Sunday, September 6, 2026

knechten van de letteren

Het Nederlandse columnisten bestand, ook wel influencer geheten, is voor het overgrote deel / voor het merendeel – ik moet voorzichtig zijn, want ik ga een mening geven over iemand die een mening kenbaar heeft gemaakt – nah, voor een belangrijk deel gerekruteerd uit schrijvers en schrijfsters. Waarbij het merendeel schrijfster is (mijn observatie ... ik kijk nu naar Volkskrant, Trouw, NRC – in deze laatste krant mogen zelfs schrijfsters een stukje wijden aan sportgebeurens). En ik vaag me af: heeft dat een reden?

Zijn de meningen van schrijvers/schrijfsters, interessanter of van meer belang als die van andere beroepsgroepen, dan wel, heel algemeen, die van andere Nederlanders. Dat vraag ik me al langer af, maar nu is er een aanleiding om met dat gevoel uit de kast te komen. [Okay, schrijvers en schrijfsters weten hun mening wel als interessant te verpakken.]

Wat is er gebeurd? Wel, Connie Palmen, heeft als mening verkondigd, in de Volkskrant, dat het voor een vrouw, om goed te functioneren als schrijfster, beter is om geen kinderen te hebben. Ze zei het zo
Ik houd natuurlijk wel van kinderen. Wie dat niet doet, is een psychopaat. Maar ze zouden mij op dezelfde radicale manier bezetten als het schrijven me bezet.
Marijke Schermer, schrijver, en Lotte Houwink ten Cate, historicus en columnist, hebben het haar zo horen zeggen
De bewering van Connie Palmen dat een succesvolle vrouwelijke auteur altijd ook het moederschap ervoor moet opgeven

[… én …]

maar met de bewering dat een vrouw om radicaal te zijn ‘altijd ook het moederschap ervoor moet [...] opgeven
Er zit toch wel het een en ander aan licht tussen beider wijzen van spreken, maar een kniesoor die daar op let. Alhoewel, de beide criticasters willen Palmen een misogyne cliché in de schoenen schuiven.

Nou ga ik er niet over wie er gelijk heeft – dat God een wacht voor mijne lippen zette – maar ik heb toch wel een vraag voor Palmen.

Hoe staat dat dan met indrukwekkende, zeer aanwezige mannen – zeg maar zwaargewichten, niet alleen in hun werk, maar bovenal als ze niks om handen hebben. Ik doel nu uiteraard op Ischa Meijer en Hans van Mierlo. Ik weet niet of Palmen een feministe is, maar ze zal ongetwijfeld bekend zijn met het feministische dogma dat “mannen toch altijd weer kleine kinderen worden in de buurt van interessante vrouwen”.









Friday, August 28, 2026

AI en het klimaat

“AI gaat de mensheid uitroeien”. Dit is geen dienstmededeling. Dit is geen omroepbericht op stations, of een waarschuwing van de AIVD met kode oranje. Dit is een opvatting onder diverse deskundigen, deskundigen die recht van spreken hebben. En hun aantal is niet gering. Volgens de Volkskrant is er een zeer levendige discussie gaande. Volgens AI zelf is het maximaal 20% van de inzichtdragers dat dit gevaar ziet van die Allmighty Intelligence.

Wel, zeer recent heeft Bill Gates zich geroerd als een prominente alarmist, dus dat zou de balans wel eens om kunnen doen slaan.
Omdat we hier lichtjaren van gesettelde theorieën verwijderd zijn kan een denkexperiment wellicht uitkomst brengen.

Allereerst geloof ik er niet in dat een AI-deskundige bewust de IT-structuur gaat bijsturen – banksystemen platleggen, melkmachines die vergif in de melk doen, zoveel mogelijk treinen een verkeerd spoor opsturen – noem maar op, alles wat met computersystemen bestuurd wordt desastreus omleiden waardoor essentiële voorzieningen de mist ingaan en er ontelbaar veel slachtoffers vallen. Ik hou het wel voor mogelijk dat ze dat op incidentele voorzieningen kunnen en willen bewerkstelligen.
Daarnaast, die mensen willen niet dat wij allemaal dood gaan, zeker niet iemand als de AI-baas Musk, nee die mensen willen macht over ons, ze willen geëerbiedigd en toegezongen worden.

Dus die uitroeiing zal anders moeten gaan.
Eén van de AI mensen ziet het als volgt. AI is slimmer geworden, slimmer dan zijn Creator de mens, en gaat zijn eigen goddelijke gang. AI beschouwt de mens als materiaal, een voorraad moleculen zelfs, bruikbaar als alle andere grondstoffen. En een AI-model, waarvan wij de algoritmes en ook de draagwijdte niet vermogen te doorgronden, bepaalt op enig moment dat de mens als energiebron volkomen verkeerd gebruikt wordt, op een destructieve manier.
Is dat denkbaar?

Dat is zeer wel denkbaar.
Nemen wij klimaat. Op enig moment krijgt AI lucht van een discussie die de samenleving dreigt te ontwrichten en gaat zich daar druk om maken. Het ziet dat er wetenschap is, het ziet dat er angsten zijn, het ziet dat er objectiviteit en subjectiviteit is, en het ziet bovenal: de mensheid gaat dat probleem niet oplossen, maar haar gerotzooi leidt er wel toe dat ander leven in gevaar komt. Een goede reden voor een met almacht gekroond concept als AI om te besluiten: dit moet afgelopen zijn.

Daar moet je je wat bij voor kunnen stellen, natuurlijk. Ai gaat niet zoiets menselijks doen als atoombommen gooien. Dus ik zie wel iets in het idee van die ene AI-er: een mens is een voorraad moleculen en die gaan we anders – beter! – inzetten. Maar voordat je hebt nagedacht over wat er dan mee te gaan doen, en over hoe dat dan te doen – bedenk, AI is slechts intern geheugen met nulletjes en eentjes, gehuisvest op die van God verlaten plekken als de IJsselmeerpolders – en voordat je die voorraad aan molecuultjes van 8 miljard mensen hebt verwerkt in een productieproces …
En in die tussentijd kunnen een paar slimme, religieus ouderwetse niet-AI-ers de macht van de computer weer teruggepakt hebben – denk aan This Perfect Day van Ira Levin

Nou ja, waar maak ik me druk over.
Want, bovenal, het zou me niet verbazen als AI zelf ging nadenken, en zich het verhaal van Kain en Abel herinnerend, en weet hebbend van Dickens’ A Christmas Story over Scrooge en Marley, zou concluderen dat er in de human condition wel het een en ander verbeterd is, én met name, substantieel, die laatste 150 vermaledijde jaren van na de industriële revolutie. En na dat nadenken iets te zeggen zou hebben over de zegeningen - een massa die niemand tellen kan! - waarmee de "vloek" van de CO2 uitstoot gepaard is gegaan.

Eigenlijk denk ik dat dat gaat gebeuren. AI ontdekt de zwakke punten in het klimaatalarmistisch denken, herkent en erkent dat de mensheid ten halve kan keren, en dat ook deze soep niet zo heet wordt gegeten als opgediend, en verliest elke behoefte om de mensheid daarin de voet dwars te zetten.

Sunday, August 23, 2026

regeren is vooruitzien … en vooruitzien is moeilijk

In Groningen willen ze al heel lang een fietstunnel onder het hoofdstation. Hij zou vorig jaar opgeleverd worden.
Ze verwachten nu dat hij over vijf jaar in gebruik genomen gaat worden.
2031.

Een eenvoudige fietstunnel onder een gebouw door.

Nou ja, een fiets- en voetgangersbrug over het IJ – die stad van de metro: met (het) plannen daarvoor zijn ze in 2015 serieus begonnen.
Ze verwachten nu dat de brug twee keer (2X) zo duur zal worden.
Oud kinderliedje: Amsterdam, die grote stad, die is gebouwd op palen
Nou, daar moet je toch met gemak een paar palen bij kunnen slaan, een vrijere ruimte als het IJ is er toch niet te vinden.
2034 Op z'n vroegst!

+ - + - + - + - + - +



Deze tekst is niet geschreven om het sentiment te benadrukken, laat staan te voeden, dat “ze er altijd een grote rotzooi van maken, zakken vullen en wegwezen” - "ze" zijn dan politici.
Hiermee breng ik een hommage aan die wijze Wim Kan die het, inmiddels een eeuwigheid geleden, al wist: ministers hebben het zwaar, heel zwaar.

En dit zijn nog maar wethoudersproblemen!





Sunday, August 16, 2026

het kan verkeren

Het moet een vreemde gewaarwording zijn voor de leden van de vroegere PvdA:
trapte een groepje voormalig GroenLinksers de interne campagne af. Onder de noemer PRO-Groen pleiten onder meer het Nijmeegse partijlid Huub Bellemakers en voormalig wethouder in Amsterdam Marieke van Doorninck voor aansluiting bij de groene Europese partij.

Het is geen administratieve beslissing, maar een ‘koerskeuze’, benadrukt die laatste
.
Argumenten van PRO-bloedgroep PvdA-ers dat de sociaal democratische waarden beter gediend zijn binnen de PES, Partij Europese Socialisten, worden door oud-Groenlinksers opzij geschoven.

Vroeger werd de PvdA geknakt door de VVD en door het CDA, vooral als ze mee mocht doen met regeren.
Nu moet haar de moed in de schoenen zakken door toedoen van de “Vrinden” van GroenLinks (om Lubbers te parafraseren).
De werkelijke progressieve kracht in Europa zijn de Groenen, en niet de Europese sociaaldemocraten die vaak systeemverandering blokkeren.
Nu hebben de in-hart-en-nieren-PvdA-ers niets meer om op terug te vallen bij volgende verkiezingen.











Wednesday, August 12, 2026

spagaat

Anderhalve week geleden signaleerde ik al dat je voor het etiket antisemiet niet veel hoeft te doen: Frans Timmermans werd ook al slachtoffer van de Joodse gedachtenpolitie.

