalificeert als serieus te nemen wetenschapper.”
Ik wist ineens, met grote en stellige zekerheid, dat ik niet wil dat de Bart Verheggens onder ons, in hun hoedanigheid van wetenschapper, ook maar één klein vingertje in de pap krijgen bij het overwegen van maatregelen die de (gevolgen van) klimaatverandering moet beperken.

Verheggen/Custers zegt nog iets: “Bovendien vergeet hij [Kroonenberg]dat de aarde nog nooit in de hele geologische geschiedenis bewoond werd door ruim 7 miljard mensen, die voor hun bestaan in belangrijke mate afhankelijk zijn van stabiel klimaat.
Ja Bart/Hans, inderdaad, 7 miljard mensen. Dat moet georganiseerd worden. En om dat te organiseren moet er gedealed worden tussen mensen met verschillende inzichten.
Nee Bart/Hans, stabiele klimaten bestaan niet. En God verhoede dat jij je wetenschap ooit mag gebruiken om maatregelen te treffen zodat het klimaat gestabiliseerd wordt. Ik geloof niet in God. Maar ik zou bijna in hem gaan geloven, in het vertrouwen dat hij jullie met bliksem en donder een halt toe zou roepen, zodat je het werk zijner handen niet kunt verstieren.

Ik ken Susan Crockford niet zo goed. Maar haar papieren zijn OK.
Ik heb wat meer zicht op Salomon Kroonenberg. Volgens mij is dat een integere wetenschapper.
“Echte” wetenschappers hebben kennelijk problemen met dit soort wetenschappers.

Het klimaat baart mij niet zulke zorgen. Er zijn genoeg mensen van goede wil. De geschiedenis heeft aangetoond dat er steeds weer Tom Poes-en zijn die een list verzinnen, daartoe aangemoedigd door bezadigde Heren van Stand.
Wat mij zorgen baart is het wetenschappelijk klimaat, waarbinnen met niet zulke welkome boodschappers op deze manier wordt afgerekend. Absoluut geen Heren van Stand.

NB
Heel toevallig ontdekte ik de climate wars. Dit is de eerste van een aantal impressies van wat zich in die climate wars afspeelt.
Voor de volgende impressie zie: zeven en een half miljard mensen