Tuesday, July 22, 2014
disclaimer
Aldus de NRC.
"deze plek" is het live blog waar alle, ik herhaal alle nieuwsfeiten en al het andere dat door de redactie van NRC wetenswaardig gevonden wordt, met ons gedeeld worden, ongeacht wie dat dan ook gemeld heeft.
Het wordt maar liefst zes (6!) keer herhaald, steeds bij een bericht uit die hoek.
NRC heeft kennelijk niet in de gaten dat ze zichzelf hiermee expliciet in de propagandaoorlog mengt: wat de regeringen van USA en Maleisië, de Europese Commissie en de bewindvoerders van Malaysia Airlines te melden hebben is uiteraard niet gekleurd. Dat Nederlandse regeringsleiders, onze Koning voorop, uitsluitend en alleen de waarheid spreken, zodat verificatie volkomen overbodig is, staat natuurlijk als een paal boven water!
Ik herhaal hier daarom nog maar eens wat ik al elders gemeld heb:
"It is becoming plain that the atrocity visited on the Malaysian jetliner is a direct result of arming morons." (one of the - American - pundits)
Well, it is American intelligence that told us about an airliner blown out of the sky.
As ... ahem ... American intelligence has told us also "everything you need to know" about MH 370.
Remember?
That other Malaysian airliner.
It appeared to be all humbug. We still do not know just a tiny little bit of what really happened.
Thursday, July 17, 2014
Robot's odds *)
What about his evolutionary chances?
I got a phone call from Hauser. I'd sent him an e-mail, telling that I was interested in the faculty of language, either broad or narrow. Hauser invited me to his place. So, I made the trip to Cambridge.
» Okay, you wanted to talk. Talk.
» Sir, can you tell me about FLB and FLN.
....
He nodded to me.
» Go on.
» I asked you a question.
» Just talk. I'll listen.
» Talk about what.
» Don't bother. If you want to talk nonsense, feel free. Next week I'll answer your question.
» Okay ...
And I talked and talked ...
Next week I went back.
He showed me a scheme.
Completely incomprehensible!
» You say, this is what I'm doing?
» Yes.
It appeared that what we call chatting or a serious meeting isn't talking or discussing.
Actually:
- we do grammatical computations
- our phonological converter tunes the results for our sensory-motor
- our semantic driver tunes the result for our conceptual-intentional layer
in order to be sure that the message we want to deliver is delivered by our mouth!
Did you know that?
I do not bother. It's our way of thinking since we were kids.
For the Greeks we were just water earth fire.
After Galileo and Keppler we consisted of solar systems and galaxies.
When we invented the watch the human body was like a watch.
We invent God: humankind is his image.
We build systems: we believe we are systems.
That's our fate.
Have you ever eaten spaghetti à la Leonardo? Can you imagine, having a plate in front of you, prepared by me?
Try.
Suppose you come along my place, just to say: nice post Leonardo!
And I invite you to have dinner with me.
But you are in a hurry.
No problem, I say, just a quick and dirty (think of the dirty rice of Autogrill, but not that dirty - I don't like chicken livers or giblets)
There it is: a tangled ball of spaghetti with egg and bacon, tomatoes and herbs.
And you do: hmmmmmm
(thanks for the compliment).
And I say: Nice system ay?
Nice system???
I understand your confusion.
But there exists something like spaghetti code.
Programs which flow looks like a bowl of spaghetti.
As we now and then made quick and dirty programs - temporary provisions in systems because there's not enough time or money.
(By the way: forget about temporary.)
So, where does that leave Robot, eating from the pizza tree.
Jan is still fervently supporting the idea of evolution.
Some husbands are looking forward to it, a nice robot in the kitchen ... leaving the wife with mixed feelings.
Ah, systems and subsystems.
But there are two problems with our metaphor.
Our systems are discrete and far from perfect.
Natural systems lack discreteness and are perfect ...
... sorry, no objection, my phonological converter is still tuning up for the grammatical computations of Greenpeace and the climate movement.