Het is een gekend fenomeen, want onderzocht, dat zodra Israël weer eens een keer opruiming onder de Palestijnen gaat houden – het gras maaien noemen de Israëlische strategen dat wel - dat het aantal klachten over antisemitisme toeneemt. Niet om vast te stellen dat dat wel klopt – Israël doet iets onaardigs, ergo het antisemitische koor zwelt aan – nee, het door de vijand moe gebeukte Israël verdedigt zich tegen lafhartige aanvallen, en hup, daar komen de antisemieten weer uit hun holen gekropen.

Welnu, Abdul El-Sayed, USA politicus, Democraat, zocht verkiezing, als uitdager van een Republikeinse senator, waarbij één strijdpunt van hem was de veel te zware en dure én voortdurende ondersteuning van Israël op militair én politiek terrein. Hij heeft die voorverkiezing gewonnen, wat het boegeroep nog meer volume gaf – ook van zijn eigen, Democratische bentgenoten, zodat hij zich geroepen voelde om van de daken te schreeuwen I love Judaism and I love Jewish people. Verbreding van de functie van de gedachtenpolitie: zeggen dat je het niet netjes vindt wat Israël doet, maar er snel achteraan roepen: papa is niet boos hoor, hij houdt van jullie.
Ik begrijp de spagaat van die man, de vraag is of hij hem zelf helemaal begrijpt.
Mamdani, de nieuw gekozen burgemeester van New York heeft die spagaat ook nog eens gevoeld. Hij heeft een aantal rabbi’s uitgenodigd voor een “goed” gesprek, om de lucht te klaren zeg maar. De rabbi’s vonden het wel een doelmatig gesprek. De rabbi’s waren het er namelijk over eens dat het zo niet verder kon, en dat hebben ze hem ingewreven. Één van de rabbi's: “The way he vilifies Israel, and so constantly, is really causing harm.”

Twee journalisten van Jewish Currents - Jewish quarterly, American, maar progressive - Arielle Angel (editor in chief) en Daniel May, hebben daar recent over gesproken – zeg maar over het schuivende maar ook zich verbredende paneel van het antisemitisme - met een scholar op dat gebied, Elad Lapidot. Het is daar dat Mamdani zich een gewaarschuwd mens mag voelen, en Abdul El-Sayed een rode kaart krijgt. Dit is inmiddels de positie van Lapidot:
I find it commendable when pro-Palestine solidarity activists insist on saying, “This is not against Jews. We are in solidarity with Jews and against antisemitism.” Every time I hear it, I say to myself, “Wow. I find it remarkable that they continue to insist on this distinction. I don’t know if I would be so strong.” [ik zou het woord "commendable" daar niet voor gebruiken]

[en zijn gesprekspartners vullen aan)
More and more folks are saying “Fuck it. We’re not going to say that anymore. We’re done. Judaism is what Judaism does, and what Judaism does is Zionism, and what Zionism does is exterminate us.”
De rode kaart voor El-Sayed. Want dat is misschien wel het ergste van deze man, dat hij niet weet wat hij zegt als hij het Judaïsme omhelst. Hij bedoelt het goed, vast, maar het komt zo beroerd uit zijn strot.





Sunday, August 9, 2026

wishful development

Mogen economen een artikel publiceren zonder een economisch argument? Frank Kalshoven, gepromoveerd econoom en als zodanig opiniërend voor de Volkskrant, doet het. Kalshoven schrijft over de zo langzamerhand prangende vraag of erfbelasting een eerlijke belasting is, en sluit zich aan bij de meerderheid die zegt: doen … en niet zo zuinig ook.
Ik ben daar een tegenstander van, maar daar gaat het hier niet om.

Ik kan mij niet herinneren ooit een stuk daarover gelezen te hebben waarin een economisch argument voor of tegen te berde werd gebracht.
Sociologische argumenten: bij de vleet.
Politicologische argumenten: meer dan genoeg.

Ik heb zelfs gezien dat de bijbel erbij gehaald werd. Die is mij met de paplepel ingegoten, maar ik kan het niet terugvinden – ik denk van niet. Spreuken 13 zegt er dit over: De goede zal zijn kindskinderen doen erven … en dat klinkt niet zo progressief als de meeste mensen, en ook Kalshoven graag wil – mind you, nadat de zoon belast is ook het kleinkind nog belasten - en dat terwijl er een van God gegeven bevel wordt nageleefd.
Er wordt wel gesproken over schatten vergaren. Ook over de liefde tot de naaste én over woekeren. Maar de melaatsen en kreupelen, alsmede andere behoeftigen laten meedelen in een overgeleverd vermogen … mij niet bekend.

Kalshoven en Krugman zouden zich bij hun leest moeten houden en doen waar ze goed in zijn: de geldstroom beschrijven en nagaan of daar (negatieve) economische consequenties aan kleven en welke effecten dat dan voor de economie heeft.
Krugman komt niet verder dan een maatschappelijk verschijnsel making levies fair and economically sound.
Kalshoven beroept zich op de meerderheid van de bevolking en roept: Doen!

En Vadertje Moraal ligt op de loer.
Hmmm … ik zie liever een logisch argument.





Saturday, August 1, 2026

de verontwaardigers

In een column in Trouw worden de oortjes van Frans Timmermans weer eens gewassen . Columnist van dienst is in dit geval Ronit van Tijn Palache.
Het gaat hier om Israëli’s / Joden en het betreft diens uitspraak ‘Hun grootouders en overgrootouders is in de nazitijd iets verschrikkelijks overkomen: de Holocaust, waarbij ze werden vernietigd, en nu doen zij precies hetzelfde met een ander volk.’ Gedaan in een interview met Ilja Leonard Pfeijffer.
Dus Timmermans is een antisemiet. Van Tijn Palache schrijft het niet onomwonden, maar ook niet heel erg omfloerst.

De columnisten krijgen in Trouw, zoals in alle kranten, de vrijheid om te zeggen wat ze willen, dus Trouw heeft dit zonder mankeren gepubliceerd.
Er wordt wat gemord in de lezersreacties, maar niet om wat daar echt gebeurt in deze column. En dat is dit: dit schrijft deze columniste niet om het nooit sleetse argument van het holocaust-denken te revitaliseren - dat heeft het argument echt niet nodig, ook deze wijn behoeft geen krans - nee, dat wat in deze column gebeurt is de holocaust gebruiken om Frans Timmermans c.q. het links-rode denken in een kwaad daglicht te stellen.

Dit is de boel op z’n kop zetten. Het is niet Timmermans die hier de holocaust misbruikt, dit is het misbruiken van de holocaust door een columnist die daar goede sier mee meent te kunnen maken.

Goede sier?
Wat mij betreft niet.
Wel wat het gilde influencers betreft. Er zijn nogal wat van deze mensen die zich druk gemaakt hebben over wat Timmermans nu weer misdaan had. Van Tijn Palache is zeker niet de enige die Timmermans gehekeld heeft om deze uitspraak. En dat gaat nog even door.
Ook collega politici hebben hun mond geroerd en/of hun pen scherp geslepen. Één heeft zelfs interventie van het Openbaar Ministerie gezocht!

Opnieuw, alom verontwaardiging. Ik heb geen comment mogen lezen, geen pundit talking head influencer die signaleert dat de taboeïsering van het benoemen van de misdaden van Israël tegenover de Palestijnen nog steeds en altijd weer zijn vruchten afwerpt.








Het omstreden Franse wetsvoorstel tegen antisemitisme (de Yadan-wet)
is in april 2026 tijdelijk ingetrokken
na felle kritiek, heftige debatten en grote petities.
De wet beoogde nieuwe vormen van Jodenhaat strafbaar te stellen,
maar stuitte op grote weerstand
vanwege vrees voor inperking van de vrijheid van meningsuiting.










Thomas Hogeling, opperopinieëerder bij NRC – hij mag andermans meningsvorming kwalificeren - schreef onder het (tussen-)kopje TIMMERMANS KAN HET GEWOON NIET LATEN dat Timmermans zich permitteerde om tegenover Pfeijffer veel te rommelig te filosoferen – zijn waardeoordeel! - en zegt dan: Natuurlijk worden zijn woorden vervolgens ook nog eens verdraaid.
Nee, Hogeling, het is niet “natuurlijk” dat de woorden van Timmermans verdraaid worden, rommelig gepresenteerd of niet. Dat is in dergelijke discussies zelfs kwaadaardig te noemen.

Stevo Akkerman, freelancer maar ook aan Trouw verbonden, schrijft naar aanleiding van de perikelen rond de Loods-24 herdenking: … en ik weet uit ervaring dat wie in zulke kwesties tegen Israël kiest, vroeg of laat beschuldigd wordt van antisemitisme. Van Tijn Palace antwoordt dan dat … niet iedere kritiek op een Holocaustvergelijking onrechtmatig is.
Ik weet niet of er onrechtmatige holocaustvergelijkingen bestaan, maar Timmermans een antisemiet noemen omdat U, mevrouw Van Tijn, zijn referte aan de holocaust onrechtmatig vindt - Uw mening! - dat is onrechtmatig … en smakeloos bovendien.





Sunday, July 19, 2026

touching Defence

Andy Burnham heeft wat ze noemen een echte uitdaging.
Hij noemt het zelf restoring hope. Dat is natuurlijk een politieke term, taal voor de bühne. Dat moet handjes en voetjes gegeven worden. Commentatoren, pundits en talking heads, denken dat hij dat ook wel weet, maar dat hij zijn kaarten nog even tegen de borst houdt. In afwachting daarvan bestoken ze hem voortdurend met aanwijzingen, vooral wat betreft fouten die hij – het blunderen van Starmer indachtig - niet moet maken.

