Wednesday, February 4, 2026

dé Nederlander

[let op: niet de Neanderthaler]
De Nederlander is een genotzuchtige individualist die weinig ambitie heeft, zichzelf chronisch ziek eet en drinkt, er onbekommerd op los vliegt, verslaafd is aan sociale media, nauwelijks gesprekken voert met mensen van buiten zijn bubbel, weinig bereid is zichzelf te verdedigen als er oorlog komt en intussen uiterst tevreden is met zijn leventje.
Aldus vat een (dé?) cultuurverslaggever van de Volkskrant een boek samen.
Een boek van een sociaal onderzoeker die zijn boek aan het begin van het artikel mag inleiden met
In [dat] boek Lang zal ik lekker leven toont opiniepeiler Peter Kanne hoe de genotzuchtige Nederlander zich tevreden terugtrekt in zijn eigen wereldje, terwijl hij belaagd wordt door rampspoed en ellende: ‘Mijn generatie staat aan het begin van de verweking die ik beschrijf.’
En in de kop heeft hij dan mogen zeggen:
Mijn advies aan twintigers en dertigers: minder flauwekuldingen doen en een half dagje meer werken
Die hierboven tussen haken genoemde Neanderthaler bestaat niet meer.
Vandaar dat ik daaraan dacht: straks bestaat ook dé Nederlander niet meer.
De gemiddelde Nederlander wel te verstaan. Kanne is onderzoeker bij IPSOS. Daar kennen ze alleen gemiddelde Nederlanders – belangwekkende categorie: de gemiddelde ontevreden onderklasser.

Aan het eind van het artikel komt er toch wel een aapje uit de mouw:
Links heeft een soort zieligheidsobsessie. Politici aan de linkerkant zijn continu bezig met pappen en nathouden […]
Rechts heeft weer geen hart, daar denken ze dat de meritocratie helemaal geslaagd is; als je maar hard genoeg je best doet, kom je er wel.
De enige stroming die het maatschappelijk middenveld en de gemeenschap centraal stelt, is die van de christendemocraten. In die zin is dit boek ook wel een vorm van kleur bekennen.
Let wel: Dé gemiddelde CDA’er.

Want dat is, zoals gezegd, wat sociologen doen: die leven bij gemiddelden. Gemiddelden die zomaar ontstaan, en ook weer verdwijnen – na 37 zetels voor de PVV, na 9/11, na 70.000 Palestijnse doden, na 0 zetels voor NSC, na 11 zetels verlies voor de ontevreden onderklasser - en dan ook nog een exodus er bovenop! - als er weer een nieuw kabinet in de maak is. Je ziet de gemiddelde persoon als het ware ongemakkelijk schuiven op zijn zitvlak.

[Oh oh, dat ongemakkelijke schuiven van het CDA-potentieel toen Bontenbal vond dat je homoseksuele leraren best in een christelijk verdomhoekje mocht stoppen - 4 zetels kostte het hem, misschien wel de overwinning, want hij gaf Jetten een niet gemiste kans voor open doel.]

Na een tijdje nadenken kon ik niet anders dan er schamper om lachen … niet eens een toegeeflijke, goedwillende glimlach.