Of course, Hauser and Co are talking concepts. But, reading their article you can hear them thinking: well-ordered systems, and logical, reusable components.
But what kind of law tells us that nature provides us with well thought-out modular systems. Nature has also a lack of time. What if there's an impact of a meteorite, or something like the first industrial revolution in England? Nature has not always time for structured programming.
And one thing for sure. Quick and dirty and spaghetti code suffer a flaw in common: you can't use these techniques for a component in a body of functions, procedures and programs.
The problem is: seeing ourselves as systems makes also the reverse true. Because we have evolution behind our shoulders, we believe that these systems we are building have an evolutionary future waiting for them.
Those who hate elections hope that the theory proves right, which means you will be rid of presidential and other hopefuls.
But, can Jan, the writer, be sure that no robot will beat him in what a scholar perhaps likes to call the function of word-processing but what I like to see as a brilliant manipulation of characters words text form.
Once again: what about Robot's aspirations?
I know three arguments for the absence of evolution in robots - sorry Jan, I am what we call in Italy un testardo.
- it's robust programming, certainly no quick and dirty style; so you can trust the processor feels comfortable in his envelope
- we pamper them: our robot has nothing to complain about his "natural" environment - there's no incentive for changes
- if there's something to improve we take initiative, way before the robots can even think about it
» Sorry Robot, the first scenario was the best for you. Leave at once New York and return to that police barricade. Don't do what they ask you to do. Let them fire that anti-aircraft missile. It means an honour to you and it will be their shame. Jan and I will create a new robot. I'll call him Robot II.
*) this is a sequel to my post Robot
Tuesday, July 15, 2014
Robot
Almost all thinking is a matter of pattern matching and comparison
and that should be possible with all its variations in robots
within a reasonable length of time.
Perhaps a couple of decades.
Jan Sand
» So, Mary, what's dinner tonight?
» Your turn my dear, today.
» Oh nooooh ... I'm so awfully busy.
» John, it's always the same with you ... today it just doesn't work. Surprise me.
» What about a pizza of Vittorio's?
» Vittorio's? That was New York. We are back home now darling ... Hmmm, but you are right, it was delicious.
» Why don't we have a Vittorio's here in LA?
» Maybe you can cook us a pizza like the one at Vittorio's place. Give it a try.
» I can order one.
» Yeah, and ask Vittorio to deliver it here, at dinner time. Are you crazy?
» I can tell Robot to get us that pizza.
» That will be an expensive one.
» True. But also a great test. He can take your car.
» Oh no, not my car. Your car.
» What am I supposed to do without a car.
» Ahem ... in the meantime you can do the cleanup ... and till Robot has returned from his errand you do the cooking! I'm off for work now. Bye honey.
The logic of Mary is unbeatable. So I gave Robot instructions to get us that pizza, and found myself fiddling around the house, and in the kitchen preparing dinner as long as Robot was on his way.
I had that discussion with Jan. Off stage.
On the evolution of robots.
Jan believes in robots.
I don't.
Because Jan is about twenty years my senior, I guess, he thinks I'm stubborn and precocious.
He's absolutely right. I was, I am and I will be self-willed. Even in afterlife: I will pass over the entrances to the premises of Satan and Jehovah and I shall start my own business.
What are we talking about?
A robot is two things.
One is the envelope, the appearance of the thing.
Second is the "free will" to do what it has to do: the processor.
I do not know who took care of my processor, but the robots are very dependent of the way they are programmed by us.
It's not necessary to think of human shaped robots: I think the mouse with the plug was one of the first robots. It was a mouse who was programmed to move to a socket when his voltmeter told him he needed a recharge, and then back to his place in the middle of the room.
First the coordinates of the socket were given. Later he was allowed to move freely through the room and he had to look on his own for the socket. Then he was put in a room with more sockets and some obstacles.
That has off course nothing to do with evolution. It's developmental progress.
One day the mouse found himself exactly in the middle between two sockets. That made him a real ass of Buridan: because both ways were identical in every aspect, the mouse couldn't decide - he found himself in an infinite loop.