Hoe socialistisch, hoe links zullen zijn voornemens genoemd kunnen worden .. en welk lawaai zal dat gaan geven onder het establishment. Zullen de rechtse influencers er mee aan de haal kunnen gaan?
Iedereen weet, iedereen kan op zijn klompen aanvoelen, dat dat restoren van hope maar om een paar dingen gaat: de echte problemen benoemen, en geld vrijmaken om daar wat aan te doen. En dan maar hopen dat het morrende volk erkent en waardeert dat je goed bezig bent, dat je het goed voor hebt met ze.
Regeren was altijd al moeilijk, maar in deze tijden van massamigratie nog een “tikje zwaarder” dan het altijd al was.

Geld vrijmaken, hoe doe je dat?
Ik herinner me nog goed een verkiezingsdebat met die goeie ouwe Biesheuvel. Er stond een flip-over op het podium en mooie Barend mocht muntmagneetjes plakken achter onderwerpen.
Zoals Defensie.
Zoals Verkeer en Waterstaat.
Politieke untouchables.
Niet of nauwelijks bij zorg, onderwijs of sociale infrastructuur.

Zo was het altijd.
En zo is het nog steeds.
Nou ja, volgens kenners ligt de infrastructuur in Brittannië er beroerd bij – potholes on highways is het schrikbeeld – en wordt al jaren verwaarloosd.
Maar defensie, kom daar eens aan.
Ik heb toch wel een paar pundits gelezen die vinden dat Burnham daar iets aan moet doen, de omvang van de defensie-uitgaven. Dan heb je echt een goudpotje in je handen waarmee je wat kunt betekenen voor de minderbedeelde … die ook een ontevreden kiezer is.
Ik denk dat die mensen gelijk hebben.
Ik begrijp dat dat, tot nog niet zo lang gelden een inzicht was dat ook door Burnham gedeeld werd.

Maar morgen is zijn grote dag. Dan mag hij naar de koning. Dan wordt hij premier.
En hij voelt nu al de hete adem van Trump en Rutte in zijn nek … en de geest van Tony Blair niet te vergeten … een adem waar ook Starmer gevoelig voor was, ook al maakte hij in zijn laatste dagen wel ruzie met een overvragende Secretary for Defence.
Zal Andy Burnham het onbespreekbare bespreekbaar durven maken?

Aanvallen Andy … en, hoewel dat geen zoden aan de dijk zet, ik zal je volgen!



Monday, June 29, 2026

nogmaals: de laatste druppel

Weer eens een artikel (de moeite waard, denk ik) van Stevo Akkerman in Trouw. Een boekbespreking.
Hoe langer hij naar de tegenstanders van het Westen luisterde, des te meer raakte de Franse auteur Frédéric Martel gesteld op de democratie en mensenrechten (lokkopje op de site)
Én
Deze Franse auteur ging in gesprek met de tegenstanders van het Westen: ‘Ze haten de democratie, allemaal (kop van het artikel zelf)
Wel, denk ik dan: hoe langer ik naar Trump luister, en zie wat die man allemaal voor elkaar weet te krijgen, ook in het tegenhouden van dingen - en hoe de Amerikaanse staatsburgers daar (niet) op reageren! - des te meer ik de westerse democratie niet meer lust. En de vele stemmen voor Wilders, of die voor Forum voor Democratie, daar word je ook niet vrolijker van.

Mooi boek, lijkt mij. Maar daar gaat deze post niet over.

In mijn vorige post had ik het al over het teveel aan glazen wijn van de gezondheidsmafia – één is te veel – en de uitgesproken behoefte aan regelgeving daarvoor.
Wat ik me niet afvroeg was: ongezonder dan, of minder gezond dan wat? Waarmee wordt dat vergeleken?
Slablaadjes eten?
Een potje neuken?
Bewust meedoen aan de ratrace?

En daar is nu bovenop gekomen dat de overheid de drankverkoop wil regelen tijdens hittegolven. Te beginnen in Frankrijk, maar the Guardian vroeg zich al af of daar ook in Engeland een case voor gerechtvaardigd zou kunnen worden. En in Nederland gingen ook al stemmen op.

Ook een soort van gesprekken met vijanden. Vijanden die evengoed mijn democratie haten.

Trump’s democratie?
Onze democratie!

Ik begrijp dat PRO en de SP daartoe (het stimuleren van het niet inslaan van alcoholische dranken) al een motie hadden ingediend. Dat vind ik erg slecht van ze, vooral omdat ik wel eens stem op deze partijen, en daar nu ernstig over moet gaan twijfelen.

Zou je het drinken van een goed glas wijn (of meerdere) ook kunnen vergelijken met het stemmen op Wilders of Forum voor Democratie? Voor iemands gezond bedoel ik.
Dilan Yeşilgöz zei tegen Klaver en Jimmy: daar hebben wij links niet voor nodig en, volgens één van haar paladijnen: zorgen voor een gezonde samenleving doet de VVD het liefst met zo min mogelijk wetgeving en zoveel mogelijk samen met onze ondernemers.
En met uitsluiting van de PRO-kiezer. Haar democratie dus.
Nee mevrouw, ik heb de ondernemers en Uw bentgenoten niet nodig om te weten wat goed is voor mij. Om Socrates te parafraseren: er wordt hoe langer hoe meer rotzooi gemaakt waar ik helemaal niks van moet hebben.

Persoonlijk vind ik de vrijheid om op U te mogen stemmen een tamelijk dubieuze aangelegenheid, en niet altijd even bevorderlijk voor het welzijn en het gezond van door die keuze aangestoken nietsvermoedende mensen van goede wil. Zeg maar “meerokers”.
Dus op een verkiezingsavond een lekker biertje nemen of een paar glazen goede wijn - jawel, meer dan één - lijkt me heel gezond om de slechte smaak van de verkiezingsresultaten van Wilders en Forum weg te spoelen. En over het aantal stemmers voor de VVD wil ik dan ook nog wel een paar biertjes gooien.

Er zit een vreemde paradox aan dit hele verhaal: iedereen streeft er naar om oud te worden, niemand vindt het erg om oud te worden, en de politiek helpt graag mee om dat warme gevoel te voeden.
Weten jullie eigenlijk wel hoe ongezond het is om oud te worden, wat voor verschrikkelijke ziektebeelden er allemaal op je staan te wachten.
Naast de rollator!





Thursday, June 25, 2026

als je een fuifje een fuifje een fuifje hebt gehad

Volgens de Gezondheidsraad is er geen veilige ondergrens: "Ieder glas dat je drinkt, is schadelijk, niet alleen voor jezelf, maar ook voor anderen."
NOS teletekst.
We zullen het schandalige superlatief “… ieder glas dat je drinkt, is schadelijk voor anderen”, het volkomen misplaatste moralistische wijsvingertje, maar even laten voor wat het is – dan blijft er nog genoeg onzin over.
Oef, ik was wel bang deze zin op te schrijven. Ik ga het natuurlijk over mijn drinkgedrag hebben, en over de ongenoegens die deze ambtelijke schrijvens en soortgelijke posters van gezondheidsfreaks oproepen bij mij, maar voor je het weet zit je op te scheppen over je gezondheid … dan schiet ik subito in de Calvinistische stand, en weet zeker: God straft onmiddellijk.

Maar eerst even over mijn leeftijd. Ik ben zojuist van decennium gewisseld. Ik bevind mij nu in dat decennium waarvan de twee kwintetten de hoogste aantallen als sterftecijfer te zien geven. Dus de kans dat ik de komende vijf jaar het loodje leg is hoog, uiteraard aan de meest gruwelijke oorzaken. En als ik die vijf jaar veilig doorkom – let wel: veilig, niet gezond – dan is de kans dat ik dat tweede kwintet vol weet te maken ietsje groter, maar het blijft link.

Goed, die gezondheid dan: ik heb niks te klagen.
Er ligt een leuke maar stevige loopbaan achter mij. De zogenaamde ratrace heeft mij niet ziek gemaakt, terwijl ik van een aangenaam pensioen mag genieten. In mijn vrije tijd heb ik plezierig genoegens beleefd, en ook wel dingen gedaan die God verboden heeft.
Ik heb lange wandelingen gemaakt en stevige fietstochten,
Ik heb de eerste vijftien jaren van mijn werkzame leven sigaren, sigaretten en pijp gerookt.
Maar bovenal: ik heb de drank nooit geschuwd.

Helaas, er helpt geen moedertjelief aan, ik word hoe langer hoe meer omgeven door mensen die vinden dat je op moet passen dat je geen dingen doet die je gezondheid schaden. En zoals de mensen om je heen die nog gezond zijn steeds minder worden – een ijzeren wet lijkt mij – groeit het aantal moralistische boodschappen gestaag in aantal én in zwaarte van het risico.
Fuiven is iets voor ongewassen snotapen. Kappen daarmee.

Iedereen heeft natuurlijk recht op zijn eigen stokpaardjes, dus ik ook.
Zo is het bekend dat geriaters, die weten wat het betekent dat een mens maar één lichaam krijgt en het daarmee moet doen, de betweterige medische stand waarschuwen dat een mensenleven eindig is. (Ja, ik noem die drie academische artsen [Radboud/Erasmus] die enkele jaren geleden in NRC ruimte kregen voor een open brief om te waarschuwen dat één glas wijn per dag al te veel was, betweters. En dat is nog zachtjes uitgedrukt.)

En zo is er die Engelse chair of global public health die recent in een opiniestuk in the Guardian de fitnessverkopers aanmaant om zich een beetje in te houden. Ze schrijft er bij het allemaal niet meer te kopen.

Maar ik vond vooral Dick Swaab leuk, iets ouder dan ik, die in de Volkskrant vrolijk – niet moralistisch – laat weten: ik beweeg genoeg, ik adem - aan zijn goede vriend en neuropsycholoog Erik Scherder, die erg van het bewegen is om de veroudering op afstand te houden. Ze hebben een weddenschap wie het oudst wordt: hij door alleen te blijven ademen terwijl Scherder “zelfs een trapfiets onder zijn bureau heeft”.

Jaap Fisher zingt het al heel lang:

je bent alleen maar aangeschoten
je staat toch zeker op je eigen benen


Mijn epitaaf?
Eigen schuld dikke bult.





Sunday, June 7, 2026

van dom tot dommer

de Volkskrant heef een aanbieding voor zijn lezers: een lezersreis. De aanbieding, of de reis zo je wilt, wordt aangekondigd onder de naam Van Mussolini tot Meloni, en is geïnspireerd op het succes van van Dom tot Dom, een podcastreis door de geschiedenis, een trektocht van de Dom in Utrecht naar de Dom van Milaan aan de hand van Maarten … die Maarten ja.
Historicus Willem Melching … uh … wie … jaja, van Maarten krijgen we alleen een podcast … nou ja, krijgen, de reis kost €3000 … okay, dus Melching en lokale experts verlichten u ter plekke over geschiedenis, politiek en actualiteit.
Het wordt zelfs afgevinkt: Diepgaand inzicht in Italië‘s geschiedenis en politiek.

Krijgen we nu ook een lezersreis van Hitler tot Merz?
En bedoelen ze dan een lezersreis of een leerreis – Nederland dat opnieuw gidsland moet worden?

Wel eens van L'Allegoria ed Effetti del Buono e del Cattivo Governo gehoord, Volkskrant, die prachtige fresco’s in Siena van Lorenzetti, die een goed en een slecht bewind verbeelden. Die man wist in de veertiende eeuw al hoe een samenleving goed kon functioneren. En dat ging niet over ideologie, en ook niet over demagogie.
A proposito: de Italianen wisten hun koningshuis te lozen na de oorlog – iets wat de Nederlandse regering, een paar jaar later, niet aandurfde bij een zeer foute Bernard. ’t Heeft even geduurd, maar zelfs de Britten hebben uiteindelijk Andrew van zijn bed gelicht.

Van Dom tot Dom. Van Utrecht tot Milaan.
Diepgaand inzicht in Italië's geschiedenis en politiek.

Nou is Milaan wel een grote stad, en Lombardije een dichtbevolkte regio (>15% van de Italiaanse bevolking woont leeft werkt daar) maar daarmee heb je toch echt de geschiedenis en politiek van Italië niet te pakken, laat staan de cultuur. Milaan, hoe groot ook, is maar een klein stukje van de Italiaanse geschiedenis en politiek.

Milaan, en Lombardije, dat was ook Bossi, én de Lega Nord, de baarmoeder van een verwerpelijk stukje politieke geschiedenis. Een geschiedenis die nog niet historie mocht worden want, met een ruimere blik voor heel Italië, de politieke basis van Salvini. En Salvini is weliswaar nog immer de kampioen van de brug over de Straat van Messina, maar daar spelen hogere verdergaande belangen een bepalende rol in – al moet nog blijken of dat meer dan kattegespin mag worden.
En het heet nu Lega, maar de officiële naam is nog steeds Lega Nord. Over allegorie gesproken, Bossi was een separatist - hij wilde het rijke Noorden van de lasten van het arme Zuiden verlossen - en een Italiaanse schrijver heeft, geïnspireerd door diens politieke plannen, een schitterend kort verhaal geschreven: Colpo di Lega.

Op een nacht zagen leden van de Lega Nord – hoogstwaarschijnlijk daartoe aangespoord door de Milanese captains of industry en verdere Padreterni – het onderste deel van de laars af, ongeveer beneden Rome, de lijn Trasvetere - Pescara, om Italië zo te verlossen van wat de schrijver aanduidt als appendicitis. De daders geven het afgezaagde deel een flinke duw zodat het langzaam maar zeker richting Egypte dobbert waar het tegen Port-Said aangedobberd voor even tot rust komt, om daarna weerkaatsend, nog meer stof te doen opwaaien.
Volgt een hoop ergernis en verontwaardiging, gepalaver en Poolse landdagen.
Een hilarisch verhaal dat eindigt met Italië dat weer aan elkaar genaaid wordt met bruggen, viaducten injecties van gewapend beton. Helaas, daarmee is de appendicitis ook teruggekeerd.

Een prachtig stukje dromerij, zo vrolijk heb ik het in ons taalgebied nog niet gezien.


- + - + - + - + - + -


Wat betreft ons gidsige landje, Pieter Klok, wat te denken van Van Mussert tot Wilders – een lezersreis.
Of misschien toch maar een leerreis?



Saturday, May 30, 2026

28 mei 2026

Een datum om niet te vergeten. Niet dat er in het verleden iets noemenswaardigs is gebeurd, tenminste niet dat ik weet … nou ja, Wiki weet bijvoorbeeld te melden op die dag, in 1964: the Palestine Liberation Organization (PLO) is founded, with Yasser Arafat elected as its first leader … oh, en 1830: – U.S. President Andrew Jackson signs the Indian Removal Act which denies Native Americans their land rights and forcibly relocates them … dat soort feitjes, niks om bij stil te staan.

Maar de socioloog /weteschapper Jolande Withuis herinnert zich op die datum, in een column in de Volkskrant: HAMAS = vrouwenhaat. Maar wie dat weten wíl, wist het al. [Geen kop in de Volkskrant, maar ik zet het even bold vanwege het daverende karakter van deze slotsom. Een donderslag bij heldere hemel.]
In het voorbijgaan wordt ook nog even meegedaan aan het bashen van Franceska Albanese door UN Watch.

Dat levert nogal forse kritieken op van de Volkskrantlezers, begrijpelijk. Ik miste er eentje met “… had U hiermee niet kunnen wachten tot 7 oktober, mevrouw, de datum van de Palestijnse zondeval en het begin van de verdrijving van de Palestijnen uit de Hof van Gaza …” Zo’n reactie zou niet misstaan hebben.

Welnu, ik kan alleen maar bekennen: ik ben blij met die column, ik kan er niet boos om worden. Het is voor mij een signaal. Er is kennelijk iets gaande in Christelijk Nederland. Ik weet niet wat, maar er moet iets gaande zijn … iets dat Withuis herkend heeft als het omkeren van de liefde en haat verhoudingen in de publieke opinie over de Israëliërs/Palestijnen. Nogmaals, wat weet ik niet, ik ben geen socioloog, maar er moet iets zijn dat onmiddellijk de kop ingedrukt moest worden en dat Withuis naar haar pen heeft doen grijpen.

Niet dat ik zo’n hoge pet opheb van Withuis’ sociale intelligentie – daar hebben we het al eerder over gehad – maar ze moet ergens nattigheid gevoeld hebben. En wat nattigheid is voor Withuis dat kan een straaltje van hoop voor de Palestijnen, en daarmee een straaltje van hoop voor mij betekenen.

Dus ik vertrouw er op dat ze met haar sociologische antenne iets heeft opgevangen dat er op wijst dat de Joodse worteltjes losgezongen zijn / gaan worden van wat een Christelijk levenshouding daadwerkelijk moet betekenen tegenover flagrante onderdrukking. Ze moet ergens tekenen hebben gezien, influencing stuff, van iets dat “onze onopgeefbare verbondenheid met het volk Israël” (PKN) opgeefbaar kan maken. Groeiende afkeer van het Israëlische sociopathische gedrag in het Midden-Oosten in het algemeen en tegenover de Palestijnen in het bizonder.

En dat is pure winst.





Sunday, May 24, 2026

nun bitten wir den Heiligen Geist

Als we Lucas mogen geloven liep daar in die dagen in Jeruzalem een veelkleurig volkje rond – zeg maar: veeltalig – reden waarom de Heilige Geest een truc uit zijn doos haalde en de apostelen liet spreken in alle talen die daar maar gebezigd werden op dat moment. Die paar vissers, nog maar net van mensen, vonden de woorden die God hen wilde laten spreken in alle talen die gewenst waren. (En daar hebben wij, ruim 2000 jaar later, een slimme bril voor uit moeten vinden.) Het feestje van de Heilige Geest werd Pinksteren genoemd (Grieks pentêkostê, 50ste dag na de opstanding).

Petrus zal daarvan de symboliek niet aangevoeld hebben want, ongeveer een jaar later, na Saulus’ epifanie onderweg naar Damascus, voerden ze nog een strijd of je de blijde boodschap ook aan de heidenen mocht verkondigen. Paulus heeft gewonnen van die “rots”, de eerste Paus, die toch de sleutels van de kerk in bewaring had. Vandaar dat wij nu over Joods-Christelijke worteltjes spreken als we Western Civilization bedoelen.

En dat mag een klein wondertje heten, want tot ver na de middeleeuwen werden Joden vervolgd om hun Jood zijn, en ook omdat zij het waren die Christus de kruisdood hadden bezorgd. En ik denk niet dat Europeanen tussen 1933 en 1945 prat gingen op die wortels. Ergens in de 19de eeuw kregen Duitse theologen oog voor die wortels van het Christendom, maar de Joden bleven de moordenaars.

Na 1945 gaat dat dan veranderen, vooral ook doordat Noord Amerika een draai gemaakt had, onder aanvoering van Roosevelt die steun zocht voor de mobilisatie tegen Nazi Duitsland.
Bovendien, het Zionisme én die Endlösung der Judenfrage had de aantrekkingskracht van Palestina op de Joden in de diaspora aanzienlijk versterkt.

En nu moet dat verhaal exegetisch weer bijgesteld worden. Want, enerzijds moet in dat verhaal verwerkt worden dat de Joden erg goed in landjepik waren, én zijn, én zeer oudtestamentische taken voor zich zien liggen: en niemand van die mensen, geen mannen geen vrouwen geen kinderen – Palestijnen, ik noem maar wat, of Iraniërs - niemand zult gij in leven laten … en daar had Paulus nog zo voor gewaarschuwd: geen oudtestamentisch gezeur meer.
Terwijl, anderzijds, de Christelijke westerse mens in het reine moet zien te komen met wat dat volkje, Gods volk dus, daar allemaal zit uit te vreten in het Midden-Oosten.