Yes, there's talk about evolutional software - a program which "corrects itself" when erring. The only thing these programs do, is the thing they are told to do - solving only those errors which are anticipated by the programmer.
Now, Jan and I built that laboratory in Silicon Valley. We created some robots, different envelopes and different programs. They had one function in common: recreation. The robots were programmed to recreate themselves.
Not by sex, please. We mankind know almost nothing good about sex. Porn and raping, yes, that's what we are good at. How could we tell a robot to have sex?
No, we provided them with the raw materials
And, we made it possible to get variations in the programs. Part of the recreation program was that the other subsystems could be changed slightly, by replacing an arithmetic instruction by a jump, or by changing the addresses of a comparison. All at random.
The number of changes at random.
The instructions to replace at random.
The new instructions and modi operandi at random.
The program and data addresses at random.
The result was of course unpredictable.
Evolution!
You know the experiment with the typing apes?
Once some apes were trained to handle a typewriter and to deliver sheets of text. An ape who came up with a kind of a Vonnegut story, or with something of the quality of Ray Bradbury would be rewarded with an extra banana.
It took a lot of paper.
There was no need of extra banana's.
But Jan and I squatted there, at a safe distance of our lab, waiting for things to come.
And there he was, our robot. A chance out of a trillion.
And he was human like!
The one we sold to John and Mary.
Robot has done his duty. He has travelled the long way from LA to New York, has bought the pizza, put it in the freezer in the back of the car and is now driving back. Off course, there's no need for a break, after all he's a robot. Just now and then filling the car with gasoline.
Then, in some way he draws attention from two cops in a patrol car.
They order him to stop and ask for his license.
He hasn't of course.
But he has a certificate of proficiency ... which is of no value to the cops.
They ask the registration certificate of the car.
It appears that Robot is driving a car of some John.
Then one of the cops wises up to the freezer, and they find the pizza.
They find out that it's paid with a credit card of the same John, as is the petrol to drive all the way long from LA to New York and back.
The man's story is: my boss in LA ordered me to buy a pizza in New York.
One of the cops comes up with the handcuffs.
Now it's Robot's turn to get angry. Because a pistol is of no use the two policeman find themselves in two ticks back in their car. Robot ruins the locks of the doors and turns the car upside down.
He knows how to deal with the scum of the earth.
It doesn't take a long time before he finds himself confronted with a police barricade.
He halts his car and waits.
They ask him to come out of his car - no reaction.
They shoot at him - Robot decides to starts the engine and to leave this horrible place.
Then they use an anti-aircraft missile.
That was Robot.
Here we enter territory of Chomsky, I mean Chomsky the linguist, and others, like Hauser and Fitch: communication between two creatures, supposedly of a human kind, and the function of language.
In a co-authored venture they identify 4 (sub)systems for the function of language. Three are FLB = the broad sense. One is FLN: the Function of Language in the Narrow sense and they write:
We hypothesize that FLN only includes recursion and is the only uniquely human component of the faculty of language. We further argue that FLN may have evolved for reasons other than language.
To conclude, after 10 pages, filled with ten thousand of words, that ...
... this represents a tentative, testable hypothesis in need of further empirical investigation ...
... believing ...
... that a comparative approach is most likely to lead to new insights about both shared and derived features, thereby generating new hypotheses concerning the evolutionary forces.
And we are only talking a subsystem of language, which is in itself something of the narrower sense, being a little tiny subsystem of that complex and big whole that we call a specimen of human mankind.
- + - + - + - + - + - + - + - + - + - + -
A different scenario for the outcome of the quest of Robot for a pizza is thinkable.
I think Jan would prefer the next one.
Robot has done his duty. He has travelled the long way from LA to New York, has bought the pizza, put it in the freezer in the back of the car and is now driving back. Off course, there's no need for a break, after all he's a robot. Just now and then filling the car with petrol.
One of these moments he sees a man who's served a pizza in the bar of the service station.
He thinks: I have a pizza in the back of my car. Must be the real thing, because I had to travel that long.