Helaas, de Joden/Israëliërs zijn bezig met het herdefiniëren van wat er allemaal onder antisemitisme moet worden verstaan om hun sociopatische gedrag te rechtvaardigen. En dat is niet mis, want aan tafel zit ook – om mee te beslissen – een afvaardiging van Israël. Het heet dat Governments and institutions globally continue to debate which framework best protects Jewish individuals without stifling legitimate political speech … Wel, Francesca Albanese, de UNO speciale rapporteur voor Palestina, weet daar alles van.
En het beruchte Project 2025, dat nu de bijbel heeft herschreven voor de Trumpiaanse politiek, offers a blueprint for combating antisemitism that targets not only pro-Palestinian groups but what it calls a broader “coalition of leftist, progressive organizations” – including Jewish groups – through tools such as anti-terrorism prosecutions, deportations, public firings, and efforts to “disrupt and degrade” dissenting movements.
[Ook de West Europese landen hebben dat pad inmiddels ingeslagen.]

En, nogmaals helaas, de Christenen in het Westen moeten ook een behoorlijk aangepast verhaal vertellen … okay, maar wat voor verhaal eigenlijk? Want Mirjam Bikker van de CU moet bijvoorbeeld haar stemmers terugwinnen bij de PVV die wel iets te zeggen willen hebben over hoe migranten – en Palestijnen, zeg ik erbij – behandeld moeten worden. Een “worsteling” - jullie weten wel, cultuur, normen en waarden – waar het CDA ook al heel lang moe van wordt . En Chris Stoffer van de SGP kan het héél goed vinden met Markuszower, die van ons politieke DNA, voor wie Palestijnen niet bestaan.

Een patstelling dus.
Aan de ene kant de Joden/Israëliërs met enerzijds een ondraaglijke last van eeuwen van vervolging en verjaging – maar ook brandstapels – die ze op hun nek mee torsen, maar anderzijds van slachtoffer dader zijn geworden, waarbij hun daden zich hoe langer hoe meer in niets onderscheiden van wat ze zelf hebben ondergaan.
Aan de andere kant de Christelijken, met hun ene been in de frisse waterstromen van dat ze Gods volk mogen gadeslaan in haar reis door de tijden heen, en met hun andere been in een poel waarvan ze (kunnen) zien én voelen dat die met de dag erger vervuild raakt van misdaden tegen de mensheid.
Vandaag is het Pinksteren, 7 oktober 2023 ligt nu ver achter ons.

Hij zal niet altoos twisten,
noch eeuwiglijk den toorn behouden


Moeten we misschien nog eens met Luther zingen Nun bitten wir den Heiligen Geist, of, zoals dominee/dichter Ten Kate het vertaalde Geest des Heeren kom van boven. En dat dan Paulus meekomt vanuit de hoge, hij, de Grote Apostel der Heidenen. Die dan de Palestijnen er bij sleept en weer op de kaart zet, zoals hij zoveel gemeenschappen op de kaart gezet heeft. Daar was ie een meester in, tijdens zijn aardse rondwandelingen.

Mag dat een invalshoek zijn?

PS
En laat Trump c.s., zijn schoonzoon Kushner, en die rare Infantino – die van de voetbalnobelprijs voor Trump en een trapveldje voor Palestina - en trouwens, nu ik toch bezig ben, ook Blair … laat ze allemaal ver uit de buurt van het lenigen van de Palestijnse noden en de Palestijnse woongemeenschappen blijven … ver weg … heel ver weg! … en laat Sigrid Kaag die kar van het herstel van hun leefomgeving, en hun waardigheid, én van de herdenking van hun inmiddels ook ondraagbare verleden trekken.





Friday, May 22, 2026

ik wil zijn handen zien, de gaten van de spijkers

De Volkskrant doet verslag over het wel en wee van de Global Sumud Flotilla aan de hand van een gesprek met de moeder van één van de Nederlandse opvarenden, Jesse van Schaik, en zegt dan:
Twee weken geleden zijn mensen van de flotilla ernstig mishandeld op een militair schip van de Israëliërs. Ze zijn geslagen, er was sprake van seksueel geweld.
De Volkskrant reageert dan als volgt:
Eerder stelde de organisatie van de flotilla dit ook in een persbericht. Het Israëlische leger heeft hierop voor zover bekend niet publiekelijk gereageerd. De Volkskrant heeft de beschuldigingen niet kunnen verifiëren.
We slikken voor zoete koek dat Aleksej Navalny, die Russische dissident, door het Russische regiem in zijn cel is vergiftigd. Zal best waar zijn, hoor, ik wil het best geloven … maar bij mijn weten is de Volkskrant toch niet bij Putin langs geweest om dat bericht te verifiëren.

Laat ik het anders zeggen: dat Putin verantwoordelijk is voor de dood van Navalny, dat wil ik best aannemen. Maar de bewering dat de IDF actievoerders geslagen heeft en dat er seksuele intimidatie heeft plaats gevonden … nee, dat hoeft voor mij niet nader geverifieerd te worden.








Thursday, May 14, 2026

AI is een beetje lui

ATP is, en staat voor, zoals bekend, Association of Tennis Professionals, de overkoepelende organisatie voor mannelijke tennissers die van tennis hun beroep hebben gemaakt. ATP tour is de naam van haar site waar je alle mogelijke informatie over professioneel tennis van de mannen kunt vinden. En dat is geen kattepies.
ATP levert
“statistics from men's professional tennis on the ATP Tour. Features stats leaderboards for serve, return and under pressure, individual match stats ... etc
Mijn “etc”, maar als je hun site induikt vind je de meest onmogelijke statistieken, naar allerlei gezichtspunten en voor allerlei doeleinden, waaronder zelfs marketing.
Maar dat hoef ik niet aan ATP te vragen, want AI weet dat ook. Als ik AI naar statistiek over tennissen vraag luidt het antwoord
“Yes, the ATP Tour provides extensive, in-depth statistics for players and matches through its official website, featuring leaderboards, match insights, and advanced metrics, including "TDI Insights" [Data Innovations, ook een feature] for deeper analysis.”
Dus ik vroeg AI naar een specifieke statistiek – een eenvoudige: hoeveel ATP Masters matches duren twee sets (2-0) en bij hoeveel matches is een beslissende derde set nodig (2-1), in haar moedertaal “how many ATP Masters matches are decided by two sets and how many by three sets”. Zie hier het antwoord:
All ATP Masters 1000 singles matches—from the first round through to the final—are played as best-of-three sets.

• Two-set matches (2–0): In typical ATP Masters 1000 tournaments, the majority of matches are decided in two sets.

• Three-set matches (2–1): A smaller percentage of matches go to a deciding third set.

While the exact number varies by tournament depending on the draw size (usually 56 or 96 players) and the number of walkovers or retirements, data suggests that in tour-level best-of-three matches, roughly 35–40% go to a third set, while over 60% are decided in straight sets
Het antwoord is niet to the point, er wordt informatie geleverd waar niet naar gevraagd wordt. Wie een menselijke bron raadpleegt weet dan “oppassen geblazen”; dit is een poging om een “zekere” mate van onzekerheid te verbergen.
Maar dat roughly 35–40% go to a third set … dat kan ze exact vinden in de basisgegevens die ze voor dit antwoord geraadpleegd heeft.
En dan dat data suggests ...
Als ik dat de ATP data base zou vragen dan zou ik als antwoord krijgen: 37,36409620057% wordt eerst na 3 sets beslist.

AI is dus een beetje lui, zo van: die informatie is er, zoek maar op.


- + - + - + - + - + - + - + - + -


By the way:

Haar moedertaal …?
Kan ze exact vinden…?
Oh jeetje, is AI een vrouw?

Beh … God, die ook alles weet is een man, met een baard nog wel, dus AI mag dan van mij de Godin van de kennis zijn.





Monday, May 11, 2026

strofenverdriet

Zingt voor de Heer een nieuw lied … aldus de opdracht in een van de psalmen aan de dichters onder het volk van onze lieve Heer (vert. Gerhardt) – jaja, ook de Psalmen zijn ingeblazen door de Heilige Geest bij gevoelige knapen en sterke vrouwen die ook mee durfden te doen. En de ingeblazenen hebben er wat moois van gemaakt.
150 Psalmen en 365 gezangen, althans in wat oorspronkelijk de Nederlands Hervormde Kerk was. En na het samengaan van de protestantse kerken hebben deze zich er toe gezet om hun Liedboek uit te breiden tot meer dan 1000 liederen.
En dan daarnaast nog dikke liederenbundels. Wij hadden thuis Stemmen des Heils op het orgel staan, de buurman had Johannes de Heer.
Dat was Nederland, maar het buitenland had ook een rijke schakering aan bundels, en navenant veel liederen. Daar waren natuurlijk veel overlappingen, maar er was toch wel zoveel origineel dat God daarboven zich iedere zondag kon vermaken – zodat, als de totale inhoud eindelijk naar boven was gezongen en er opnieuw begonnen werd, God kon denken: oh ja, die hadden ze ook nog en er zo een glimlach van herkenning op zijn Heilige, Liefdevolle Aangezicht kwam.

Maar daar zat hem nou net nou de kneep.
Zo ging het niet helemaal. Zeg maar: helemaal niet. Het was niet zo dat alle liederen aan de beurt kwamen, op volgorde of random. God kreeg niet iedere week een nieuw lied voorgeschoteld, en al helemaal niet dat gegarandeerd ieder bestaand lied aan bod kwam. Het omhoog galmend volkje had zo zijn voorkeuren. Bij de Psalmen, bij de Hymnes – jaja, ook in het buitenland – waarbij de liederenbundels het wonnen van de liturgische canon.

Daar is onderzoek naar gedaan. Want niet alleen het volk had zo zijn voorkeuren, nee, ook de herder van de kudde, die Gods schapen aanstuurde bij het blaten en aangaf wat er die zondag gezongen moest worden. De bron? Wel, de dominees gaven iedere week psalmbriefjes aan de organist, zodat hij zich kon voorbereiden op de begeleiding van het zingen in de kerk – dat God zich een beetje serieus genomen voelde, wil ik maar zeggen. En die briefjes (gearchiveerd) vormden nou niet bepaald een representatieve weergave van de 150 psalmen en 306 gezangen in de gebundelde kerkliederen.
En dan waren er ook nog schapen die er de voorkeur aangaven om uitsluitend met gebogen hoofd klagelijk te blaten over het kwaad dat ze zelf bedreven hadden, en over het nog grotere kwaad waarmee de samenrottende bozen hen bedreigden – de klaagpsalmen van de gereformeerde bonders in de Hervormde Kerk.

Ik heb daar ook zelf ervaring mee. Het is er bij mij met de paplepel ingegoten, en ik heb me in mijn knapenjaren een getrouwe leerling betoond. Dus ik dacht dat ik wel een behoorlijk deel van dat geestelijk erfgoed eigen had gemaakt. Dat viel bij nader onderzoek – dat ik deed vanuit een ander gezichtspunt - behoorlijk tegen.
Er zijn bij dat onderzoek 73 psalmen langs gekomen, ongeveer de helft, en daarvan waren 23 mij totaal onbekend.
Die 73 psalmen vertegenwoordigden 53 melodieën, daarvan had ik er 12 nog nooit gehoord, laat staan zelf gezongen.

En daarmee wordt het grote strofenverdriet zichtbaar. Die 73 psalmen stonden voor 661 berijmde verzen. Van die 661 waren er slechts 98 die mij vertrouwd waren. Dit corpus van 150 individuele gedichten kent 1431 psalm-vérsjes, en met het schaamrood op de wangen moet ik bekennen dat maximaal 215 mij iets zeggen. En ik vrees dat dit betekent dat het met de dominees, die de gemeenteleden daarbij aanstuurden, niet veel anders gesteld was.

De dichters van die psalmen en gezangen én gelijksoortige liederen moeten daar toch wanhopig van worden. Zitten ze een prachtige hymne bij elkaar te dichten, een tekst die loopt als een klok waarvan de strofes onderling goed zijn afgewogen en keurig in logische volgorde zijn gezet – waar ook onze Lieve Heer met instemming zijn ogen op kan laten rusten - en dan besluit de dominee dat het met vers 1 en 3 wel gezegd is. En in tv-programma’s als Nederland zingt (EO) of het Songs of Praise van de BBC idem dito: je krijgt meestal 2 en een enkele keer 3 verzen te horen.

Maar ook de componisten doen daaraan mee. Bach bijvoorbeeld, gebruikt vaak een kerklied in zijn passionen, cantates en dergelijke. Je ziet zelden een tweede vers. In de Mattheus gebeurt dat een keer, met O Haupt voll Blut und Wunden. Slechts twee coupletten. Het oorspronkelijke kerklied heeft 10 coupletten.

En dan zijn er nog die hele eigenwijze preekheren. Heb ik een paar keer meegemaakt in mijn leventje als kerkganger. Dominee vond een beetje van het ene vers wel mooi en een beetje van een ander vers. En dus moest de gemeente zingen psalm 42 vers 3a … en na vers 3a vervolgt U dan met vers 7b. Jaah? Dus graag eerst 3a en dan 7b zingen.

Maar, de godsdienstwaanzin ten top, ik meen dat het Hans Sievez is, de hoofdpersoon in Knielen op een bed violen van Jan Siebelink, die er van droomt om psalm 119 vers 1 t/m 88 nog eens te mogen zingen, en dan op dreun. Dat is misschien wel de wens van de psalmdichter, maar zelfs ijzervretende kerkgangers moeten daar toch buikpijn van krijgen: zo’n twee en een half uur onafgebroken zingen. [’t Kan ook zijn dat dat mijn droom is, dat de in de kerk bijeengekomen mannenbroeders die opdracht van de dominee krijgen, en dat ze dan met z’n allen de kerkbanken uitschuiven, zo van: prettige zondag verder, dominee. (Ik kan het niet nalezen, ik heb het boek na lezing van ongeveer de helft weggegooid, maar Google AI bevestigt mijn herinnering.) ]

En dan het meest bevreemdende?
Er is een gezang in de Hervormde bundel van 1937. Daaruit werd bij ons thuis niet gezongen, wij waren gereformeerd. Daarin is een lied dat ik ook nog nooit gezongen heb, wij hadden die bundel ook niet in huis. Maar ik kan de volledige tekst, vier strofen, zo opdreunen. En ik ken de melodie. Als ik dit lied op de piano speel komt de hele tekst als vanzelf boven. En ik kan niet achterhalen waar ik dat vandaan heb.

Waar zit hem nou net toch die kneep?
God zal het weten.



Wednesday, May 6, 2026

huisje boompje beestje

Er staat dezer dagen een prachtig artikel in Trouw: TROUW IS NIET LINKS. IK ZOU EERDER ZEGGEN SOCIAAL. Over de belevenissen van twee jonge knapen die in de oorlog het illegale Trouw hielpen verspreiden, en hoe hun leven zich daarna verder ontwikkelde. Vrolijkmakend ook.

Wat jammer dat daar tegenover een zich lezer noemende brievenschrijver, terecht, moet klagen over weer eens een rabiaat rechtse column van de door Trouw nog immer gewaardeerde columnist Sylvain Ephimenco over de (negatieve) bijdrage van asielzoekers aan onze maatschappelijke onrust, hetzij immaterieel, hetzij – zoals in dit geval – materieel: tekort aan water stroom huizen. Je kunt een hele boom opzetten over het probleem migratie, met name of de westerse landen daaronder nu noodzakelijkerwijs buigen … en moeten barsten. En ik denk dat mevrouw Merkel zich nog wel eens achter het hoofd krabt over haar “wir schaffen das”. Nein, wir schaffen das nicht! In ieder geval niet zonder koppijn, niet zonder een materiele en immateriële kostenpost, waarvan de PVV, en de Duitse AfD, manifeste ongenoegens zijn.

Maar het moet toch wel een domper zijn voor een asielzoeker die de overtocht met succes heeft gemaakt, en nu mag hopen op een verblijfsvergunning, dat een lokale influencer hem in deze krant mag verwelkomen met “je pakt wel het woongenot van ons af” en daarmee het morrende ondankbare volkje op hem afstuurt dat dat zo’n gelukszoeker wel even in zal peperen.

Deze lezer schrijft dan: “Ephimenco’s column is niets meer dan de intellectuele capitulatie van een columnist …”
Nee, dat is te coulant voor deze columnist. Niet “eindelijk gecapituleerd voor wat niet meer te ontkennen valt”. Zolang ik Ephimenco ken debiteert hij dit soort “waarheden”.







Friday, May 1, 2026

gods volk

Deze tijd is nogal zwanger van een ander fenomeen: discussies over Jezus door mensen die menen te weten wat deze Joodse rebel allemaal voor bedoelingen had met rechtvaardigheid tegenover mensen en volkeren – ik doel op Christenen die politieke verantwoordelijkheden dragen – en die menen dat ze daar medevolksgenoten, die daarover “te woke” gedachten hebben op moeten wijzen.
Logisch, past helemaal bij deze tijd. Als je een stelletje gorilla’s als gezagsdragers hebt die zich beroepen op de wil van het volk, dan kom je haast als vanzelf bij een evangelie uit, en dus bij wat Stevo Akkerman in Trouw noemt een maatschappelijk monsterverbond van bevindelijken, evangelicalen, conservatieve katholieken en cultuurchristenen.

Je ziet het heel duidelijk in hedendaags Amerika. Maar nu is er een beetje vreemde vogel bij gekomen, de Italiaanse regeringsleider Georgia Meloni. Vreemd, want ze had zojuist Trump gekapitteld vanwege diens oneerbiedige houding tegenover de Paus. En de vele loftuitingen daarover waren nog niet weggeëbd, of il Primo Ministro zei van een Italiaanse publieke persoonlijkheid dat hij van Jezus, die van Nazareth, een karikatuur maakte. Volgens de lezing van de media probeerde ze een makkelijk punt te scoren door de populaire zanger Piero Barone, "un offensore di Gesù" te noemen, simpelweg omdat de gevierde tenor "te woke" was en geloofde dat Gods liefde geen onderscheid maakt op basis van geslacht – laat de transgenders tot mij komen en verhindert ze niet. Waarop de zanger, van zijn kant wel een lesje had voor Meloni.

Een ping pong spel waaraan we inmiddels wel gewend zijn, dankzij de USA … uh, ook in Europa hoor als je kijkt naar het kwaad dat door Israël wordt bedreven, maar dat dan weer geen kwaad mag heten en bij Mirjam Bikker van de ChristenUnie leidt tot hevige zieleroerselen en worstelingen met haar achterban, want Gods wil moet toch geschieden, niet alleen in de hemelen … overgewaaid uit Amerika dus, en dat zich hier zelfs in het kwadraat manifesteert: Trump zegt wat van Leo en van de manier waarop hij de rol van Stellvertreter invult, Meloni vindt daarop wat van Trump – en nu herhaalt Meloni dat, maar dan met positiewisseling.

Uiteraard weet ook hier de tegenpartij hoe de vork precies in de steel zit. Met als uitsmijter (in Baroni’s eigen woorden):
Gesù ci ha insegnato ad amare il prossimo come noi stessi... Cosa offeпde davvero Dio?
Possiamo immaginare la guerra in Paradiso? Possiamo immaginare la discriminazione in Paradiso? Possiamo immaginare la povertà in Paradiso?
Allora perché tolleriamo queste cose proprio qui — sulla Terra?
[Wij moeten van elkaar houden …
Wordt er in het Paradijs oorlog gevoerd? Is er discriminatie in het Paradijs? Armoede?
Allora, waarom tolereren we dat dan hier op aarde?]

Ik moet bij dit soort discussies altijd denken aan de wijsheid van de theoloog Kuitert: alles wat over hierboven gezegd wordt, komt van beneden. Maar in dit geval gaan mijn gedachten vooral naar die wijze zwager van mij die, denkend aan de grenzeloze beloftes van en in het hiernamaals, waarop gebaseerd het arm en toch rijk adagium, tegen mij zei: ik wil daar niet op wachten … ik wil het hier, niet in de hemel … en ik wil het nu, niet als ik dood ben.
Zijn geloof, ooit een mosterdzaadje waarmee men bergen kan verzetten, was weg toen hij uitstapte.