Now the usual place for Robot to get his food is the socket. But he sees that that man enjoys that pizza. And he wants to be a real man.
So, he goes to the back of his car, opens the refrigerator and takes the pizza out. Because of the heat of the day it doesn't take much time to thaw out the pizza.
It smells good.
It tastes good.
And Robot decides to go back to New York.
It's hard working, in the sweat of thy face, but every day there's a delicious pizza on his table - as a reward ...
... which marked the beginning of the era of the fallen robots.
Saturday, June 28, 2014
maten naaien
Maradona voegde daar, volgens the Guardian, aan toe: ... they might as well handcuff him and throw him in Guantánamo.
Da's ook wel een goeie.
Er is nog steeds geen fatsoenlijke definitie voor terrorisme gegeven. Hier is een Italiaans jongetje op z'n vrije middag een balletje aan het trappen, is daarvoor speciaal naar Brasil gevlogen - waar kun je beter tegen een balletje trappen, nietwaar? - en dan wordt hij ineens in zijn schouder gebeten. Hoe de definitie van terrorisme er ook uit zou moeten zien, het kan niet anders dan dat aanslagen op de homo ludens, dan wel aanslagen op toeristen, daar onder vallen.
Dus dan kom je al gauw in Guantánamo.
The Guardian liet onder de kop Why Fifa’s disciplinary committee was always going to ground Luis Suárez weten: In some ways, the pantomime villain Suárez represents a convenient target for Fifa. It is tempting to wonder what it would have done had the offender been Neymar or Lionel Messi.
It is tempting to wonder, meer dan tempting to wonder zou ik zeggen, waar Owen Gibson, de schrijver van het artikel, een door de wol geverfd sportverslaggever en nu chief sports correspondent, hier precies op doelt.
Hugo Borst vond het in de huiskamer van Studio Brasil allemaal nogal erg zwaar. De man die eerst moord en brand schreeuwde dat er een grens gepasseerd was, vond dat er nu nog een keer een grens gepasseerd was. En het was zo sneu voor Liverpool. Dat je Suárez straft, alla, maar dat Liverpool daar dan ook nog onder lijdt ...
Ik weet niet of het anders kan, maar 't is wel in overeenstemming met vigerend recht. Als een (potentiele) werkgever wil weten of je een strafblad hebt, moet jij een zgn. VOG, verklaring omtrent gedrag, aanvragen, die je krijgt als je je altijd netjes hebt gedragen. Als je dan een strafblad hebt met daarop een straf die relevantie heeft voor de vragende werkgever zal die VOG niet afgegeven worden. De werkgever weet dan genoeg.
Het strafblad lijkt mij in relatie tot de werkgever in kwestie, Liverpool, zeer relevant. Dat hoeft zich dus niet bestraft te voelen. Veeleer zouden ze daar maatregelen moeten nemen.
Maar voor mij is de show gestolen door Chiellini. U weet wel, die Italiaanse voetballer, die het slachtoffer was van die beet.
Natuurlijk weet U dat, hij zocht subito alle in de buurt staande camera's op, met ontblote schouder, om in grote verontwaardiging te laten zien wat voor een aanslag er nu op hem was gepleegd. Je was als voetballer je leven toch niet meer zeker met een speler als Suárez in de buurt. Die man moest onmiddellijk van het veld af, pronti alla morte of niet, om ook nooit meer op het veld terug te keren.
Eerst toen de straf was uitgesproken, kreeg Chiellini medelijden met Suárez. Op zijn website laat hij, in het Engels, weten: At the moment my only thought is for Luis and his family, because they will face a very difficult period. I have always considered unequivocal the disciplinary interventions by the competent bodies, but at the same time I believe that the proposed formula is excessive.
Klein matennaaiertje dus.