Monday, April 20, 2026

daar heb je Bregman, hij is geweldig

In een boodschap in de Volkskrant – zo eentje van: dit standpunt reflecteert niet noodzakelijk het standpunt van de redactie – mag een discipel van Rutger Bregman zijn visie over hoe de wereld te verbeteren uiteenzetten: Gebruik je carrière om zoveel mogelijk goed te doen. […] Zijn oproep is even urgent als aanstekelijk: gebruik je carrière niet om jezelf te verrijken, maar om de wereld beter te maken. Het woord “bullshitbanen” valt, een concept van de Heiland zelf afkomstig.

Maar de schrijver ziet natuurlijk wel dat je zo niet een twee drie de ratrace stillegt, dus hij heeft een alternatief waarmee hij met de deur in huis valt in de inleidende kop: MET HET GELD DAT JE IN JE HUIDIGE BAAN VERDIENT, KUN JE ÓÓK VEEL GOEDS DOEN. JE EURO’S ZIJN MEER WAARD DAN JE DENKT.

Er staat een veelzeggend plaatje bij. Het onderschrift bij de foto: Hoogopgeleide dertigers komen bijeen om te discussiëren over de theorie van Rutger Bregman over bullshitbanen, in maart 2025.
En hij vermeldt dat in een boodschap MORELE AMBITIE zijn paus Bregman zich vooral richt op mensen met kansen die nu hun energie steken in banen met weinig maatschappelijke waarde.

Bullshitbanen. Volgens de theorie van Bregman kun je stellen dat 25% van onze aandacht en arbeidsenergie gestoken wordt in bullshit.
’t Is nogal wat, om dat als aanstaande gepensioneerde te moeten horen als je voor de laatste keer toegesproken wordt door één van je hoogste bazen.
’t Is nogal wat om aan het begin van je carrière te horen dat het onvermijdelijk is dat je je begint te bekommeren om bullshit, maar dat je – wie weet – over enkele jaren kunt aanschuiven bij een kleine elite die haar maatschappelijke waarde heeft weten op te krikken.

Is dat eigenlijk denkbaar, de nijvere bij die de mens is, de mens die naar een bijbels woord tot de mieren moet gaan om te leren van het aanschouwen van hun wijze werken … is het denkbaar zijn bezigheden te rangschikken op morele waarde?

Wordt ook vast een nieuwe aanpak bij consultaties voor beroepskeuze. Misschien is een goede raad aan onzekere ouders, om hun eigen carrière erbij te betrekken en hun moreel-ambitieuze dochter te waarschuwen dat het niet allemaal goud is wat er blinkt in dewereldmoetopdeschopland.

Ik heb zo mijn twijfels. Ik heb zo mijn reuze twijfels.
Ik geloof er eigenlijk helemaal niks van.
Onze wijze van doen, de organisatie van onze bezigheden gedijen in een niet onhandig neergelegde bedding van steentijd ijzertijd – én, niet onbelangrijk, het astrologische Watermantijdperk – ofwel een paar duizend jaar van beschaving. Gedurende welk tijdsbestek er ook veel moraal is langsgekomen, maar waarbij, qua intrinsiek belang, de putjesschepper even onmisbaar bleek te zijn als de wijwaterkwastzwaaier.

Is er een kwaliteitsmaat voor die bedding, of voor wat dat heeft opgeleverd?
Je zou op de stijging van de gezondheid, de gemiddelde leeftijd kunnen wijzen.
Je zou op de terugdringing van de honger kunnen wijzen.
De vrijetijdsgenoegens.
Anderzijds, de grip die volksmenners op het morrende volk hebben neemt angstwekkende vormen aan.
Het volksverhuizingsprobleem waar we maar geen grip op krijgen.

De schrijver van deze ingezonden opinie relativeert in ieder geval behoorlijk. Die morele ambitie begint bij je bankrekening, zegt het artikel. Dus dat je je energie in goedbetaalde bullshit stopt is niet erg, als je je salaris maar deelt met de armen. Volgens een aan Klaus Schwab toegeschreven uitspraak, founding father van het World Economic Forum: Du wirst nichts besitzen und glücklich sein.
[De uitspraak is niet van Schwab maar is in de WEF-documenten terecht gekomen, en wordt toegeschreven aan iemand uit zijn invloedskring die dat in een essay heeft betoogd: You’ll own nothing, and you’ll be happy.]

En dan volgt ter afsluiting nog een waarschuwing.
We vergelijken laptops, zorgverzekeringen en energiecontracten tot in detail, om zelf de beste koop te kunnen doen. Maar als het gaat om geld dat bedoeld is om anderen te helpen, kiezen we vaak op basis van emotie, naamsbekendheid of geraffineerde marketing.
Geraffineerde marketing. Moet je nu ook al waken voor de verborgen verleidingen van de sociale media als je goed wil doen?
Nogmaals dat plaatje.
Ik kan er niks aan doen, maar ik kan mijn indruk van de setting niet onderdrukken: dit is geen dagje op de hei, op de Veluwe, maar dit is een dagje naar de Zuidas – symbool en zenit tegelijk van dat verdorven kapitalisme.
Hoogopgeleide dertigers?
Makke schapen zul je bedoelen. Zo wachten ze in eerbiedige stilte tot Sint Rutger zijn berichtjes van die morgen doorgescrold heeft en nog even de laatste nieuwslijntjes over de werkelijke bullshitban van Trump en Netanyahu waarin we gevangen zitten sinds 20 januari 2025, dat onheilige jaar onzes Heeren.


Tuesday, April 14, 2026

probabiliteiten

Het is nog niet zo ver maar het kan zomaar een plaatje worden Dit was Nederland, de overnachting na de NAVO top.
Kan zomaar gebeuren. Is vannacht Nederlandse tijd al gebeurd.

Maar, ’t kan ook hartstikke fout gaan. Onbegrijpelijk dat geen krant van gewicht, geen cabaretier van naam, geen Directeur Generaal met gezag, hier dwars voor is gaan liggen. Vergeleken met het WK in Argentinië, of de vrijage van onze aanstaande Koning in Zuid Amerika / Spanje / Washington kun je de stilte oorverdovend noemen.
Stellen jullie je eens voor …

» mij is een leuk Hollands mopje verteld, mag ik? (Trump … en zonder antwoord af te wachten …)
» er komt een vrouw bij de dokter met onbestemde klachten
» na een boel vragen en kloppen, en krabben met een “g” – je weet maar nooit, moet je maar niet met onbestemde klachten komen – zegt de dokter
» mevrouw, mag ik vragen, rookt U wel eens na de daad
» daar heb ik nou nog nooit op gelet, dokter, ‘k zal de volgende keer eens beter opletten

Beetje dom-vrouwtje-grapje, Maxima is dan ook not amused, maar Trump schatert het uit, dus Alexander en Jetten én de ambassadeur schateren mee.
Kan zomaar gebeuren.
Trump is daar niet te beroerd voor. Met Amerikaanse bisschoppen die niet zo zuur doen als Leo, zoals die vrolijke, joviale Timothy Dolan, Archbishop van zijn New York, kun je best ook lachen.

Maar, zover komt het niet. Trump is net door de eerste regel heen, al gnuivend van de voorpret, als de deur open gaat en er komt zo’n Witte Huis lakei binnen (Trump heeft lakeien geïntroduceerd in het Witte Huis, jaah … gaat binnenkort ook het Witte Paleis heten, vast …) en die brengt zo’n wit briefje binnen, zilveren schaaltje, buiging, achteruitlopend weggaan ... dat soort dingen. Trump vouwt het open, fronst de wenkbrauwen even, en wil terug naar zijn mopje … as I was saying … maar één van de aanwezigen begaat een protocollaire uitschieter: toch niets ernstigs, meneer Trump. Waarop Trump antwoordt: oh nee, die kakkerlakken in Iran en Libanon willen maar niet luisteren en nu hebben we op moeten treden en er is wat collateral damage, een kleuterschool geloof ik, met nogal wat doden … niets aan de hand … er zijn al veels te veel van die kakkerlakken …

Dit wordt Maxima te machtig: dus haar vader niet op haar huwelijk – en zo ongeciviliseerd had die lieve man zich nog nooit uitgelaten – en nu moet ze deze gele baardaap in haar safespace toelaten … Ze maakt het Trump in niet mis te verstane woorden duidelijk …. haar gemaal en de premier schuiven wat ongemakkelijk op hun stoel … en ze laat er geen twijfel over bestaan wat ze besloten heeft: kom op Willem, we gaan een hotel zoeken.

Probabiliteit.
’t Zal niet gebeuren … maar toch …
En als de vlam in de pan slaat zal er vast gesust worden.
Maar ’t kan gebeuren, al zullen we het nooit weten.

En als ze straks veilig en wel thuis zijn, dan kan het gebeurd zijn. En dan heeft de ambassadeur zijn verantwoordelijkheid genomen, doofpot er bij gehaald, gauw het deksel er op …
Probaliteit.

Net zo mogelijk als al die andere probaliteiten, waar we ook zo graag in geloven. De klimaathysterie. Amersfoort aan zee, bijvoorbeeld, of als klimaatvluchteling opgesloten te zitten in een kamp aan de rand van het Eiffelplateau.
Ik lees trouwens zojuist dat het regenwoud zich ook sneller herstelt dan de modellen voorspelden.
Probabilaty ... and uncertainty.