En ik vraag me af: zijn die voetballers en zij die ons daarover berichten eigenlijk niet allemaal toe aan professionele hulp?
zie ook bijtertje
Wednesday, June 25, 2014
bijtertje
Zijn laatste beet is een zeer verse - als ik dit nu, 25 juni 2014, noteer, nog geen 24 uur geleden. Als het aan een paar zeer verontwaardigde landgenoten uit de huiskamer van Studio Brasil ligt, is dit daadwekelijk zijn laatste beet geweest. Er wordt schande van gesproken. Wat ze er mee te maken hebben weet ik niet, maar ... zijn ploeg moet zeggen: we willen je niet meer ... de bondscoach van Uruguay moet hem nooit meer in de selectie opnemen ... hij moet professionele hulp zoeken.
Ze hebben nog net niet gezegd dat de man z'n leven lang geen bal meer mag aanraken, in welke hoedanigheid dan ook, althans, ik heb het niet gehoord op die momenten dat ik mij in die huiskamer bevond.
De Italiaanse kranten spreken er ook schande van. Dat kan ik begrijpen, die zijn per slot uitgeschakeld. La Repubblica heeft een fotosequenza; een zoom van 764x660 pixels toont duidelijk sporen van wat een beet zou kunnen zijn.
Wat is er eigenlijk zo erg aan?
Wat is er zo schandalig?
Ik ben na een hockeywedstrijd een keer gebeten door de hond van één van mijn tegenstanders. Na afloop van de wedstrijd, we zullen wel gewonnen hebben. Die hond beet door.
Dat is echt erg.
Ik bloedde, en moest naar het ziekenhuis voor een tetanusinjectie.
Moet je na een beet van Suárez ook een tetanusinjectie hebben?
La Repubblica heeft geen fotosequenza van Claudio Marchisio die met de noppen op de knie van Arevalo Rios stampt voordat ie verder gaat met voetballen. De man kreeg er rood voor, maar de commentaren waren zeer zuinig. Zoiets als "terecht rood", zonder stemverheffing, zonder algemene verontwaardiging.
Iemand die bijt, altijd op torsohoogte, brengt het kapitaal van de professionele voetballer niet in gevaar. Maar iemand op de enkels trappen, of een schop tegen de schenen geven, of een elleboog in het gezicht - dat is zoiets als wanneer tijdens een concours bij een pianist, die aan een prachtige uitvoering van de Sonata Pathétique bezig is, een mededinger de klep naar beneden laat vallen.
De reactie van Chiellini gezien?
Je begrijpt dat een speler die zojuist een elleboog tussen de ogen heeft gekregen van pijn over de grond rolt. Maar bij zo'n beetje pak je de bijter bij zijn nekvel en brengt hem bij de scheidsrechter, zodat het gebit van de verdachte ter plekke vergeleken kan worden met de gebitsfoto: ja, dat is 'm.
Maar Chiellini rolt over de grond, zoals iedere voetballer die de aandacht van de scheids wil eerst over de grond rolt - daar wordt volgens mij meer op getraind dan op het nemen van strafschoppen.
Ik herinner mij het WK van 2006. Marco van Basten, die wonderschone spits, had in de wedstrijd tegen Portugal Khalid Boulahrouz opgesteld. Volgens mij met slechts één opdracht: Ronaldo, die andere wonderschone spits, uit te schakelen. Boulahrouz voldeed binnen 7 minuten aan de opdracht: hij gaf Ronaldo een doodschop, zodat die 27 hulpeloze minuten later niet meer verder kon.
Ik geloof dat ik de enige was die dacht: die man mag nooit meer een bal aanraken.
Ik geloof dat ik de enige was die dacht: hoe kan Marco van Basten, wiens enkels toch kapot geschopt zijn, zo iemand in zijn selectie opnemen ... en houden!
Ik heb nooit gehoord dat Boulahrouz professionele hulp moest zoeken.
zie ook maten naaien
Sunday, June 22, 2014
duurzaamheid
Of dat artikel een antwoord was aan Ewald Engelen, of gewoon een column in een reeks van willekeurige columns, weet ik niet, maar, voor zover het badinerend bedoeld was werd dat badinerende karakter toch door twee zaken getemperd.
Rob Wijnberg was zelf van mening "Ook zetten ze, in mijn ogen terecht, vol in op duurzaamheid: 40 procent in 2020, 100 procent in 2050 - geen partij die, voor zover ik weet, de lat hoger legt dan dat."
Vervolgens regende het halleluja-bijdragen van leden.
Ik zou graag willen weten wat duurzaamheid inhoudt, en wat die inzet precies van ons vraagt. Volgens Rob Wijnberg betekent dat "duurzame energie, bescherming van het milieu, herdefiniëring van welvaart in welzijn." Later "preciseerde" hij dat nog eens: "het voorzien in de behoeften en aspiraties van een samenleving in het heden op een manier die het voorzien in de behoeften en aspiraties van een samenleving in de toekomst niet in gevaar brengt."
Een lid droeg zijn steentje bij: "Als je een vis of ei eet, is die vis of dat ei zelf niet letterlijk duurzaam, maar een duurzaam geproduceerde vis of idem ei komt uit een productieketen die er op een verantwoorde wijze voor zorgt dat de productie in stand gehouden wordt ..."
Juist ja.
En weet die vis dat?
Een ander lid vond dat het landschap van zijn vader veel aangenamer was dan het landschap waar hij het mee moest doen.
Hetgeen mij deed vermoeden dat deze denkwijze gevoed wordt door een behoorlijke portie nostalgie: het tuinpad van mijn vader - hetzij het liedje van Wim Sonneveld, hetzij dat overigens mooie plaatjesboek van Rien Poortvliet.
Die gedachte werd voor mij angstaanjagende bewaarheid toen er een artikel van Rutger Bregman verscheen over de voordelen van een uitdijende overheid. Dat artikel werd geïllustreerd met foto's. Geen foto's die aangaven waar er te weinig overheid was. Die foto's brachten de overheid überhaupt niet in beeld. Nee, een aantal, ook beslist weer mooie plaatjes van (kapitalistische!) productiviteit uit de eerste helft van de vorige eeuw.
Je kunt je natuurlijk afvragen hoe je te weten komt of je een toekomst in gevaar brengt.
Je kunt je afvragen waarom een productieketen die al eeuwen meegaat, plotseling in elkaar zou storten.
Je kunt je uiteraard afvragen of dat veranderde landschap iets van doen heeft met de veranderde hoeveelheid mensen.
We voeden nu veel meer monden dan vroeger.
We kleden nu veel meer lijven dan vroeger.
We leggen nu veel meer hoofden te ruste onder veel meer daken.
De productieketens zijn noodzakelijkerwijs aangepast, het landschap is vanzelf meegegaan - en er is nog steeds toekomst.
Is die toekomst er anders op geworden? Wel, net zomin als dat het heden zich aanpast aan de waan van de tijd, zal de toekomst zich iets aan onze luimen gelegen laten liggen.
Recent zijn er twee boeken verschenen. Een van Jaffe Vink, die zijn pijlen richt op de alarmisten: Wie is er bang voor de vooruitgang? Een van Jan Paul van Soest, die zijn pijlen richt op de sceptici: De Twijfelbrigade. De recensent van de NRC bespreekt ze onder de kop De God van het klimaat en vat het verschil als volgt samen. ‘We kunnen niet geloven dat het goed gaat’, schrijft Vink. Van Soest laat op nuchtere en zakelijke toon zien dat we evenmin willen geloven dat het wel eens slecht zou kunnen gaan.
Wat mij betreft slaat NRC, wellicht ongewild, de spijker op de kop: het gaat over een god; je gelooft in die ene god - dat het allemaal goed gaat, of je gelooft in die andere god - dat we de toekomst in gevaar brengen.
Maar kan het misschien ook gespecificeerd en gekwantificeerd worden.
En zouden we, zolang we het niet kunnen specificeren, hetzij de ene kerk, hetzij de andere kerk, misschien niet wat bescheidener, een ietsje prudenter, met die zogenaamde inzichten om kunnen gaan.
Waarbij ik wel één heel specifiek accent wil leggen.
Beide geloven zijn inherent verbonden met een veranderingsproces. De toekomst ziet er nu eenmaal anders uit dan het heden.