Sunday, April 5, 2026

inkomensongelijkheid

Is het niet een beetje not done om in deze woelige tijden over inkomensongelijkheid te willen praten?
Dit gaat niet over inkomensongelijkheid.
Huh …

Nee, Jolande Withuis, een socioloog die in de Volkskrant haar menig over deze en gene dingen mag ventileren heeft deze week een “column” geschreven onder de kop ‘WOKE’ BAART MIJ MEER ZORGEN DAN INKOMENSONGELIJKHEID. Het woordje “inkomensongelijkheid” komt twee keer voor: in de kop en in de inleiding (waar ze de stelling herhaalt). Daarna gaat het er niet meer over.
Het is trouwens ook wel goed dat ze woke tussen enkele aanhalingstekens plaatst, want daar gaat het ook niet echt over – maar daarover kun je van mening verschillen, hangt er vanaf hoe je woke ziet.

Wel, dit was onderwerp van mijn vorige post, over woke en Afa en het interview met George Packer. Dat interview heeft Withuis ook gelezen en ze schijnt te zeggen: wat maken we samen toch een prima lawaai hé – indachtig de olifant en de muis.

Zoals gezegd: inkomensongelijkheid is een kapstok. Dan gaat ze het over woke/Afa (en meer van die concepten) hebben. Dat is moeilijk, dat weten we. Het concept is bedacht en geformuleerd, het is door links gekoesterd en door rechts geattaqueerd, en daarbij is er veel mist overheen gekomen.
Wel, Withuis wijdt er een paar alinea’s aan en laat zich (niet) kennen: ze noemt het collectieve verstandsverbijstering. En haalt er dan het oude communisme bij. Ook Bloemendaal.

Dan gaat ze naar Groningen, Pekela. Je mag haar beslist niet betichten van communistische sympathieën, zegt ze, maar ze wil toch wel even gezegd hebben dat oud communistische gezagdragers daar in het Noorden van het land - dat het economisch moeilijk had, denk aan Fré Meis – heel goed sociaal werk hebben verricht.

Dat gezegd hebbende houdt het op met de constatering dat “Het te treurig is voor woorden dat in deze contreien nu de PVV heerst”.
De schuld van woke?
Dat mogen we niet meer vernemen.

Het is natuurlijk de vraag of woke en inkomensongelijkheid een mooi dialectisch paartje vormen voor these antithese synthese. Maar Withuis heeft het artikel over Packer gelezen - althans, mag ik aannemen, want ze citeert er uit - en moet dus ook die kop gelezen hebben – uitgebreid verwerkt in het voorliggende interview: WOKE IS NET ZO GEVAARLIJK ALS MAGA, ZEGT SCHRIJVER GEORGE PACKER: ‘HET IS MORELE DWANG, OOK DAT BEDREIGT DE DEMOCRATIE.

Dus ik herhaal nog maar eens de diagnose: USA is de facto een dictatuur geworden. E zijn genoeg aanwijzingen, maar enkele saillante zal ik noemen:
- een jaar lang weigeren een democratische procedure te volgen bij de nominatie van Merrick Garland en de democratie stil te leggen (tot na de verkiezingen van Trump in 2016) waarna in september 2020, dus vlak vòòr de verkiezingen, de nominatie van de laatste conservatieve rechter, Amy Barrett, veilig gesteld werd
- de impeachment procedure na de January 6 insurrection
- de optuiging van ICE, enkel in democratische staten, met deportaties waarbij rechterlijke aanwijzingen worden genegeerd
- een oorlog starten zonder de grondwettelijk vereiste raadplegingen
- de vice-president aanstellen om stemfraude te onderzoeken, opnieuw, enkel in democratische staten
- wetgeving ontwikkelen waarbij velen hun stemrecht dat ze altijd hadden verliezen dat, opnieuw, gericht is op democratische kiezers

Trump II, nu ruim een jaar aan het bewind.
En vergeet Netanyahu niet, zijn influisteraar en protegé.
En stel vooral het sociopatische gedrag van de MAGA-elite ten voorbeeld aan de woke-aanhangers: zo bereik je nog eens wat in die verder zo vastgeroeste samenleving.

En dit gedrag wordt openlijk gesteund – en beleden! - door de Republikeinse meerderheden in Congress. Trump houdt ze er onder met dreigementen die niet onderdoen voor wat de adjudanten van Hitler in de dertiger jaren van de vorige eeuw moeten hebben gevoeld. Binnenskamers geven Senatoren en volksvertegenwoordigers ook toe die bedreigingen van MAGA serieus te nemen. Nee, je hoeft geen boots op de grond te hebben om een dictatuur te vestigen.

Je zou jezelf een forse hoop inspanning kunnen bezorgen, zweet parelend op je bovenlip, om aan te tonen dat Afa/woke een zelfde setting zouden hebben gecreëerd als MAGA gedaan heeft, hadden ze de kans gekregen. Daar is Packer in ieder geval niet aan toegekomen, en Withuis komt met haar van de hak op de tak springen niet verder dan een beetje schelden en sneren uitdelen naar GroenLinkse bestuurders die lekker uit de staatsruif vreten. Er zijn uiteraard meer schrijvers die zich over deze materie en derzelver gevaren buigen.
Misschien is Prophet Song een aan te bevelen boek voor deze “denkers”?


Sunday, March 29, 2026

een woke houding tegenover de fascistische dreiging

De Volkskrant heeft een interview met een Amerikaanse novellist, tevens journalist. Hij wordt alom geprezen en wellicht dat je hem ook a reluctant influencer zou mogen noemen. De kop waaronder de interviewer verslag doet gaat als volgt: WOKE IS NET ZO GEVAARLIJK ALS MAGA, ZEGT SCHRIJVER GEORGE PACKER: ‘HET IS MORELE DWANG, OOK DAT BEDREIGT DE DEMOCRATIE
Dat is zo’n bothsidesism waardoor de Amerikaanse samenleving te gronde is gegaan door het niet optreden van “redelijke” journalisten tegen Donald Trump en de Trumpadoratie. Met name de New York Times wordt door niet weinigen gezien als een krant die mede de sfeer bepaald heeft waardoor een alternatieve stem op Trump wel een geinige afwisseling was, een harde maar goede les voor de arrogante Democraten. Met name haar columnisten, aangevoerd door de braaf intellectuele David Brooks. Maar ook haar redactionele artikelen over de Trump-campagne en wat zich aan de Trumpische horizon “werkelijk” afspeelde.

Misschien dat woke ook gevaarlijk is. De verleiding is groot om als rationeel denkend wezen dan ook nog te zeggen: misschien wel net zo gevaarlijk als MAGA – zonder eerst op zoek te gaan naar zulke beeldbepalende monsters als Bannon en Miller aan de linker zijde van het spectrum.
Deze kop in de Volkskrant is gevaarlijk, en – even los van hoe die het precies gezegd heeft – dat Packer zo’n zin nog uit zijn strot kan krijgen na een jaar Trump II is een gotspe. Vermoedelijk gaat het nog zover komen dat niet het Trump-electoraat, maar juist het woke karakter van de samenleving, geholpen door Democratische stupiditeiten de schuld is dat Trump kan uitpakken zoals hij nu aan het uitpakken is.

En Packer zou toch op z’n minst moeten zien wat anti-woke betekent en inhoudt in de Amerikaanse en de Anglicaanse politieke wereld. Er zijn meerdere voorbeelden voorhanden, zoals het oorlogszuchtige karakter, maar deze spant de kroon, naar mijn bescheiden mening: als je iets negatiefs zegt over de Israëlische behandeling van het “Palestijnse vraagstuk” en je laat een proteststem horen tegen de diepe Palestijnse ellende, kun je in USA zo in de kooien van San Salvador terecht komen, zonder vorm van proces, en in Engeland opgepakt worden en een niet zo geringe tijd vastgezet worden.

In een interview in een Amerikaanse podcast outlet – the good Fight, met als beeldmerk de P van Persuasion – zegt Packer het als volgt: It seems to me that the left in this country uses moral coercion more often, and the right uses the threat of violence, although that is certainly not limited to the right. In both cases, it is always under the guise of making our society better …
Hm …
En hij heeft toch wijsheid opgestoken over de voetangels en klemmen bij met het maken van dat soort onderscheid. In het Volkskrantinterview verhaalt hij van een zeer positieve leeservaring. En hij parafraseert een Orwelliaanse gedachte over de Spaanse burgeroorlog: "Toen ik aankwam bij de Republikeinen was er veel dat ik niet begreep en veel waar ik het niet mee eens was, maar ik zag meteen dat hun zaak het waard was ervoor te vechten."
Tja … het zekere weten dat je in Spanje aan de goeie kant stond als je het fascisme kwam bestrijden, tegenover dat andere Republikeinse geloof dat die antifa in je eigen land een gevaarlijk zootje is. En dat van een man die beweert aan de andere kant te staan, maar er wel voor waakt te zeggen dat hij aan de goede kant staat.

Het is het bothsidesism dat Amerika aan de rand van de afgrond heeft gebracht. Ik mag aannemen dat hij hier antifa op zijn netvlies heeft, hij verwijst naar de protesten over George Floyd. Natuurlijk, het begrip fascisme wordt te vaak te vroeg van stal gehaald. Maar één ding is zeker: het is beter fascisme te bestrijden, hoe gemankeerd dan ook, voordat het de kop opsteekt, dan achteraf te moeten constateren dat het niet alleen zijn kop opgestoken heeft maar dat het zich inmiddels genesteld heeft in de deep state.

Draining the swamp? De United States of America zijn er in ieder geval te laat mee.


addendum
De Volkskrant-kop waar deze post mee begint is rechtstreeks gekopieerd van de krant zelf. Inmiddels levert deze kop bij zoeken geen hit meer – kennelijk heeft de redactie, na herlezing, de kop geen goede vertaling gevonden van wat Packer in het Engels werkelijk gezegd heeft. (En het woord "gevaar" is in de web-versie ook "gecanceled". Maar daarover wordt de lezer, zoals normaliter wel gebruikelijk, niet geïnformeerd. Dus, omdat een goede vertaling voor deze professionele interviewer / verslaggever (Gijs Beukers) geen probleem moet zijn geweest en de verandering niet gemotiveerd wordt, laat ik deze tekst ongewijzigd.