Het ene veranderingsproces, dat van hen die er alle vertrouwen in hebben, is impliciet, min of meer autonoom.
Maar dat andere geloof, dat van die toekomstbewakers, dat van de alarmisten, heeft een bewust veranderingsproces: daar moet rechtsomkeert gemaakt worden.
Mag ik die laatste gelovigen vragen, voordat ze daadwerkelijk hun geloof in de praktijk willen brengen: kunt U ervoor zorgen dat U, bij het bewaken van de toekomst van onze kleinkinderen, het heden van mij en mijn kinderen niet in gevaar brengt.
Dat is uiteraard net zo'n moeilijke, of zo U wilt vrijblijvende vraagstelling als vragen om de toekomst te vrijwaren voor de negatieve gevolgen van ons onverantwoordelijke handelen.
En je kan overal een verhaaltje bij houden.
Vandaar dat ik een simpeler vraag heb.
Geef mij nu eens een paar politieke besluiten die ons in de richting van die 40%, of 100% duurzaamheid gaan brengen:
- wat houden die besluiten in
- wat gaat daar ingezet worden
- wie gaat die inzet betalen
- wat is de opbrengst, en hoe wordt dat vertaald in termen van duurzaamheid
- voeden we dan nog dezelfde hoeveelheid monden, kleden we dezelfde hoeveelheid lijven, en geven we dezelfde hoeveelheid hoofden een dak om onder te slapen
Bij PVV'ers krijg je nooit antwoord als je ze wat vraagt, dat ben ik gewoon.
Maar ook bij dit soort denkers moet ik het eerste antwoord nog terug krijgen.
NB Dit is één van de 4 posts waarbij ik inga op mijn kortstondige liaison met De Correspondent; hier wordt het hoe en waarom toegelicht
let op: lenen kost geld
Die bijdrage luidde als volgt:
"
"Geld lenen is heel erg slecht" zei een baas van de financierings-afdeling in ons bedrijf. "Eigenlijk is er maar één ding slechter: dat is naar de hoeren gaan."
De man kende calvinistisch Nederland.
"Nee" zei een bijdehandje - die het nog ver zou schoppen in deze wereld - "geld lenen om naar de hoeren te gaan, dat is het ergste wat er is."
Als naar de hoeren gaan een zonde voor je is, wel, dan heb je het makkelijk. Maar als je nou graag naar de hoeren gaat, en je hebt geen geld ... tja, dan zal je een keuze moeten maken.
"
Eén lid, een gelovige uiteraard, sprak mij aan: blijf even serieus, wil je.
Om verschillende redenen was ik zelden zo serieus.
Los van dat ik mij zeer kan amuseren met deze dialoog, en met de wending die die neemt: dit gesprek heeft daadwerkelijk plaats gevonden. En dat mag geen wonder heten in ons calvinistische landje.
Of het een calvinistische zonde zou moeten zijn, geld lenen, weet ik niet - ze zeggen in die kringen dat je moet woekeren met je talenten; en je kan niet woekeren met talenten als een ander daarvoor niet wil betalen.
Toen Ford de idee opvatte van efficiency in de auto-industrie --> lagere prijzen --> ook de kleinere man een auto --> grotere omzet (en zo kom je dan uit bij Den Uyl's "iedere arbeider in een autootje") had hij natuurlijk volgens de legioenen van de rechtvaardige inkomensverdeling zijn eigen arbeiders als eerste een auto moeten geven. Immers, wat je produceert daar mag je toch op z'n minst zelf van genieten. Of een salaris waarvan je jezelf met gemak een autootje kon veroorloven.
Daar komt natuurlijk een probleem om de hoek.
De buurman van de man in de autofabriek, die in de broodfabriek werkt, moet ook een autootje kunnen rijden. Okay, je zou kunnen zeggen: die buurman eet gratis brood, dat is nu eenmaal zijn stiel ... maar hoe kan er dan iets terecht komen van die betere inkomensverdeling.
De communistische maatschappij, daar meenden ze dat geregeld te hebben, maar daar hoor ik hier niemand van die westerse legioenen de loftrompet over steken. Dankzij ons vrijheidsideaal hebben we met dat achterlijke systeem van die tirannen uit het Oosten - Reagan zij geloofd en geprezen! - definitief afgerekend.
En dankzij die vrijheid kunnen we in deze kapitalistische wereld zomaar iets roepen ... dat mag, da's makkelijk. Een roeptoeter achterna lopen ... nog gemakkelijker. Maar over de consequenties nadenken, de vraag hoe dat te organiseren beantwoorden ...
Een auto ruil je niet tegen een brood, noch in een communistisch, noch in een kapitalistisch model.
Dus de arbeider gaat sparen. En omdat Ford zijn arbeiders iets beter betaalde konden die ook sparen. U voelt natuurlijk wel dat er iets paradoxaals aankomt, maar we gaan toch maar even stap voor stap verder.
Consumptief sparen zou je dit kunnen noemen. Niet sparen om te investeren, maar sparen om een autootje te kunnen rijden. Maar dat sparen moet wel iets opbrengen, en omdat er mensen zijn die geld lenen ...
Terzijde: er zijn wel gelovigen die denken dat Marx de banken niet zag zitten. Dat is een misverstand. In Marx' utopie, wanneer die uitgekomen was, was er geen banksysteem nodig geweest. Maar zolang die utopie nog niet was gerealiseerd zag Marx een functie voor een bank, die op een nette manier het spaargeld van de arbeider bewaakte en hem de vergoeding gaf die hem toekwam, omdat een ander betaalde voor het gebruik van dat spaargeld.
En daar zijn we bij het paradoxale aanbeland: we willen wel dat de arbeider spaart, we willen wel dat hij daar rente over krijgt, maar we willen niet dat ie geld leent.
Let op: brood kopen kost geld!
Die waarschuwing wel eens gezien?
Wel, hier staat ie.
En deze waarschuwing is niet idioter dan die andere waarschuwing, die door onze verontruste, wat zeg ik, zeer geschokte regelgevers in Den Haag is bedacht.
Het is waar: wie zelf meel koopt, en dat met de handen mengt met gist en water, en een oven warm maakt, die heeft binnen een paar uur een brood.
Je zou je natuurlijk iets af kunnen vragen over efficiency. Terwijl de bakker brood voor je bakt, kun jij met je handen op een andere manier geld verdienen.
Da's waar: zo zou je je ook iets af kunnen vragen m.b.t. de functie van banken, of de functie van geld lenen ... de omloopsnelheid van het ruilmiddel ... consumptie die zich naar productie kan richten ... werkgelegenheid ...
Van Rob Wijnberg als filosoof mag ik dat soort genuanceerde denken verwachten.
Van Rob Wijnberg als hoofdcorrespondent die leiding geeft aan het bestrijden van wanen van de dag, en zich daartoe omringd heeft met economen voor dat soort vraagstukken, mag ik dat soort genuanceerde denken verwachten.
Van Rob Wijnberg als consument die in een huis woont dat met andermans spaargeld is gefinancierd, mag ik dat soort genuanceerde denken verwachten.
Daarbij mag je ook nadenken over een "betere" inkomensverdeling. Maar één ding staat als een paal boven water: er zijn nu eenmaal consumptiemiddelen - niet alleen het autootje, maar ook de studie om piloot (of politicus) te kunnen worden - die niet met het in eigen portemonnee beschikbare geld te betalen zijn; de afzet en het gebruik daarvan zal dus georganiseerd moeten worden.
Let op: geld lenen kost geld!
't Is waar: om van iets te genieten zal je iets op moeten offeren: van wat je nu hebt, of van wat je in de toekomst aan potentie hebt.
Ofwel: als je graag naar de hoeren gaat, en je hebt geen geld, dan zul je een keuze moeten maken.
NB Dit is één van de 4 posts waarbij ik inga op mijn kortstondige liaison met De Correspondent; hier wordt het hoe en waarom toegelicht